Seftio III.Miigia. 



301 



clcfi.c c.itliolica: lii(lori.im •(^«('aVitiJ, (eu viiiiier(alcm,animum 

 a;'pulit,&: otliis a n.uiuit.itc Domiiii , icriim gcftavum lciicm 

 acl lua tIcjuc tcmpoi,V(ingulari ililii;cnti;i pcrtcxuir. r.ulcbij 

 excmpUim poftca (lcuti (unt, c]ui hoJicquc cxt.mt, quiquc.lb 

 Eu.igrio loli nomiii.intur, Sozomcnus, Thcodouctus, Socratcs, 

 *: poll hos iplc Eu.igrius : cuius hiftoria dclinit iu anno Inip. 

 Manritij 10 Chiilli 6oo.trihusdcmtis,vcl paulo plus. 



^'I. Poll llculuni fcxtuni paulatim vna cum tcmporum con- 

 ilitionc immutaia tuit prior forma chcoloi^i.c (imul S; hiftori;v. 

 Nam Scriptur.i- miniis Jihgcntcr fucruiit traiflat.t & minus 

 finiplicitcr expolit.i.\ Rcs cxtcrnr, miracul.i,imagines,rcliquia:, 

 rindorum cultus.ac tandem vnius Pap.x dominatio & monar- 

 tliia, pvioris religionis inllitutis lucccllerunt. Cartcriim qu.ili.s 

 fiiit illorum tcmporum thcologia.talis&hirtoria Nam &: in hi- 

 Itoiicis nionumentis,miiacula vtplurimam vtramque paginam 

 <:onlicicLiant,vcl a fanclis.vcl ab im.iginibus,vel areliquiis cdita: 

 atquc vt fuprcmum ecclclix monarcham chcologi agnofcebant; 

 ita miilti hilloriam lcribcrc profelli , Romanorum Pontificuni 

 fucccrtioncSjAiitipaparri fchilmata, autnouas artes a Papis cx- 

 cogitatas,firmand;e potcnti.v fux.literis mandare : id vcro erac 

 liiltonamfcribercccclefiallicam. Fuitlane illorura temporum 

 miraculorubenigna copiaiveiorum linedubio multorum,red5c 

 fslforum nihilo pauciorum.Fatetur hoc Bell/trminiu lihJefcri- 

 ftoribm ccdeji.ijii:is,vh\ ad an. S 50. dc Simeonc Metaphraftc ica 

 Icribit:l!ludautcmobfcruadum eft,.i Mctaphraftcfcripcasfuiirc 

 liiflorias dc vitisSanclo:um,mu!tis additis ex proprio ingcnio, 

 non vt res gell.i: fuenjnt^fed vtgeri potuerunt.Additcnim Me- 

 taphraftcs multa colloquia, (iucdialogos Martvrum cura per- 

 lccuconbus, aliquas ctiam conuerfiones aftantium paganorum 

 in tanto numero, vt incrcdibiles videantur : deniquc^iniracula 

 plurima,& maxima,incuctfionetcmplorum,& idoloruni & in 

 occi(ionepcrlccutorum:quorum nulla cft mentio apud vcteres 

 hiftoricos. Qya; BcUarminus tcribitdc Metaphralte , ad alios 

 ciufdem taiin;t fcriptorcs iure merito transfcruntur. 



Vil. Vecrres interdum adhibueruntpiam fraudcm. 



VIII. CiliirBaionius in hiftori.c ecclefiaftic.r illuftratione 

 fabulas parciusadmifitquam alij:t3ntaniquc in hoc ftiidio ad- 

 hibiut diligcntiara ,vt, fieam immoderaco partium ftudio non 

 conupilfct^dignus forcc f.ae controuerfia , cui omncs & vetcres 

 &recentiores, qui illameruditionis partem vnquamattigcrunc, 

 adurgerent & fafccs fubmittcrent:vt funt verba ifaaci Cafaubo- 

 ni,prolegomenis exercitationu 16 dereitttfarrii QpeccleJiaJiicM. 



S E C T I O II I. 



In qua delineatttr 

 M A G J A. 



Pr^cepta. 



MA G I A, feu Magica , eft ars compofita , tra- 

 dens rationem rniia priftandi. 



Eftque generalisjvel fpecialis. 



Magia generalis tradit ea , qux communia funt 

 omnibus Magics fpeciebus : qualiafuntfinis,modus, 

 & difFerentia com.munis. 



Finiscommunis eft, prasftare mira. 



Modus communis cft, eaprsftare modo fecreto, in 

 Tulgus non cognito. 



[3itferentia communiseft , quod magia eft diuina- 

 trix feu lid^rizli, vcl operattix feu 'TsoinTiy.iu 



Magia fpecialis eft licita, vel illicita : fett, philofo- 

 phica,vel diabolica. 



Magialicita eft ars praeftandi mira adminiculo ar- 

 tis :feH, eft ratio faciendi miraculaartis. 



Eius occurrit fundamentum,5c diuifio. 



Fundamentum eft in pietate & cognitione partim 

 fpritus ttiundi , partim naturx ftcllarum , & quatuor 

 elemcntorum. 



Diuifio eft,qu6d Magia licita fit naturalis, vel ma- 

 ihematica. Vtrique accidit abufus : ita vt fit pura,vel 

 impura. 



Magia naturalls eft ars de ratione ma^ritandi natu- 

 taSjVt fequatur efFedus mirabilis. 



Magiamathcmatica eft ais de ratione conficiendi 

 automata mirabilia : vti funt aquila volans, ftatiia il- 

 lacryraans, &c. 



Tom .IV. 



Magia illicita cft ars impia &: fcclcrata, miraprcE- 

 ftandijope diaboli,quatcnus diuina iuftitia pcrmilerir. 

 Dicitur Magia necromaiitica,Magiamalcfica, Magia 

 fafcinatiix, /^Ks-xavcAoj/ia, & (tbfoliiti Magia. 



Iii ea fpcdtantur fundamentum, diuifio,adiuntl:a,& 

 contraria. 



Fundamentum eft padum fcu focdus interDiabo- 

 lum & homincm malcficum. 



Diuifio eft : quod Magia nccromantica eft diuina- 

 trix.vel operatrix ; & haec cft incantatrix, vcl pr.-cfti- 

 giatrix. 



Adiunda eius, funt, quod cit lcgibus diuinis & ci- 

 uilibus prohibita; pet feno.xia gciieri humano, pcr 

 accidensautem commodai;deniqucqu6d fibi prxten- 

 dit honcftum titulumopcrum natura; vel gratis. 



Contraria funt pocna & rcmedia. 



Pocna confiftit in cxploratione , conuiftione , 5c 

 executione. 



Reracdia funt licit3,vel illicita. 



Remedialicita lunt prophyla6lica,vcl analeptica, 



lllicita funt gener.ilia,vt cxorcifmus : vel particula- 

 ria, vtnomcn Iefus,fignura crucis &c 



R E G V L ^. 



I. M.tf^iaejlars occtipatacirca afotelefmatamirabi- 

 lia, <y- vitlgo i>icredibilia. 



Vocabulum hoC;t<^';jjapud Perfas crac honorificum ,' & il- 

 lis erat idcm,quod Orscis nsplts. Id patec ex Matth.i. Sc hifto- 

 riis Perfaium , quac Magos padim celebrant nomine fingula- 

 ris &eximi;E lapientia: : vc Magia apud illos fuerit fublimioi' 

 quxdam philofophia. Scd progtelfa temporis hxc vox raa- 

 lam in partcm coepit vfurpari , proculdubio quia Magi cocpc- 

 runt dcg-^ncrare , & limpidiflimos veteris Magix fontcs riuulis 

 fupcrftitionis &impictatis inficcre. Hodie tamen vficacum 

 eft, Ma;',iamdiuidere in licitam & illicitam : vt ita vox h.i:c 

 vfuipctut bonam & iTi.alam in pattem.ltaque nos in gencrc de- 

 finimus Magiam, quod llt ars rnirabilia , & vulgo incredibilia 

 prsftandi. 



1 1. Miraculafmt Dei, r:atnriii,artis, vel diaboli, 



Ai/Virf«/«;» dicitur!atc& ftride. Miraculnm //i/ecftopus 

 extraordinarium &inuficatum , fupra ordinarium &vlicacum 

 naturx curfum auc artis inftitutum. Miraculitm Jiriffi eft 

 opus excedens omncra nati:ra: creatx & finitx vim:& hoc mo- 

 domiracula foli Deo ttibuuntur. Sed latc miiacula rede in 

 quatuor clalTes diuiduntur. Inprima claffe funt miracula Dei, 

 qux excedunt natura: vniuerfalis & parcicularis vires. Scri- 

 ptura eiufmodi cxemplis abundat. Hucenim pertinent raa- 

 xis rubri diffilfio Ea;c'i^. 14. ftatio folis, lof 10. ledudio folis in 

 firmamento , deccragradibus. 1. Reg. 2.0. quinquies mille vi- 

 rorum per quinque panes , & duos pifces faturatio. Matth. 1 4. 

 excicatio Lazari, lohan.i i .& fimilia Chrifti miracula. Horum 

 niiiaculorum patratio eft quoddam creationis genus : & a Ib- 

 lo Dcoproficilcitur, idquc vcl immcdiatc , vel inediate, vtpcr 

 prophetas, apoftolos , humanam Chrifti nnturam. lnfccund;t 

 clajfe func miracula naturx , qux excedunt vircs natur.x ordi- 

 iiarias. Suntcnim triplices natur.T: vires : vidcl. visremilTa, in- 

 tenta, & intcntiffima. Miracula natur.xrequiruntvim cius in- 

 tentillimam, adeoque extraordinariam. His miraculis naturs 

 hoceftcommune cum miraculisDei , quod vtraque (emper 

 funtvera , nunquamautem apparentia vel fallacia. Intcrtia 

 clafie funtmiraculaartis , qu.c excedunt pr.rccpra & regulas 

 artis vulgaris : vt fi quis cfficiat , vt nienfe Maio in Germania 

 habeamus vuasraaturas Inquarta clajje im-.t miraculadiabo- 

 li , qu.-E rcipedu fiiiis lempcr funt mendacia , fcd refpccliu for- 

 mx funtrealia vel mendacia. Nimirum diaboli miracuia r.i- 

 tione finis ita func comparata , vt mcntiantur hominibus , id 

 eft, iis imponant. Atoperis relpedu operatio diaboli aliaeft 

 vera & rcalis,vt /o^ i.xi.iS.i^. alia eft mcrailhillo, qua hidifi- 

 catur & decipit homincm. Ifta porro illulio eft duplcx , fen- 

 fuum extcrnorum & incernorum , vel mentij. Illufio (enfuuni 

 externorum cft opUs diaboli , quo hoiuini perfuadet, illuni 

 videre,audire, contredarc, &c. res, quas reuera uullo (enfu ap- 

 prehendit. Hoc diabolusmulcisraodis,ipsanatur.T:vi, prxfta- 

 re poteft. v.g. dum fcnfuum organa , puta oculi humorem , vi- 

 tiat & deprauat, vcl aercm varic afficit & immutat. Sic diabo- 

 lus impofuit Sauli per Pythonillam in Endor infictitia S.i- 

 niuelis fpccie, z. Satn. 1 8. Artipit etiam diabolus opportuniu- 

 tem illudcndi hominibus ex conftitucionibus & ccmpera- 

 mentis ipforum , adde& particularibus , ad quosnatura pro- 

 cliuesfupt, morbis & aftedibus. Indephautallam corrumpit, 



Cc & 



Magfa 

 quldS 



M!r3Cu!a 

 quotupli- 

 cia! 



