2i6 Encyclop^dte Lib. XXXV. 



[,j,l,tl,itfidem , quaraaliotumiusiutandum. 



tcmpcllatcs.fuiiac, tormciua & fljgta animi. 



tuusma.otem habcbit fidcm , quaraaliotumiusiutandum 

 !^*'si ma2na'cuVa adhibctur curando corpon .quantd maiot 

 adhibcndac/tanimoHr.Qu> d'"it"^ obruitur.eftfimihs ei. 

 flui multis.mpcditutfarcin,s.M7. $xp.us prcnimur c- ron- 

 ■ ^n« nodris , quam rebus ipfis:dum nempc masna bona vcl 

 ^alaccnfcmus. qua: non funt. i,8. AiFeauum pe.turbatio 

 hominem mutat m feram truculentam.cor arrodit & valetu- 

 dinem afflig.t. M9. Fugc amicos , qui ol; leuifr.mam nxa.n 

 grauiffimasinimicitiascumamicischariflimistoiicnt,acnul- 



queiDeosf.Euiuntquos aliquando amarunt . quam quos 

 fcmpcrodere:barbaricapcrfuafione, minu5 fcrcndain unu- 

 iiam,qux fit ab amico quim quae tit ab inimico.i6o.Dclpe- 

 yandai]liusfaluS,quemdeliitpudcremalcfacere.i<5[.Quam 

 exieux res funt,& nullius impcndii.falutatio.aftabiluas.co- 

 initas, honor:at quam mac;nas amicinas congUitinant exhi- 

 bita-, dilTohiunt prxccimifl^x ? Quantaigitui ell bonorum 

 jgnotantia.noilemultoium beneuolentiam t.intulo ledime- 

 jeSi^i.Vita hxc noftra.cum fit natura fua fugax ac arfta.ma- 

 ximaeiuspats , & fcrc tota pertnibationibus petit. Ncque 

 enim viuimus , quandiu afFeftibus concutimur , Sc inprimis 

 mortis mctu.i6 j.Ea, qus vcl doaillimus mortalium nouit. 

 Eon funt minutiflTimum eorum.qux ignorat. 164. Eruduio 

 paftuseftingenij:vt indignum fit pafci corpus efuriente ani- 

 nio.itff Saginacorporisacumeningenijelidit. i6(S.Corpus 

 itacurandum,vtfenondominum,fedfociumanima:eircfcn- 

 tiat.i^/.Quocuratiuseftcorpus.eoneglcdioranimus.KSS. 

 Nonciiftimandumvita:idccmpus,quodfommoimpenditur. 

 Vita enim vi"ilia cft.169.Cum audis Dcum nominari.maius 

 quiddam animo occurrat , quam quod niens humanacaperc 

 poflit.iyo.Cijm Deum vocas dominum, facilli feruias:cum 

 pacrem , fac ames , & tcdignuin prasltesranto patrefilium. 

 j7i.Vtnihilcfthomini gratius.quam fibifidi:ita & Dco Nec 

 quifquam deillo bcnccogitat.cuitimidc fciplum crcdit.171. 

 VitaChrifti taftatureius pietatem:miracula oninipoteciam; 

 doiSrinafapientiam.i7;. Suinus pucri, meliorum rcrum in- 

 fcij quxdamnofiflima funt, dcflcmus non dari tanquam vci- 

 lifiTima qua: vtiliflima,hortemus ceu impcnse damnofa.iy^. 

 Nos id mancbit.velimus nolimus, quoddc! nobis ftatuit re- 

 fior vniuerfi. 17 j. Vita eft petegrinatio, cui nullahora non 

 impendct finis.i^iS.Diuitiae opptimunt abutentem vt nauem 

 cneta i77.Autum,finon vtaris,a cocno nondifFcrt.78.Qua- 

 tum cft odium, fi regas malos ; quanto maius, C malus ipfc? 

 a75.Quidiuuatformacotporis.fi inhofpitiopulchro defot- 

 inis fit hofpes ? 180. Confcicntiabona efto conccntus. 181. 

 Nihilfelicius,quamamare:nihilinfelicius,quim odiirc. 181. 

 Vbi vcrnsamor viget.ibi vitia funt fepulta.iS ^.Exemplai vi- 

 tae quodintueamuf,fitChriflus.i84 Vt ameris,amabilisefl:o 

 aSj-.Amor amorcm elicit 186. Amicum (ic habcas , vt putcs 

 polfc inimicum ficti.187. Si inferior es, quis fuperiorum fe- 

 tat , fe dcfpici abs te?Si fuperior , irritas & auertis minorcm 

 contemptu 188 Si qui tibi credituri (unc, a:quc iniuiaco cie 

 dcncvciutato:non cicdituii, magis etiam iuiciurandoaucr- 

 luntur.Efto in admittendisad familiaritatem cun(ffantior:in 

 retincndis conftancior.iSy.Eris inhomines talis,qualem cu- 

 pis Deumerga tc.i<».% Plurisfacias confcicntii tuae iudiciu, 

 quam omncs cotiusmundi voces. i^i.Qui peccat, feipfum 

 jugulat. 191. O Chtiltianc, memineiis te militcm ac viaco- 

 lem. 19 j. Curfus abfolucx fapiencia: duobus conftat gradi- 

 busiprimus cfl nofTc fcipfum^poftrcmus.notTc D e v m. 194. 

 Ad menfam cogita tc a Dco cile inuitatum. 195. Quid ridi- 

 culum magis , quam tantillum animal , homuncioncm, ob 

 vnicum veibulum (xancHg6. Philtpfm Melanchthcndicere 

 foUbat : S'\ hominibus non fcmper placeo , fuflicitme D e o 

 placcrehis cultibus^Sanfta &pia cogitando,Vera &necen"a- 

 iiadifcendo,Rci5la& perfpicua fcribendo,£ona & vtilia lo- 

 quendo,Plana& fimpliciadoccndo.Honefta & piafaciendo. 

 197 ldem:iaus diu ante hacc tcmpora dc moderatis confiliis 

 «lifputauimus.Sed vincunt nos arrogantes & indodi homines 

 Quare nunc tantum gemitu & precatione Ecciefiam iuuare 

 polfumus iqi.Idem : Vt in omnibusrebus fimus vigilancio- 

 ics.moncamur magnicudine pcriculotum i99.Jrf«OT:Triplici 

 inorbol.iborac genushumanum ,principio, raedio & finc. 

 Natiuicas noftra immundaeft,vica peruerfa, mors pcriculo- 

 la Vcnit iiaque Chtiftus,& contra triplicem morbum triplcx 

 a"ulitrcmedmm:Natus cft,Vixit,& Mortuus eft. Eius nati- 

 iiitaspurgauitnoftrara:Vitaeiusinrtruxitnoftram:Morseius 

 oeltruiit noftram. 5oo./<i£»j ; Caufa cur minus abhorreas a 

 T"'l '?"'/""' ' quiadifccdcs a pcccatis , arrumnis & 

 oaiisthcologotu:adextiis,quiavcnicsinlucem, vbiamabis 



r^,r(irt' A r" '"'" *'""» ' "=^64^6 Cognofccs caufas, 

 cui Iic conditi (imus. 



GNOMOLOeiA MECHANICA. 



HiEC cxhibct gnomas quafdam dc agricultura , re 

 pecuaria,villatica paftione,vineis Sc hortis. 



Deagriculturd. 



C^to. Ex agricolis & viri fortilTimi, & m'lites ftre nuiflimi 

 giguntur , maximequc pius qucftus ftabililTimulqnc 

 confequitur , minimeque inuidiolus;minimeque malc cogi- 

 tantesfunt, qui hoc ftudio occupati (unr. 



Pr.xdiumcum pararecogitabis , in animo habcto , vti nc 

 cupide eneas , neue opeta parcas vifctc , & ne fatis habcas fe- 

 . mcl circumiic. fi^otics ibis. totics magis placcbit.quod bo- 

 num crit. 



Scitoidem agtum quod hominem : quamuis quasftuofus 

 fiet, (1 fumptuofuserit lelinqui non mulcum. 



Res ruftica fic eft : fi vnam rem fero fcceris , omnia opera 

 fcio facics. 



Varro. Nemo fanusdebet velle impcnfam ac (umptumfa- 

 cere in culcuram, C\ vidcc non poflc rcfici. Nec fi pi teft rcfice- 

 rc fi uftus, fi videt eos fore, vt pcftilcntiadifpereant. 



Agrum alcernis annis relinqui oporcet : auc paulo leviori- 

 bus lationibus fcrcre, idcft, quz minuslugunc terram. 



Hcrbx c fatis elidcndce , & dum teners funt , vellend.c. 

 Nam atidacfadla: rixantur, accclerius luivipuntuf quam le- 

 quuntur. 



ColumeUa. Graciles cliui non funt acftatearandi , fed circa 

 Septcmb. Calcnd. Quoniam fi ante hoc tempus profcin Jirur, 

 efFcEta & finc fucco humus xftiuo folc pecuritur, nuUafquc 

 virium reliquias habcr. 



Stcicus omne,quod tempcftiue rcpofitum anno quieuerit, 

 fcgctibus cft maxime vtilc. Nam & vircs adhucfolidashabet, 

 & herbas non crcat. 



Sicut refrigefcit ager, qui non ftetc oratur : fic peruricur,fi 

 niraiiim : magifque conducit agticola: ftequenter id potius, 

 quara immodiccfacere. 



Qijandocunquc arabitur , obfcruandum ne lutofus agct 

 tradtctur,ncueexiguis nimbis (cmimadidus,quam cerram ru- 

 If ici variam cariolamque appellant. Ea eft , cum poft longas 

 ficcitates lcuispluuia lupetiorcm partcm glebaiummadefe- 

 cic, inferiorem non accigit. 



Flinius. In arando magnopere feruandum eft Caconisora- 

 culum. Quid eft primum ? Agrum bene colerc. QuidTecun- 

 dum ? bene ararc Quid cetcium 1 ftercotare. 



Malus eft agct , cum quo dominus luftacur. Agro dcferto 

 nihil damnofius. 



Atcilius Regulus ille Punico bdlo bisconfnl^aiebatneque 

 foscundifliniis locis infalubrem agrum parandum, ncqueef- 

 foecis falubcrrimum. Salubricas loci non fempet incolarum 

 colore dcccgitur , quoniam aflucti ctiam in pcltilehtiis du- 

 ranc. PrKtetea fum quxdam partibus anni (alubria. Nihilau- 

 tem falucarc eft, nifi quod toto anno falubre. 



Opera, non impcnfa culcura conftat. Et ideo maiores fer- 

 tiliflimum in agro oculum Domini efle dixerunt. 



Tritico nihileftfertilius;hocei natuta tiibuit,quoniam eo 

 maxime alac hominem. 



Vcnti ciibus cemporibus nocent fiumento & hordeo. In 

 fiore,aut procinus ciim defloruere, vel maturefcere inci- 

 piencibus. 



Palladiia. In agreftibus maxime officia iuuenum con- 

 gruunt, impcriafcniorum. 



In agro periclicancur interiora, nifi eolantur extrcma. 

 Tria mala iquc nocent, llcrilitas,morbus, vicinus. 

 Scmina plufquam anniculaelie non de!>cnt , uc vctuflacc 

 corrupcanon prodcant. 



OiTiniaqux fcruntur. crefcente luna & dicbus tepidis funt 

 fetcnda : nam topor cuocat.frigus includit. 



Spifla & cietofa, & humida teita, bene far & triticum nu- 

 trit :hordum agro foluto deledacur & ficco : nam in luco 

 (parfum moritur. 



Agri praefulem non ex dilcdiis &tencre educatis fetuulis 

 ponas:quia fiduciapra:tcriti amoris impuuitateraculp^Eptae- ' 

 lentisexfpcdat. 



Vifgilius 

 Area cumprimis ingenti iquanda cylindre. 

 Et vertcndamanu, ^ crela fotidanda ten/tci, 

 Ne fubeant herba,, ne puluere viSiafatifcat: 

 7um vant, illudant pefies S/ipc cxiguM mut 

 Stib tetrisppfuitquedomos, atrj, horreafecit. 

 yiiit ocula capti fodere cubilia talp&, 

 Jnnentufque caiiis btifo, ^ qua. plurtma terra. 

 Mcyiflra ferunt : poiulatque ingentemfarris acerttttm. 

 CiirguLto: at^ue tnofi metuens formica feneils,. 



Idem 





