Setlio X I. Dipnorophiftica. 3^9 



taccm rcf^lam .irj;ucbat ; ciuftiue faiii^uinis cfFundendi fym- 



bolum crat. Eam vcltcm clilamydcm cocciucajii vocac Mat- 



tli.i:us. Coccinca veio tuuica fuit lignum prxlij futuci Ro- 



manis Impcratoribus. Sic quoquc vcftis Chriiti coccinea 



fuit (ignum prjclij , quo CknHus vicic Diabolum , mortem, 



pcccatum. Fuit cciam vcrtis purpurca, vclHs triumphalis. 



Itaqivcftis ChnlHfuit futurq vidoric llmul (ymbolum.l^orvo 



candidati dicuntur petitoccs dignitatum.magiflratuum, gra- 



duum.Romanisautcm placuit color albus, vt tradicLipfiuss 



fiuc quod is Ijctitia fit propriusfiue quia Romani rctinuerunt 



lanx natiuum colorcm, fprctis aliis. Candida toga eaq; la.\a 



amabatur. Ex his patct, vcftes candidas apud Romanos non 



lolum inconuiuiis, veiumeriamin lactis , in magirtratuura 



pctitionibus, inm.inumiirionibus, miiitia.fpetlaculis, ttium- 



phis, nuptiis , in luthiquoquc & cadaueribus inuoluendis 



adhibitas fuilTe. Ac omnino vcllesalbas feu candidas in 



facris & profanis litcris vchcmcnter commcndari conllat, 



ceu fymbola cum vitcutum , vtrnodellix, finceritatis : tum 



fclicitatis, vidorii, libcrtatis.l.ttitix. In S.literisangelifcm- 



per candidatiapparueruiit , Ai4/i/j. iS. Marc. i6. Chriftus 



in monte Thaboi , Mititb. 17. Mxrc. 9. Hac vefte tegii 



fponfam fuam , ffti. i. 0-61. Ephef. i. Chrillus pcr ludi- 



brium fuit indutus vcftc candida ab Herodc , Luc. 15. 



Deus fuadet vt vcftimentis albis induamur , Apocal. }. Cur 



ycro tam multum tributum eft albori a vetcnbus ? Rcfp. 



Quiaille color eft fimplcx, maximc naturalis , purus, lu- 



cidus. Hinc ad Dcl cultum albx vcftcs omnium penc na- 



tioaum confenfu adhibcntur, H;nc album pro bono : 



atrum pro malo accipitur. Hincphrafes:albo atrouelapiilo 



norarc, dies albus : albi calculi, id elV,abfoliltorij. Vide Eraf- 



muin in Adag. 



ijj. Detradio calceorum apud veteresmultarum terura 

 fait fymbolum. i.Quoniamcalccamencapto viatoribus func 

 eicogitata , iccirco calceatus pro quarumuis rcrum agenda- 

 rum aufpiciis:calcci autcrn dcpoliiio pro quictc & otio ac- 

 cipitur. Hmcpafchali conuiuio onincs iubcntur clfecalcea- 

 ci. 1. Dcpoficiocalccorum fic honoriscaula, Exod.^.Iof.j.A- 

 Hor. 7. j . Erac fymbolum ccflionisdc iure fuo fcu rcfignatio- 

 nis, Rulh.^.v. 7. 



IJ4. Scrui manuminiapudRomanos fucre pileati : teftc 

 Liuio. Pileus cxtitit nobilitatis lyrabolum .-itcm laccrdotij. 

 Nam flamines didi quafi pileamincs. Romani lacris ope- 

 rabantur apcrto & tedio capiie , vt nimirum fcnfus intcr fa- 

 craabomni obtutu fecuri , foli rei diuina: vacarent. AtPau- 

 lus hunc morem pcrlhingit,i. Corinih. i i.Iudacihodic Deo 

 fupplicantes caput lintco obnubunt. At caput aperitur ho- 

 noris ergo. 



ijf. Zonarum vfus apud varias gentcs fuit multiplex. 

 Nam cingula. i.Viris &rfo:minis funt ornamento : cumcoi- 

 pora hcnc cinda difcindis longc fpccioliora apparcani. 

 X. Cinftura rcnum,lumborum aliarumquccorporis partium 

 ad carum fanitatem firniitatenique plurimum facit. 3. Fuit 

 ctiam olim zona virginitatis fymbolum. Saccrdotalis cin- 

 dus , Le«i/. 58. fuit fymbolum fortitudinis: fic & cindus 

 Propheticus, i. ilf^ 1 EVix : Malih.^.it. Marc.i.lohzn.Mpti- 

 Aac. Ncc folum foi titudinis , in cultu diuino pcragendo, fcd 

 ctiam tcmperanciae , qua rcncs , id cft , libidincs coiircuc- 

 runt , fuit lymbolum ; itemque illarum rcruni. i. Cingulum 

 (ignificauit intiraam & ardlillimam Dci cum populo Ilrac- 

 Jitico coniunftioncm. 1. Cinguli putrcfadiofuit fignum cx- 

 ilij in Babel. Maximusquoquc cingulorum vfus fuit in bcl- 

 lis.i.Ke^. }.T.'.ii. i.Rf^. 10. Accingi lumbos^eftcorroborari & 

 pracparariad aliquid agendum, i.Reg.x^.i.Reg.i.loh.i^.ler.i. 

 i»£. it.E^i/je/d.Concridifcingi.cftignauum cfteiE/^J.tj.Io^. 

 Ii.v 18. jy*. ly. 



1)6. Salut^tio eft intcrna, animi i vcl extcrna i & hsc cft 

 vcrbalis, vcl rcalis. Realis fit ipfius corporis gcllu motuque, 

 &quidemvcl totius , vel certarum eiuspartium : quz qui- 

 dem fit partim cum aliquo cius pcrfoni.qui falutatur.con- 

 taiflu : partim finc eius contaitu. Huc pcrtincnt capitis aper- 

 lio , nutus , manuum porredlio , ^tfjx.>i<!-U , totius coi poris 

 ptoftratio:vt apud Pctfas, Medos, Indos falutaturicntcs toto 

 corporc procidcbanr. Ofculationes manuum .capitum , pe- 

 dum,pairim (untobuix. InEcclefi.i primigcniafandi lc mu- 

 tuo ofculabantur , & fic ccftahantur mucuam chariratem & 

 confenfum. Hoceft ofculum fanflum. i. Corinlh. I 6. {^ 15. 

 1, Thejf. y.l.Per.s. ApudPcrfas quoqueamici fc inuicem ofcu- 

 lo eicipiebant : apud Gra:cos itcm & Romanos. Caligula, 

 Dioclctianus, Maximinus Impp. pcdes (uos ofculandos prae- 

 buerunt. Carolus Magnus Adriani'Pontificis , luftinianus 

 Imp Conftantini Papa; pcdes ofculati funt tcftc Platina.Pi/yi. 

 Vttgil l 4.C. 1 3. i/e ririir» inuentcrihtts. 



I 57. Vctcrcs falutaturi apprchcndcbet,vel csput ceu prin- 



cipem parcem corporis , vel dexcram , quia illi ineft agendi 



facultasiYelgcnua,quia iUis in eft motus & progrcflus poten- 



tia. Ei go per caput, qui attuigebant, ai confcufum:pcr dex- 



Tcm. 1 r. 



tram , ad aiflioncin ; pcr genua ad progrcirum , ea quas pcte- 

 bani, fibi prxltandicaula, incitabant , vcl vc corum , quibuj 

 lupphcabant, animi fleilcrcntur, vt genua flcftuntur. lacob 

 olculatus clt ncpotcs luos, Gi«. 4S. ^. 10. In falutationibus 

 dcteftandacft hypocnlis, Iud.v , Anabaptiftarum , Neronis, 

 quincc falutauit, ncc (alutatus rcfalurauit. Nam i.ius natu- 

 rx. i. Dcus. }. excmpla Angclorum & fandorum ad hanc 

 aaioncm nos iuuitant. Chnftut falutauit Apoftolos : l'ax 

 vobis. Itcm mulicrcs : Auerte. Nota; (unt Pauli falutatio- 

 ncs in cpiftolis Gabriel falutauit Matiam , Angelus Gedeo- 

 ncm&mattcm Samfonis. 4. Salutatio cft faufta precatio. 

 At iubcmur pro aliis prccari. 07cilt ifts liur Clll gcWPllfieit, 

 5 Salutationesmutu.cplurimilm faciunt ad animorum con- 

 iuniflionem. Sunt igitur vcilcs & nccclTaria; in Rcpubl. 5{ 

 Hccl. Anabaptifta: ncminemfalntant,necfalutati refalurant; 

 argumcntis locorum , Liu. 10. Refp. i. Chriftus fuos horta- 

 tur, vtne temoras fibiiniici patiantur. i. Si litera vrgcatur, 

 diccmus fuilTe mandatum perfonale & fpcciale , non gcncra- 

 lc Inft.At falutariones func fuperuacux. Rcfp.Sic & fuperua- 

 canea: erunt prccationcs ; itcm bcncdiftioncsa Dco manda- 

 tx (accrdoti. 



1 58. Lotio pcdum omnibus oricntalibus, prxfertim lu- 

 dacis , in communi vfu fuit. Nam lud.ci hofpitibus ac pcre- 

 grinis pedcs laucrunt , antequam illis cibus darctur. Eranc ' 

 cnim fclli & pulucrulcnti ,icemquc calidicx via. Ideoquere- 

 ficicbantur , abluebantuv, tefrigcrabantur hac rationc. Id 

 quod apud nos poft ccEnam antequam cubitum eatur , vfi- 

 tatum c(t. SicSpiridionis Epifcopi filia hofpitumpcdcs lauit. 

 Chriftus lauit difcipulos,/o/3. i j.Et i.T/»j.5.fumma humilitas 

 commtndatur hocargumcnto huius ritas. 



rj?. Sed & manuuin huatio apud ludacos erat vfitara, 

 Matth.if.Mar.y.Taicx lauant totum caput & manus, fipius: 

 quia lotio quinque fenfibus perncccfTaria Et Jd/i» 1. patet, 

 ludxos , & inprimis Pharifios , accurata manuum ablutio- 

 nc ante cibi fumtioncm vfos fuilfe.non modo fanitatis.mun- 

 ditiei ac ciuilitatis cuiufdam caufa.fcd etiam religionis ergo. 

 Perfuadebant namque fibi (tulti illi homines, fc cxtcrnis hu- 

 iufmodi locionibus verc coram Deo a peccacis inundari, 5e 

 idcirco exterrts pocius corporis ablucioni , qu,\m intcrnx a- 

 nirai munditiei fiucpietati (ludebant. Qijonominca Chri- 

 (to grauiftimc reprehenduntur, L«^ 1 1. tadem quoque C\x- 

 perftitionc modcrni ladxi ducuntur. Procterea faccrdotcs Iu- 

 dzorum tenebancur abluere manas ante facrificium , & po- 

 pulus variis ablutionibus vtebatur , antequam ad rem diui- 

 nam acccdcret. Quibus commonefiebant.ad cultum diuinum 

 non eire accedendum illotis manibus, hoc eft , confcientia 

 polluta , fcd potius vcrapoenitcntia aniraorum fordes dc- 

 ponendas. Deinde hi crant typi & figurs Chrifti , cuius fan- 

 guis lauat nos ab omni peccato. Alias quoquc cilm tcftari 

 volcbant fe non immifcuitrc peccatis.in multitudinis confpe- 

 dtu manus lauabant:vt tcftarcntur animi puritatcm,I)i!«r.ii. 

 Matth. xy. Ethnicis quoque vfitatj: fucrunt lotionesciuilcs 

 & rcligiofs. porro lud.xi antiquitus palli s amicti accum- 

 bebant , J^^a». ij. Chiiftus etiam in extcrno vitac cultu, 

 tcj.iu i^}(^a^x, la eft, lcgi & regionis moribus , lcaccommo- 

 dauit. 



140. Homincs cpulantur vel fedcntes , vcl decumbentes, 

 vcl (tantes, velctiam inambulantes. i. SelVioeftomniuman- 

 tiquiflima.vt in ccuiuiuio.quo lofcph exccpit fratrcs. Athcn. 

 )C9t^^oFTM^ ov civj^eiTivot; 01 pjfwe? , ii ^cL^-^.iy.y.i^TM , id clt, fc- 

 dcnt in conuiuiis , non difcumbunt hcrocs. Sic Alexander 

 Magnus quadraginta duccs excepit conuiuio , colque in cur- 

 tibus aigcnrcis fcdeiefecit, & in ("ellis purpureis.vcftibus fub- 

 ftratis, collocauit. Sicut apud Rom. virilis toga infignc erac 

 virorum : fic apud Grscos in publicis conuiuiis fuit-accuba - 

 tio. Atben. <(^!^ivuiPi; ol ay.^H: ^fi-?rti<ri, Opitmtnes fedentes 

 coenant. ludices dicuntur fedilTc in portisapiid Iuda:os. 1. Ac- 

 cubitus (cu accubatio crat vfitata apud 1'jd.vos. Sic Chiiftus 

 in vltima cccna cum difcipulis fuisaccubuit , vbi lohanncs 

 dicitur in finu Chrifti rccuhuifTc, & pcdorc eius : nimirum 

 fccundum illius remporis conuiuiorum morem , cirm in fu- 

 mendo cibo protcnfi recumbcrent humi , fcu in pauiraento 

 leflis infttato , ita vt quali circulum qucndam facerent , ca- 

 pitibus quidcm fcraper introrfumad cpulas , pcdibus vcto 

 extrorfus porrcftis. Quatc fcmpcr fcquens in prioiisfinu 

 vidcbatur recumberc, dum caput eius incumbcbat pcclori 

 fupeiiiis accunibcntis. Ita lohanncs csput habens in fuo lc- 

 dtulo vcrfus caput lefu , facile cius finum attingercpotuit. 

 Quiritur autem , quomodo Chriftus dicaturcum difcipu- 

 lis fedifTe, cum tamen moris fuit in epulo Pafchali ftare?Re- 

 fpondet Theophylaflus , cai Bcza Sc Camcr.ii. (uifiagantur, 

 Chriftum primo ftanicm coniedilfe Pafcha , dcirdc feden- 

 tcm proprium tradidiHcmylicrium.Ticmellius ait.quod il- 

 lc ritus, Exoii. ii.v.j. mandatus a Deo,vt ftjrenc.cito come- 

 dercnt , quod fierincquita difcumbentibus, Kimbis accin- 

 dtis, pedibus calccatis,acbaculum tenentcs manibus ,qu6d, 



F f 1 inquam, 



