Sedlio XIII. Parcrmiographia. 555 



Prfti. Lupii'; circa piitCLim choium agir. HiUaria. S.iul crat 

 deilinjtiis putoo p.TJitiouis ob aniini mnlitiam & inobcdien- 

 tiam ciga Deum. Et tamcn gloiiatuc coram Samuclc (c Dci 

 verbumellc exccurum , coram fuis coniplicibus vineas cre- 

 pat, agcos , ducatus , quos cis fit donarurus. Senfiit. IJf oHxnr 

 'ii>Kw/A.ov, gloriationcs vanotum hominum. 



l}x(l>ifi^ih.s efthocc^uoquecx Virgilij eclogis, 

 Toriia Uina liipnm fequitnrjnpm tpfe rapetlam, 

 Vtorentem cithyf:im feqiiitur lafctna capella. 



Hiftoria. Phililtxi perfequuntur Saulem . Sanl perfcquitur 

 Dauidem.Dauiii fcctatut Dci cultum Senfiti. V\\ fuam fpcin iii 

 Deopofitain habcnt , quamuisa mundo & diabolo pcrlccu- 

 tionem patiuntur Impi) nihtl frugi agunr, Deum contemnunc, 

 pios tandem omiitere coguntur,diabolo funt prxdx-. 



C AP. X. ^Jitgiologia ifidicis hifioricf. 



I. Adagiologia fpecialis indicum cft , ciim proucrbia in rc- 

 rum fpecialiadagiolooia figillatim cxpofita in indices reJlgun- 

 rur,vt fi vel hiftorias (acras rracT:es,vel Ethicos locoscommunes 

 inftituasjvelcerti alicuiusproucrbij interpretationem requiras, 

 ftacim in promtu fit , quod inftituto tuo profit- Sic Eralinus 

 quoque fuis chiliadibus indices pr.cmifit 



r. Adagiologia indicum elt luxta res intcllei.T:as prouerbij, 

 hiftoricus &ethicus,vel iMxta voces.alphabcticas. Adagiologia 

 indicis hiftorici prouertia repetit iuxta lacras hiftorias V.T. 

 creacionis,IaplusCainitarum,patriaicharumantediluuianoram, 

 diluuij , pattiarcharum poftdiluuianorum pciorum & pofte- 

 riorum,Abrahami,Ifaaci,Iacobi, duodecim patriarcharuin filio- 

 rumlfrael, Mofis,Iofui,ludicum,regum antediuifioncm regni 

 Saulis, Dauidis , Salomonis , & poft diuifionem regni luda: 

 & Ifraclis. 



3. Dixit Atiftocelcs , in prouerbiis remanfiirc reliquias pri- 

 fcae (apiencia: tcmporum & beliorum iniuriis alioquin dclcta:. 

 Hoc non teraere a tanto autoie diiftuin , alio torqucre nequco, 

 quain hiftoriam (acram in breuiter dida moralia edi; coiitra- 

 ilam, quac prouerbia funt, in ii(que fapientiam prifcorum refi- 

 deie- Et ccrte rem ita fe habere & hactenus audiuimus, & pau- 

 CDJa adhuc fequentia confirmant. 



4 Nam libeat , exempli gracia , indicem quorundam pro- 

 uerbiorum formare ex hiftona creationis , prorfus ex eo mani- 

 feftum euadet eam hiftoiiam antiquioribus Ethnicis fuilTe 

 piobe notam , neque hocfolum , fed etiam inde abftrufos (a- 

 pientiifenfus haufille ac poftensreliquilTe. Q^iquiJcm in- 

 dcx ita poteft componi. 



Hifloria. In principio creauit Deus ccEJum & tsn3.m.Prouer- 

 iium.Tni Stefichori nofre Senfm ethicm.Qw bene velic philo- 

 lbphari,eum cria oporcet fi:ire,Deum, fpiricumcreacum,cocpus. 



Htfloria eadem. Proueriium Ex duobus tria vidcte. Senfuf. 

 Cognitio naturcE & creati fpiritus ducit nos ad cognitionem 

 Dei, & cognitio naturae & Dei ducit nos ad cognitioncm creati 

 fpiritus, aaeoque animct. Et qui Deum & animam fcu creatum 

 fpiritum non cognofcit, in natura: cognitione nihil fapic. 



Hifloria Dixit Deus , fiat !ux, & fada eft lux. Protierbium 

 AoTo; t(px, Ipfe dixit.SenftM. Verbi diuini fummacft autoritas. 



Hijloria ezdem. Prouerliium. Didum failum. S««/5«. Ver- 

 bura Dei eft efficax, verbuni Dei curritcelericcr. Pet x«St^j<)ji» 

 ad quamuisceleritacem trahi poteft,vt modo anteccdcns ad Py- 

 thagoram referri foler. 



Hiftoria.\' \dit Deus lucemefTebonam, & diftindionem fe- 

 cit Dcus inter luccm hanc & tenebras , lucemque hanc vocauic 

 Deus diem. Prouerhium. Bonus tanquam c pharccra dies. Vox 

 pharetraexponidcbec partim iuxta vfitatam fignificationem, 

 partim inufitata fignificatione ab ot/j(?i^>.j« 3iy , id cft , tcne- 



brajjCumque fenfus cft, vt ex pharetra telum dcproniitur , fic ex 

 tenebris iuflu Dei hxc Iux,res tam bona prodiit. Senfut. Tribu- 

 laiiones piorum in bonum vercuncur.ln tenebricofis cordibus 

 hominum Deus ex gratialumenbomtatis fux incendit , fcu,vt 

 Paulus loquitur , Deusquiiuffit ex ccnebris lucem illucefcerc: 

 hicet in covdibus piorum ad iliuminationem cognitionis glori.i; 

 Dei.Autingenere,qu.iprouerbiorumeft jcar«;i;5>iTu,cum volu- 

 nius indicare rem. benecccidine,dicemus,vt ex pharctra dics. 



Hijloria. Spititus Domini incubabat fupcrficici aquarum, 

 collata cum fequentc,Et dixicDcus.efto expanfum inter aquas, 

 vt fit diftinguens inter aquas vnas & ^XKtisProuerbitim. Non 

 tam aqua aqua: fimilis. Senftti. Rcs inferiores in mundo funt 

 typi rerum fuperiorum in raundo , & res corporeje funt imago 

 (piritualium. 



Hif.oria. Dixit Deus.Faciamus hominem ad imaginem no- 

 ftram,fecundum fimilicuduiem noftram. Ptotierbium , ')t» ts-» 

 Dcum fequcre. Senfm. Vera faniftitas eft fecundum Deii viuere. 



Hifi' ria. Dixit Deus, noneft bonuin, homincm elTc folum, 

 faciamusei adiucorium irouerbiu Vnus vir,nul!us vir.Erf «.J^, 

 siJ«( « i^ Senfif.Viomo eft ^aior OT></-iy'». Hemofibi nafcittir. 



Hijicria. iniccit Dcus foporem altum in Adamum, quo ob- 

 dormiuic. Prouerb. Endymionis fomnus Dicicur aucem Endy- 

 mion ex verbis hiftorix Hebraicis yu'''< tOTlH obdormiuit 

 homo , perlitcrarum mccaplaf feu transfigurationem. Se^jjW. 



Etiam in fomno Dcns profpicit iis,qaibusbenevult. Vulgoiii 

 valde lomnolentos iacitur. 



Hijioris. fo//.<;.£.Spiritus Dei incubabat fiipcrficiei aquarum. 

 Mulieraccepitde Irui^lu illius arbori,< & conicdit:eriamquc de- 

 dit comcdendum virofuofccum , qui comcdit. P»o«. Ab ouis 

 ad m.xlaSenlui. Oua (unt incubatio Spiritus landi in fupcrficic 

 aquarum qui Spiricus famflus ita inhabitabat in modo & primo 

 creatis crcaturis rationa!ibus,nempc angelis.eofque agitabat.vc 

 gallina fuis ouis aut puUis incumbic,eos fouet ac mouct. Alal.i, 

 funt lapfus & peccatum creaturarum rationalium poftcrius 

 creatarum , nempc hominum, qui contra Dci mandatum dc 

 malisaiboris vctit.E comedcrunt. Senflis proucrbi) generalior 

 eftcompleiSi omnem rcm a principio vfquead finem, qui pure 

 ethicustalisedcdcbcbat^Bcne meditaricrcationemcicaturarum 

 rationalium, quo: incepit in angelis , & lapfum carundcmcrea- 

 turarumrationalium.quifiniit in hommibus , vtramque cora- 

 plct in Thcologia pai^iuam. 



Hijioria. Tum dixic Adam : Hac dciTum adeft vice os ex of^ 

 fibus meis& caro de carnc mca. H,ec vocabitur vita,eo quod 

 hxc ex virodefumta eft. Idcirco rclicturus c(t vir patrem fumn 

 & matrem fuam, & adhxrebit v.vori fu.t , cruntque in carncni 

 vnam.ProM. To xisVo» <^/;i<i».Myrhologi dicuntin Cadmi nuptiis 

 hoc prouerbium fuifie inuentum a Mufis & decantatum.ld verd 

 quomodo ? Hoc modo. Antea ciim Adam nonduni habcbac 

 Euam,dicebat Deus,Non eft bonumhominem efie folum. Er- 

 go cum iam Eua elfet Adamo adduda & tiadita , ita credo per- 

 fonuit, Bonum , xaTCut, efthoininem habere adiucorium. Qiio 

 amoreaucein Adam Euam fueric complexus , inde Kcet conii- 

 cere,quia dicebat, relidturus eft vir patrcm & matrem fuam , & 

 adha:rcbit vxori fui. Senfus prouerbij eil iplum to fijro». 



Eadem /'//?("'''» collatacum hac , Dixit Adam , mulierifta 

 quam pofuifti inecum , ipfa dedit mihi dc frudii illius arboris. 

 Frou. Tloht.ai tCy.Vi-pra^^ ar/i^ f^^ctx.cct^otf\7Hv , SApe etitim e(i 

 olitorvalde opportunaiocutus. Adam eft hortnlanus in Paradi- 

 (o , opportuna loquitur in primo feimone , Hac vice dcniiun 

 adeft &c.quippe qucm magis Deus quam homo loquitur , non 

 opportuna loquitur in alcero fermone. Vfia prouerbij Non vi 

 dendumquiSjfed quid loquatur, &, 



Nutlius fenfum fi pri^defi, temferu 'vnqiiam. 

 HifloriA coUatd Ornauerat plaiitis Deus hoitum in Edenc 

 aboriente, vbicollocauit homincm. Eniific Ichoua Deus Ada- 

 mumexhorto Edenis ad colendam terram. Prouerb. Adoaidis 

 horti. Senfut Peccati breuis eft voluptas. 



C A p.XI. Adagiologia fpecialii indicis Ethici, 



I. Aliter index adagiologixfpecialiseft Ethicus , qui certa. 

 methodo res ethicas recenfeat,iilque fua prouerbia fubnedat. 



1. Methodusrerumethicarum fic potcftinftitui Primumin 

 genere debonitateethica eftdocendum. Deindedepraedeftina- 

 tione eftagendum & confilio Dei circa hommum conuerfio- 

 nem & falurem. Tertio de fignis ethicis dicendnm erit,de verbo 

 & facramentis,de lege & cuangelio. Quarto virtutes ordine re- 

 cenfeantur in geiiere & in fpccie , in coco & in parce, corporis & 

 animae. Hxc omnia concludat dodtrina beatitudmis. 



}. Vt fi iu virtutum catalogo fit peruentuin .id virtutem ali- 

 mentationis & temperantiam in cibo & potu , praxis & opera- 

 tio huiuscapitis ficinftituatur , vt vrlordoliiilorix facrx, ve! 

 rerum crhicarum obfcruetur; hoc modo. 



Regula. Delitix peregrinx non funt appetend r. Prcusrbium. 

 M»' /HS' B«i!i)» y.u,y^os ii^(u:, nc inihi Bxon nialuS pilcis. Hijioria. 

 Filij Ifrael in de(erto degentes concupifcunt pilies" jtgyptia- 

 cos,eaque inregrauiter peccaiic.KKKOs- (j^dos-, ;»rf;/j«^;yf2i , fufn 

 res illx efculentx jEgyptiacx , quas Ifraelic.E concupifcebant, 

 inter quas etiam pifces fuerunt. Rxilii ab n.:i'3« concupi- 

 fccntia eft concupifcentia. Nec enim res efculentx illi fed ea- 

 rum concupifcentia illud peccatum fuit ; quod niultos in Ki- 

 bret Thaauoth peirumdedit. In hoc proueibio etiam cerrant 

 OTtj-(«ii>;i^«f «(anadabatarumceitamen, & quid pifcis fit Bxoa 

 difputant. 



Regula Homo debeteffe contentusquotidiano pane. Pro- 

 uerbium. Si non adfunt carnes, taricho contentum effe oporcec. 

 Hifioria.Y'\\i\ Ifrael in ftationc delerci Chatzerorh diu hxferunt, 

 ibique tranquille & fnr' avmfx,fici4 vixcrunt folo m^nji.E pane, 

 abfquecarmbus. T«--/;k(Sv non cft pifcisfed fimplex illa & te- 

 nuis vidus ratio inftatione Chatzcroth. Hunc7a^'>c> iu voct 

 Chatzeroch inucnies duobus modis i. perrhctoricam metony- 

 mix loci pro te qu.i: fit in loco. i. per metaplafmum literarum 

 grammaticum. 



Regala.Viommei gulofi fua gulofitatc faepe pixclara x^fii^ia 

 perdunt. Pfo«c>'^. Vel bxtylum deuorares. H/i7dr/«. Adamus 

 vefcensfruftuarborisvetitx ctim cxtcra multa bona, tum Bc- 

 dolah.fiuehxc fueritgemma pretiofifIima,fiuearboris pixftan- 

 tifliin.x genus,fibi (ui(queamifit.B«(Vu^(gh cft Bedolach 



J?c^;</(».Hominesgulofi fxpe morte multantur fux ingluuici 

 nomine Prouerbium.Afwain ignem, Kif!j-/i «'{ 70 vi ^. Hifioria 

 eft eadem,cum illa,de qua in prouerbio ««/<5< fiaiav xaKOfij^^Su; 

 afui ab niN concupiuit eft concupifccntia. 



G g 4 Reguia. 



