Sedio X V I T. Cyclognomonica. j6r 



T*riit4 ita delineat. 



Huiii"; alpliabeti vfus eft quintiiplcx, iuxta Hieron.SancheV 

 cuius dilk-rtatio fummatim lixc eft i. Omncs quacftiones fuut 

 reducend.x ad iiteras aipliabcti : v.gr. quiltio ilta, rm</B De$n 

 fit perfeBii', reducicur ad B ac proinde applicanda ('.int proprie 

 ea.qux fub ifta lircra continentur : vt, Dcus eft perfeiSus, quia 

 bonusi quia eft fibi& omnibus aiiisfufficicns; quia iuftus&c. 

 Deinde adhibentur ea,qu.T contiiicntur fub C. D. &c. i. Si ali- 

 quid velimusdiuidere , polfumus linealiter vel tranfuerfaliter 

 omnia principia litc pofita percurrcre : vt homo eft bonus vel 

 rnaluSjingeniofus vel ftapidus , neccdarius icip. vcl non , Deo 

 iimilis vel dillimilis , iuftus vcl iniuftus , auarus vel libcralis, 

 mas^nus velparuus, amicus vel iniraicus, angelitusvel diaboli- 

 cus,&c.}. Detinitiones fieri polTunt defcendendo, & lateraliter 

 proeedendo. Dcfccndo . vt , Dcus cft ens optimum in ic & cx- 

 tra fe. Lateraliter proccdendo : vt , Dcus eft ens optimum & 

 maximum. 4 In difpucationibus loea argumcntorinn fumun- 

 tur ex hoc alphabcto. Alius eaim locus eft .i»bonitate , alius a 

 difFcrcntia.aliusadiuinitace, alius abexiftcncia, iufticia,&c. Et 

 hi quidem func loci fimplices : quibiis accedunt loci coinpofiti: 

 •vt a bonitate niagna, vcl dur.ibili &c. a bonitace magna, dura- 

 bili,& pocenci,&c. PolTunt cnim coniungi bina , terna quatcrna 

 &c. vel omnia principia. ^. Difcuifum infticuimus adminiculo 

 quacftionum : vt.an fic niaccriaprima.quid fit &c.Eth«c quin- 

 que in fiffuris feqq.diligentei funt ob(eru3nda< 



V- Figuraprima proponit pradicata propria & ejfefi- 

 tialta cniltbetfitbie£io:in qnibm oportetfpeElare de- 

 fimtionem,comttgata,contt.aria,fpecies,&vfHm. 



Termini huius figursc funt maxime generales & tranfcen- 

 dentes : in quibus prirrib atcendere oportet ad definitionem.IIla 

 enimert principium difcurfusexcellentinlmum, iuxca rcgulam: 

 Definicio eft optimus iudcx controuerfiarum. Deinde coniu- 

 jjaca, fiue fynonyma, debent elle in promtu- Vbi funt termini 

 arcis, & termiiiorum exornacio. Tcrmini artisfcre conftant his 

 tcrminationibus : tutti,ilii.are,ii>,as &c. Sic Bonum cft, in quo 

 booitas ineft. Bonificatiuum eft,quod habet vim cfficiendi rcm 

 bonam. Bonihcans eft, quodadu rem facit bonam. Bonifica- 

 bile eft , quod poceft bonum fieii.Bonificacum cft.quod fadlum 

 eftbonum. Bonificare cft rera bonara facere. Bonificatio eft 

 aflio.per quam rcs fic bona Eadem rationedicesmagnum, ma- 

 gnificans, magnificatiuum .magnificatum , magnificabile, ma- 

 gnificatio &c. Scd quia hi termini funt baibari, non funtadhi- 

 bendi in difcurfu. Scruiuitf tantum intellcdtui difcurrentisi qui 

 barbaricm iftam tollec exornacione.circumfcriptione, & fimili- 

 bus elcTantiis. e.g pro bonificatiuus dicetbeneficns,vcl qui pro- 

 penfus eft ad bcncfaciendum : pro ignificabilis dicet, qui poteft 

 abignccaleficri,emoIIiri&c. vtfercum .-proignificatiuus , qui 

 poteft igncm parere , vt filex. Tertio, contraria funt notan- 

 da: vtjbonum malum , honeftum turpe , iucundum mole- 

 ftum, vtile damnofum. Eftitaque magnum operxpretium, 

 fi habcamus abacos fynonymorum & repugnantium , prouc 

 illosin cbui digeffimus. g«<i>'/£>, fpecies , fiue diftin(ftiones, 

 funt obferuanda; : vc , Bonum eft verum vel apparens , perma- 

 nens vcl fluens , horteftum , vcile , vel iucundum,&c. e^into, 

 vfuseftin explicatione, prob.uionc, & amplificatione. l-^olTu- 

 iHQS enim hic atrribucaaucfingula enuntiare de rebus:affir- 

 mando vel negando , in abftiacto vel concreco , principalicer 

 vel minus ptincipalicer &c. aut inter fefc coniungcre vel duo, 

 vei tria , vel quatuor,&c. Eft cnim verb. gr. hominis bonitas, 

 mamiitudo , duratio,&c. item bonitas magna , bonitas dura- 

 bilis , bonicas potens,&c itcmbonitasmagna , durabilis, po- 

 tens , &fapiens,&c. Nimiium hxc figura cft circularis , vt in- 

 telliiramus , circutaricerin ca cfle procedendum ab vno prin- 

 cipioadaliud , vt .i bonicatead magnicudinem , a magnicudi- 

 ne ad durationem, &c. Rurfus in hac figuraducuntur lineas 

 a fin"ulis prsedicatis ad fingula, vt incelligamus , difcurfum 

 non tantiim ficri circulariter & abfolute , fed eciam circula- 

 licer & comparatc. Potcft enim quodlibcc principinm com- 

 Tom. l V. 



p.arari odupliciter : vt bonitas ciim niagnitudine, durationc, 

 potcltatc rorio vfus iftc requiiit applicationcm piincipio- 

 rnm ad fubieda gcncrali/lima , intcrnudia, & infiraa , hoc eft. 

 ad genera , fpccics , & indiuidua. qti.v dicttur fcala intelleaus 

 defccndcntis & afccndentis. Ita cnim vctb. gr. cft bonitas en- 

 tis, lubftancix, Ipititus, corporis , viucntis, animalis , hominis, 

 Bucephali , I'ctri &c. vbi nocanduni cft , infcriora fempcrcjrc 

 fubieda fupcriorum, & fupciiorj elfc pra:dicaca iiifcriorum ;vt 

 hoiTiocftfubic(ftum cncis , fubltancix, corporis, viuentis, ani- 

 malis , quae omnia in honiine continentur cllcncialiter, & ideo 

 de ipfo prxdicantur. 



VI. Infecundafigura oportet attendere diferemam '^''^"''^^'^ 

 & conite/iieritiam cum fignra prima. 



Diferentia iutcr primam & fccundam figuram eft tripler. 



I. In lila (unt termini abfoluti , in hac refpc^dtiui. i. In quoli-' 



betprinapio primx figurx tacite contineturconciaiium , vt 



fubbonomalum , fub magno paruum.&c. quod in fecunda 



figura locum non habet : quiainhac tcrmini contrarij fepa- 



racim funccollocati.vt concordantia, contrarictas,&c. 3. quod- 



libet principium primx figura: eft maxirae generale, & cui- 



uis rti tribuitur : in fccunda vero figura hxc' maxima wencja- 



Jitas non conuenit vni principio , fcd cribus fimul i^iaais. 



Hxc cnira fimra conftat tribus triangiilis fiuc tern.iriis. Nam 



qu.chbctrcs3iffert, concoidat, vel contraiiatur. Rurfus eft 



in principio, medio , vcl fine. Deniquecft maior , xqualis, vel 



minor. Conuenientia eft in eo, cjuod in hac figura xque atque 



in prima oportet refpicere dcfinitioncm , coniuaata , & fpecies 



fingulorum principiorum. Ex his itaque patet°, vfum figur^ 



fecundx elfccommunem , vel pioprium. Vfus commtmts e(i 



idem. qui in prima figuta. Sicut enim in ilia,it3 quoque in hac 



circulanter difcurrimus , procedendo ab vno priixipio ai 



aliud , idque fingulariccr vel pluraliter, ideft , per finnula, duo. 



tria, vel plura principia. Vfu^ propriu-s cft obferuaic apiccs lii!-' 



gulorum triangulorum. Eft enim differentia , contrarictas , & 



concordantia iucer res intelligibilcs , vt inter Deum & amre- 



lum : vel inter res fenfibiles ; vt intcr lapidcm & plancam ; vel 



inter rem intelligibilem & fenfibilem , vt inter angelum & ho- 



minem. Principiumeft caufx, quantitatis , vel tcmpoiis. Me- 



dium eft coniundionis , menfurationis, vel extremitatum. Fi- 



nis eft perfcaionis , terminationis , priuationis. Maioritas, 



arqualitas, &minoritas fpedtantur velinterduas fubftantias, 



vt fubftantia coeh eft maior quam aeiis, fubftantia Socratis 



&fubftantiaPlatonisfunt xquales ; vel intcr fubftantiam & 



accidens , vt extenfio quantitatis eft xqualis fux fubftantix, 



fed etrentiaJiter (ubftancia eft maiorquantitate, &quonis alio 



accidente : vel inter duo accidentia , vt non legCre & negligere 



funt xqualia , legere eft maius qujddam quam ludere. 'si^r- 



go quaEratiirconcordantia, difFcrencia ,principium,&c.alicuius 



rei,opoicet ad ifta triangularefpicere. 



VII. Tertia figftra efi mixtio figurnprimdi 

 & fecmid&. 



Ea eft triangularis , & aliter a LuUio, aliter a Pacio digericur. 

 Lullius ica diaeric. 



Tettia fi- 

 guia. 



IK. 



Pacius hoc modo difponit, & explicat. 



_-l__- 



dd. 

 dcT 



¥ 

 dh. 



di" 



dk. 



ce. 



eh. 

 ei. 

 7k." 



ff. 



%•' 

 fh. 



fi".~ 



fL 



hh. 



g'^ \^ I ".• f 



ok. ! hk. ( ik. I kk. 



Hh 



H*c 



