SedioXVII. Cyclo^nomonica. 363 



OBum. 



eolamna fuminir,Tcl cfl in c;1 ccllula ordineptima,vel fecun- 

 d3,vcl tertia. H.rc ita obtiiicnt in cclliili^i.qn.r hahcnt tvcs Ji- 

 vcrl.is literas, vcluti B C D. Cxcctu.ii vbi vnalitcra rcpetitur, 

 vt B B Cduo tantum funt modi:quia litcra illa.qu.c clt lini^u- 

 laiis.vc C.in did.icellula B B C.vel (umitur cx [nim.i coluui- 

 naalpliabcti, vcl c.v (ecunda. Iu (umni.T cum ttcs lunt litcr;c, 

 quilibct accipitur vel cx prima column.a alphabeti , vcl ex 

 lccunda, id cll,vfl (igniricat tcrminum abColutum, vcl icla- 

 tum. i. Qn''3 qu.clibet Iitcra ,cciam m c.ldcm alphabcti co- 

 lumna (Igniticat multos tcrminos ; vt B bonitatem, bonum, 

 boniticans, bonificabile &c. }. Qj.v3 primus termmus ("ecun- 

 <io,& (ecundus tertio, *: primus tcrtio vcl (ubiicitui, vcl at- 

 tribuitur. e.c. ccllula B C D continet lias propofitiones : Bo ■ 

 nitasinagna durar, Bcne fcnticntcsdiftcrunt ab iisqui contta 

 fentiunt, Concordia bonorum cos coiilcruat (cu duiarc facit: 

 dcniquc qaotcunque modis tcrmini literls (is^nificati con- 

 iungi podunt , tot (anc propolitiones. Itidcm , & quidcm 

 priucipalitcr, pcr hos terininos pollunt ficri vari) (ylloi^ifmi: 

 vcluti ci ccUula B C D lic arj^ui potcll : Si magnitudo boni- 

 tatis (it :Eterna, eiit infiiiita. Atqui in Dco magnitudo boni- 

 tatis ellstcrna. E. cftinliniia Ex cellula B B D : Quidquid 

 cfl bono contrarium , e(l malum. Atqui di(cordiaefl bono 

 contraria. E. efl inala. 



I X. ReguUyfeu qu£ftiones,fum velut quidam indi- 

 ccs,perqHOs veritas inuemtur, 



Proccdit enim intelleflus per deccm hafce regulas , tan- 

 quam per deccm loca,fcu caftclla.in quibus informatur & in- 

 ftruitur dc veritatc cuiufque rci, AppcUantur aurem veguli. 

 quia dirigunt intelledum in cognitione rerum. Vndc a Lul- 

 lio dicuntur va(a ad omnia intelligibilia. Rurfus.appcllaniur 

 quxffioncs gcnevales , quia gcncraliter interrogant de qua- 

 cunquc re. txiis autcm prima qua:ftio c(} compotita , rcli- 

 cjux noucm func fimpliccs : vt patet confiJcranti. Porrodu- 

 plex efl modus traiitandi & dilatandi quaEflioncm quamlibet. 

 Trima traftatlo & dilatatiocft intcrna.qui fit per mcthodum 

 rcgulatum. Q_uxlibet enim habcc loca quardam refponfio- 

 toum.in quitusintclleftus veritatem inquirit. CMiadcrcpvo- 

 Jixe diffcrit SincheTa pa^.M^. ad iij. vbi vide. Sccnnda tra- 

 «Satio & dilatatio qu.rftionum cfV externa,qua: fic per princi- 

 fia feu pradicata, & fubiefta.ekg. an paftorcs verbi Dei funt 

 neccfTarij bonis & malis,raagnis & paruis, ignorantibus & la- 

 piencibus,&c. an funt necefTarii iis.qui valdc funt boni vel ma- 

 li,valde periti vel impcriti,&c. Nimitumdilatatio quiftionis 

 potelt fieri per (ingula, duo, tria, vcl plura principia. Eadcm 

 ratione inflituitur refpolio adfingulas qua'fHo«es.Porrorc- 

 gul^iflxnon tantu.n faciuntad explicandum & probandum 

 ledetiamad definienduin & diuidcndum. Dcnique metho- 

 dus illaquasffionum habet v(um in analyfi,& incerpretatione 

 authorum. Dchis omnibus tc2Q.it Sar?che:^a pag.12.yad 247. 

 & vtiliter obferuar, in rcgulis fcu quxltionibus hifce occur- 

 tcrelocos fcxaginta qninquc , ad deducenda nempe argu- 

 menta declarationis& dcmonftrationis , hocmodo. Dccem 

 funt generalcs modi qii,xrendi, Vtrum, quid,&c. vt vidimus 

 jn Alpahabeto. lam fingula- quxftiones contincnt quinqna- 

 «intaquinquealias notioncs:qualcs inregula Vtrum funt ne- 

 ccire,contingens , poflibile.impoflibile : in regula Shz/W, quid 

 eft infe, quid habct in fe, quideftin alio, quid habct inalio: 

 in regula Dequo.dc quo cft rcs primitiuc.dcriuatiue, poffef- 

 liue;in regula(?)?<«rff,formalitcr & finalitcr : in rceula 6)iiiin- 

 r«Wi continue 6i difcrcrc : in rcgula €Uiale. proprie & apprn- 

 priate:in te^u\3.Sl!iande (untquindecim fpecics, per C. D. K. 

 iignificata;, hoc clt. pcr regulam Quid , De qiio , Qjvomodo, 

 & Cum quo:in rcgula F^i fimiliter funt quindecim fpecies rc. 

 j^ularum C.D.K.in regula §)uomodo,c[nx dicitur modaliiatis, 

 eftmodus in vna parte,in diuerfis parcibus.in efle totali,in c- 

 miflione fimilitudinis calis efle : in regula Cum quo, qua: di- 

 citur initrumentalitis , funt esdcm fpccies, puta in vna par- 

 te,inplutibuspartibus,inefrctotaliin(humctali,&inemi(Iio- 

 ne fimilitudinis per tale inllnimcntum. 



X. Ffus tahuU magn£ eft in comparatione pritnA & 



fecund£ftgiir£,id eft^pradtcatoriim ahfol/t- 



torurn & rejpeciiuorum. 



Nam literarum combinatio fic inflituitur,vt liter.-c ante T. 

 politx fint de piima figui a.poft autem po(ir2,de fecunda.e.g. 

 B C D T. hic bonitas coniparatur cum magnitudinc &dura- 

 tione. BCTB.hic bonitas & magnitudocompaiatur cum dif- 

 fcrcncia. Hicautem combinatioinprimis facitad difcurfum 

 methodicumjindircdte ad fyllogi(iicuni:iion aliter atqifigura 

 quartainprimis ferait difcurfui (yllogiftico,ein icdiredte cti- 

 am facit ad axiomatumfeu propolitionum multiplicationcm. 



X I . Euacuatio tertiit ftgttr£ fit trihus modis. 



Euacuantur enim,hoc e(l,dcducuntur, h qualibet camera, 

 Tom. 1 V. 



vt cx BC.duodccim propofitioncs.duodecim media.S: viginti 

 quatuorqucdiones atq; liilutioiies ipfavum. Qiiarquidciu 

 omnia venari opoitct per ea, qui coniuientur lub eifdem U- 

 teris. Excmpla fuppeditat Sanche-^pag. ti^.crf"!^' 



XII. MuUiplicatio qmrtd, fgursftt duobus 



modis. 



Primo tres circuli rite circumuoluti pariunt columnas 

 oftogintaquatuor,& in qualibcr camei.^ continentur viginti 

 rationes,fub iifdcm contcnt.c literis.Dcindc multiplicatio hu- 

 ius figuri in eo e(t po(ita,vt per c.im f\lt tringiiica propofiti.o- 

 ncs,triginta mcdia feu criginta rationcs, nonaginta qui-flio- 

 neSj&carum (oIutiones.Excmplum vidcapudSowe/jc^/i 189. 



XIII. A-fixtio principiorumftt duobus modis, 



Et primo quidcm principia mifcencur intcr fcfc:vt bonitas 



deducitur per rcliqua principia.Deindc principia deducuntut 

 per rcgulas & fpecics regularum. Vide apud S.wchelpig. 3 1 1. 



X I V. SubieBageminum habent vftrn. 



Pvimuseftthcmaticus. Omniaenim themata fimplicia, 

 quatenus funt entia incomplexa.fcu tcvmini fimplices, rcdu- 

 cuntur ad liouem iltos terminos Alter v(us e(t in arguendo; 

 quia fubicifta poifunt fieri loca avgumentovum in explicado, 

 probando, & ampllficindo Vbi Lullius proponit quatuor 

 conditiones. i. vc quodlibec fubicdum rc-f\e definiarur. i.vc 

 actendatur difFcrentia (iibieftorum ) vt con(eruetui concor- 

 dantia,quxeftincer fubieda. 4. vt aItioubus& nobilionbus 

 fubiciflis altiora & nobiliota tribuantur prxdicata. 



XV. Vtilitas artis LuUianie conftderatnr in genere 

 & in fpecie. 



In genere hsc ars cft vtilis ad tria i. ad fermonem de qua- 

 cunque re inftiruendum ,& orationem amplificandam. i ad 

 quxitiones inueniendas J.ad quxftione* didoluendas.adco- 

 ciue ad conclufioncs probandas:ScrOTon»5 infittuenUi , & ora- 

 tionis amplificandx gratia obferuentur h.-cc ptxcepta.i.Pra:- 

 dicata abfoluta , vel re(pciftiua adhibeancuv. Dicamusitaque 

 Deum optimum,maximii,xternum, omnibus creaturis fub- 

 limiorem,&c. x. Combinentur pvxdicata abfoluta inter fefc, 

 & relpccliua inter fefe. Dicamus itaqiDeum valde bonu,ofo- 

 rcm maIi,authorem &fautorebf^ni,&c.t.Combinentur prx- 

 dicata abll)luta & refpcctiua.Dicamus itaque bonitatem Dc{ 

 longe difFcrrc,& infinitiiis maiovcm elTe,quam aliavum tcrii 

 bonitates.4.Recenfcantur fpecics,coniugata,contravia. Dica« 

 mus itaque, Dcum efreclcraentem.mifevicordem, & bonita- 

 tcm fuam impartiri,aliis magis.aliis miniis. j. Ex boiiorum 

 authorum leftione colligamus revti epithcta, attnbuta, cau- 

 fas,efFcda,&c.eaqi difponamus fccundum ordincm alphabc- 

 ti Lulliani,vt fit promcuarium qnoddam & repcrcorium e.g. 

 dc Deo confticuantur tot capita, quot funtcellul.c in alpha- 

 beto Paciano,& (ingula confirmcntur fuis anihoritatibus:vr, 

 B. Bonitai. Solus Dcus cft bonns , Matth. 19. C. Mngniiudo. 

 Deus cft vnus, Dcut. 6. trinus, Matth.iS. magnus , lob. 57, 

 £).Z)«rfl/;o. Dcuseftxternus,immutabilis. Num.51. &c, De 

 iniuniendii quaftionibus vnum eft prxccptum , vt obfeructur 

 ordoquxliionum.pro vt in alphabetorecenfetltur Demiien' 

 tione medij lermini hoc eft prxccptum. Mcdius terminus auc 

 fimpIcrcll,autcompofituscxduobusvcI tiibusterminisar- 

 tis. Polfuntaddi plureshuius artis tcrinini.Sed P.jf/>« moner, 

 id non efTe confultum. Sicenim aft lii.i.cap.i. Aut duxlite- 

 rx coniunguntur,aut tres:uon vltenus pvogvcdinuu, vt qua- 

 tuov vel quinquelitevas coniugamusi quia trcs teimini fuf— 

 ficiunt ad lyllogifmum conficiendum : &, fi vltctiuspvogrc- 

 deremur,id non tam vtile,quam molcftum & laboriofum cf- 

 fer.Idem tepecit lii> }.cap ^.his vcvbis:Non addo plurcs,quam 

 trcs terminos, ne tes abeat in infinitum, aut huius artis v(us 

 difficilior reddatur. S«Bf^e{ tamen quatuor , quinque,fex, 

 fcptem, ofto terminosconiungit , quem nos (equimur. led 

 redcamusad inucntioncm termini mcdij in fyllogifmo.Sim- 

 plex tcrminus accipidebctexalphabcco :duplcxcolligcndus 

 cft ex cercia : tiiplex ex quatta figuta, vel ex rabula magna. 

 1-7?«^ huitM artis in Jpecie ell ratione alphabeti, & figuravum. 

 Vtilitas alphabeticli multiplci. i. Suppeditat copiam termi- 

 norura gcncraliffimovum , fub quibus reliquicontinentut. 

 t. Suggerit quxftiones , quxdequauis reproponi pollunt. 

 j.Eft fundamentum figuvarura.^.Valct ad memoriam Facilc 

 enim omncs tcrminos huius alphabeti polfuinus mcmoriae 

 mandare Exhis vero.tanquam ex locis quibufdam commu- 

 nibus, omnia diccnda in promtu erunt. Vtilitas primijigurs, 

 cft, fuppeditare principia, feu prxdicata , abloluta , quoium 

 vfus eft in explicando, dcfinicndo , diltribucndo, probando. 

 y//7/V;is_/£/:/<»//«/fKrieeft,fuppeditareprincipia,fcupri;dicata, 

 abfoluta, quorum vfus etiam eli in cxplicando, definiendo, 



Hh t diftrj 



Mullipli. 

 cftiuquac 

 tx tigKi?. 



Mi.viio 



piincipia^ 



Subiefl), 



Vtilitas 

 artis Lul- 

 lia.i.x. 



