Sedio XXX. Euthanafia. 



387 



Cumdicitur ab hisciiienduni, non (ic intclli^as, quafi nc p.ir- 

 ccqiiiJcm vtUiccat , fcd nc airuMuutur notali"ili copia. K.xit;na 

 nuai «.niantitatc , vcl iariu.s alliiinta, noccrc non pollunt , pnt- 

 lcitim li grata appetitiii. Inio Ixpc qu.v magna i.|Uantitatc ob- 

 (iir.t moiiica natur.r prolunt. Hac cautionc iiblctuata , ccp.r, 

 brallica, caleus, pifa , & tali.e vtilitcr .iilinik-imir. Ca:terum m- 

 tcromniaciboruin i;encra , rcnious &: licbililnis niliil cft cou- 

 uciucntuis/'/j«<»/iV/«,lu)c clb, piiiticulacx panc& aciuaautcar- 

 iiiuir. iulculo fimiilcodis, conllante. Hacfcrcfola cum vno 

 vcl altevo ouo falubcrrinic quis & tliutillimc viuere potcft. 

 Ratio, cur h.cc (It nnxinic conucniens, cll, tiim <iuia concoclu 

 tacillima, cirm iam (it inltar illius chyli, qucm (lomachus cx ci- 

 bi concoc^ione crticit : tum cjuia qualitatibus cfl: tcmperatilfi- 

 ma:tum quia puticdini & corruptionj minimc ohnoxia,vt inul- 

 ti alij cibi , qui iu ilomacho putrc(cuut. rr,x-terca copiofus & 

 probus ianguisexeaconficitur. Deniquefacilealiquidadditur, 

 quo velcaliiiioreuadat.vcl magisaliuicntofa Pcrcincthuc illud 

 Sapientis,Initium vitihoniinis aqua &panis Ecel.19 ifi. Qui- 

 bus verbis (igniiicat vitani hominis his duobus potiiriinum ful- 

 ciii & conitare , caquc vit.r confcruand.a: c(Tc maximc conue- 

 i)ientia:ue fruftra prctiola; carnes,aliaquc guls irriramcnta qux- 

 rantur. 



VI. eiuihtis bona valetudo curs, e(f,iis maxime cauenda cibo- 

 rum-varietas , f^ exqui/ita condiendi ralio. Nam prxterquam 

 quodilla varictas femper nouo modogulam proitocat,& appe- 

 titum excitat, vtnunquam viJeatur fatis fumpfillci quo fit , vt 

 iufta menfur.T euormiter excedatur:hoc ctiamhabetincommo- 

 cii,quod diucrtorum ciborum diucrlanacuia mirasin ventriculo 

 cruditates cauiatur.Merito itaque laudatur Socrates,qui fimpli- 

 cilfimam &:tenui(fimam di.rtamamauit: & Zoroaller, quivi- 

 ginti anuos in dc(erto vixit folo cafei cfu. Dc 1'atriarchis quo- 

 quc,& aliisfandis viris , tcftancur ficra: litcr.x- , iilos amalTe vi- 

 <ftum fimpliccin panis& aqu.r. Vidc Concordantias Biblicas in 

 yocepanis. 



VII. Imaginatio eft corrigenda iis qui iuftam feruare ■volunt 

 tnenfuram in cibo^ potu.KiCi ciiim hoc fiat.imaginatio cibi & 

 potasdcietftabilis llimulabit appecicum , qui vulgato prouer- 

 bio reifle dicitur nequam. Qtjomodo vcr6,inquiat aliquis.cor- 

 rigitur imagiuatio ? Rcfp- Si uos ftibducamusabepularum con- 

 fpeiflu,& animo voluamus damiia qux cx delicatis cibis immo- 

 .derate alTumtis prouenire folcnr. 



VIII. Hyeme vtendum eft ficcis ^ calidis oh copiam pitui- 

 ti cfui. tuiic redundat,^ non dijfipatnr.iftate potilis htimidis ^ 

 refrigerantibus ; quiaper calorem ai-rts ambientis magnafit hu- 

 mornm difcujfio, (^ corput arefcit.Woc autem ica con(equemur 

 abfque difficultate. Si opus fit diasca ficciore,vt hyeme,& quan- 

 dodiuturni funtpluuia:,bcileeftaugere quantitatem pauis, & 

 minucrc quanticatem pocus ac obfoniocum humidorum.Copi.-e 

 enim potus &humidorum , qurE tcmporeficco iuuat, eademfi 

 humido & fubfrigido aere per aliquot dies fumatur, nocet, de- 

 ftillationcs rauccdincs, ac tufTesprocreans. Quandoveio opus 

 eft di.tta humidiore , augeri poteft mcnfurapotus,addita vino 

 maiore quautitatc aqua; i vel loco vini poteft allumi tcnuis cer- 

 uifia. 



I X. Vrandium ftt largiiis ccena , vel tontr^ ceena largior 

 prandio , prout cuilibet e/l tommodi:n. 1 caque in prandio potc- 

 runt fumi S.vel 10. vncix,vcfperi 4. vel fi.contta.Veriim iniftis 

 diuturnaconfuetudo magnam vim habet : Similicer corporis 

 difpofitio. Nam fi ventriculus pituicafrigida & lenta abundet, 

 magis conducit , vt aliquis (emcl tantiim de die comedat : quia 

 mulcumtcmpotis requintur , vt illa concoquatur vel cxteiiuc- 

 tur. Si tamcn refcdlio in vcfpcram ditFcratur , prodcric mcridie 

 modicum quidfumere , praEleicun quod iuuecadnimiam ven- 

 ' triculi humidicacem cxficcandam Vcl fi meriJieprandeatur, tale 

 quid cxpediet fumcre vefperi Verbi gratia pallulas cum panc,vcl 

 limilia.Maximecnim iis.qui itaa(Tcifti,curandum,vt humiditas 

 iftartomachi, quantum ficripotcft,corrigatur.quiainde ftoma- 

 chus flatibus , & caput nebulis lentoque phlci;macc opplccur. 

 Sapientia,inc\im'y\le,infiicore':dct,non inpaludihtu^ tacunis. 

 £t Heraclitus, Animaftcca anima fapientijfma. 



X. ^iforte femel aut ite^um excedatur ordinaria cibi ^po- 

 tus menfura,flatim ai folitam fobrietatem redire oportet. Ciiin 

 enim ftomachusordinaria dixta contrahacur , nccefle eft iilum 

 valdclxdi, fi fupra confuctum diftcndaciir (xpius. Vnus aut 

 altcr exccllus parum nocet.modo ftacim ad folitam fobrietatem 

 redeatur. 



X I. Np» alienumfuerit ab inftituto moderau diA'i.fivoto 

 JanBonosobftringamiisad rertam liiipotttsqj quantitatim ll- 

 lud ver)) eft plane necejfarium, vt viribus nojlris dijfidamus, 

 Veumque quotidie rogemus, vt nos recat fanciofuo Sptritu, qni 

 nos doceat fobrietatem. Ecclcfiaft.i 5.V.6. 



XII. S)ui exaclam diata. rationem feruare non pojfimt , iis 

 cxpedit quotannis bisfaltem, nempe in vere ^ autumno, corpm 

 bene purgare ^ humoribm noxits liberare.Loqao!: dcWzcr^mm 

 cultoribus,quicorpus urdinaricnoncxercent.Porro eapurgatio 

 fieri dt-bct prxuia humorum prs-paiatione i nequedebec eiTe 

 v.alida &confercimopcrari , (~ed fenfim per duos vcl cres dies 

 aflumto mcdicamenco. Sic euim &facile toleratur, & ampliiis 

 Tom. l V. 



prodeft. Nam primo die purgatur priina regioi lioc eft, intcIU- 

 na : (ccuiulo, hcpar : tcrtio,vcna:,in quibus maxima prauorum 

 humorum colhuiics. Qui cnim non ibbrie viuunt , fingulis 

 dicbus aliquid ciudi humoiisaddunt , quod ad vcnas attra- 

 cTiim, pcrtotum corpiis vcluti pcrlpongiam diftribuitur. Ita- 

 quc intra vnum vcl altcrum annum tanta firpc crt quantitas 

 praui humoris in coiporc, quantum vas duccntarum vncia- 

 rum, (cu quatuor poculorumvixcapiat. Hi humoics tandein 

 tcmporistradu piiticfcunt, & lcchalcs morbos iiifcrunt. At- 

 quc lixc cft rcda ratio vitx ibbri.-r. 



Fruiius vit£ fobridfunt varij, e quibus alijcorpiM. alij mi- 

 mam fpeiiant. £t corpori quidcm vita (i)btia priftat quin- 

 quecommoda. i. Hominem ab omnibus pene morbis liberat 

 acdefendit. Ab illis dico inorbis, qui ex cruditate & intcr- 

 na humorum corruptione nafcuntur. 1. Munitnos adnerftts 

 externas caujas ; cuiufmodi funt xftus.frigus, labor, & (imilia. 

 Nam qni coipus purum & huraorcs tcmpcratos habcnt , noii 

 itafacilclxdunturabalhi, frigorc, labore, & fimilibus incom- 

 modis, ficut ij, qui prauis humoribus abundant:&, fi l.xdantur, 

 facilitis& citiiiscurantur. Ita Sociatcsliia frugalitate elFccit, 

 vtquamuis Athcnas fxpc peftis vaftaret , ipfc ta"men nunquan> 

 xgrotarit. 3. Mitigat morbos incurabiles , vt facile tojerentur, 

 ncc magnopcre fundfioncsaninii inipcdiant.4. Prsjiat long^vi- 

 tatem ^mortemplacidam. Namqui fobric viuunt , harmo- 

 mam humorum egregic tucntur , & ctim ex hac vita dcceden- 

 dum , nullos ferc , vel exiguos, dolores (entiunt : quia moriun- 

 turpcrmcram rcfolutioncm. Cum enim per dixtam noxios 

 humores cuitcnc , nihil in fe habcnt , quod temperameutum 

 violentc polTit deftruere, aut calorem naturalcm opprimere : ac 

 proindenece(I<;eft,vt viuant , donec humidum primigenium 

 vna cum caloreinfito fitita confumtum,vc non (Tifficiat^ad ani- 

 mam in corpore vlteriiis retincndam. ^.Corpns reddit leue , agi- 

 le ,vegetum , (^ adomnes fuos mottis expeditum. Grauamen 

 enim , naturx opprcflio , & tardicas prouenic ex humorum le- 

 dundantia,qui vias fpitituum obftiuunt, & iundurasobfidenr, 

 nimiumque humcdant. Icaque fublacahumorum copia per 

 dixtam, colliturcauiailliusgrauaminis & tarditatis, & laxan- 

 turvix fpiricuum. Deindepereandem dixtam fic, vtconcodlio 

 fitbona , &probusconficiatur fanguis , cx quo dcindcputi& 

 copiofi fiippeditantur fpiritus , a quibus omnis vigor & agilicas. 

 Hisaccedic, quod viuuscolorfacicicomitacur vKam fobriaiji, 

 Dan. 1.1/. 15. Atquehxc quinquecommoda fobrietas adferc 

 corpori. AnimoCimiVnet prxftat quinquc. i Senfibus externis 

 pr&ftat vigorem. FundiQjies enim rcn(iiun) impediuntui fuper- 

 uacaneishuraoribus.quos vitafobriatollit. 1. Mitigat affeilus 

 feu pajfiones , prxfcrtim ir.T & mchachoVix-.item appetitum 

 inordtnatum cibi , pottu, f^ Veneris. Subtrahit enim & corrigit 

 humorcs,quiillorum caula.j. Conferuat memoriam.Hxcenim. 

 maxime Ixdi folctabhumore frigidocercbrumoccupantc , & 

 vias fpirituum anguftiores obftru"cndo, & fpiritus ipfos refrige- 

 rando & torpidos reddendo : quo fit vt apprchenfioncs lint 

 lcncx , languidx , & fluxx , & fxpe in media narratione homi- 

 ncm ita deficiant , vt nefciat quid dixcrit , aut qua dc rc locutus 

 fuerit , rogerque focios , Quid cradTabamus ; Totum hoc ma- 

 lum mirificc arcetur vel curaturdixta fobria, &, quantum (icti 

 poccft,ficca.Haccnim fic, vc fiipctfluahumiditas vclnongigna- 

 tur, vel gcnita confumacur. Inprimis ablTiucndum cft a pocu 

 calido &fHmofO)nifi forceexigua ficquancicas. ftficnim vi- 

 nura fit calidum, tamencrebro & magna copia hnuftuni,frigi- 

 dosmorbosparit. Nimirumimplctcaputvaponbus quiibidem 

 refrigcrati, in ftigidam pituitam, qux eftilias nioiboium,den- 

 fatur, .(.. Tuetur vigorem ingenij in excogitanJo . ratiocinando, 

 inueniendo, iudicando; Qf aptitudinem confert ad diuinas illu- 

 ftrationes fufcipiendas. Solnia enim dixta tollit uimiam ccrcbii 

 humiditatem , vaporum &fuliginum abundantiam , mcatuum 

 ccrebri obftrudionem , nimiani fanguiuis copiam , (pirituum 

 feruorem a (anguinc vcl bilc proucnientem, vaporcs biliolbs & 

 melancholicos, & finiilia fpeculationis impedimenta, f . Libidi- 

 nisimpetiim extinguit (^tcntationes atqueftimulcs carnismi- 

 rijic): Jedat , magndmque carni acfpiritui tranquillitatem cen- 

 ciliat. Sobrictas enim fenfim minuit copiam (pcnnatis, copiam 

 itcm & fcruorem fpuituum :quibus ininiinutis fiionte ceiTant 

 libidinofximawinationes. Atquc hxc (unteximiailia commoda 

 fandi fobrictatis , cuius ftudiofi cultorcs illaabunde funtcx- 

 perti.pucaElias, Elifxus.Danicl.Dcmocticus, Hippoctaccs.Io 

 hanncs Baptifta.Bartolus, Cornarus & alij, de quibus vide Hy- 

 giaftieon Lf ()»/;«>-<// I.f_/7?i,fcriptumdii]inuni,exquo hanccom- 

 mcntatioiiem defumfimus. Tu homo Dei , ad aninium rcuoca 

 hanc fiuecommentationcm fiuccommcndationen) fandlx fo- 

 brietatis , & fingulis momentis meditare illud Chrifti LttcA 1 1. 

 ^'.^^.Attcndite vobisipfis ,ncforte graucntur corda vciTra cra- 

 pula & cbrictate , & cuiis huius vitx,& repente in vos fuperue- 

 neniatdiesille.ltcm illud Petri i.epift.c.^.v.%. Sobrij eftote, & 

 vigilate :aducrfarius veftcr diabolusleorugienscircuit,quxrcns 

 qucra deuorct i cui refiftite, fortes in fide. 



Kk 



SECTIO 



