388 Encyclopedi^ Lib. XX X V. 



SECT I O XXX. 



im 



fimuip vcnenum, quod coipori& anima: certiffimum adfeit 

 exitiura. 



Jn o[uA delineatur 

 E V T H A N A S I A. 



Ait mo- 

 xicndi ne- 

 ceiTaiia. 



Caufa 

 moitis. 



P R .iE C E P T A. 



EVt H A N A s I A efl: ars bene moriendi. 

 Eliqiie generalis, vcl fpecialis. 

 Ars bene moricndi generalis eft , qux difcenda eft 

 omnihomini Chriftiano. 



Eapricipit dereda praeparatione hominis Chri- 

 ftiani ad morcem , & de bona ipfms conrtitutione iii 



inorte. 



Retfta pr^eparatio ad mortcm eft , cjua homo Chri- 

 ftianus fohcue vigilando fe componit ad beatemo- 

 riendum. 



Eius occurrit necefiitas & modus , qui eft vel ante 

 mortem, vel in morbo vicinaiam morte. 



Prsparatio ante mortem rribus abfoluitur parti- 

 bus:vidcl. meditatione caufx mortis , naturxmortis, 

 & remedij aduerfus mortem, 



Caufa mortis eft Deus,diabolus,& homo. 

 Natura mortis fpe^latur per fe , vel per accidens. 

 Remedium mortis cft mors Chrifti , & illius quo- 

 tidiana meditatio atqueapplicatio. 



Prxparatio ad mortem , vicina iam morte , eft, 

 quando mors prx foribus effe &; imminere colligitur 

 vel ex tnorbo , vcl ex ztatc iam deuexa. 



Ifta prjeparatio confiftit in cura anima: , corporis 

 & proximi. 



Cura anima: fpcdat reconciliationera cum Deo, 

 Sc profligationem tentationum. 



Cura coiporis eft pofitain vfurpationemediorum, 

 quibus valetudini confulitur. 



Cura proximi eft in condonationeofFenforum. 

 Reda conftuutio hominis Chriftiani in agonc 

 mortis eft fanAa,& religiofa animi ad Deum eleuatio 

 in ipsa hida Cum hoc tanto hofte. 



Ars bene moriendi fpecialis concernit i. patrem- 

 familias ; vbi eft difpofitio rci familiaris , is^ fa6tio te- 

 ftamenti. 1. facinoiofum ; qui extremo fupplicio eft 

 afficiendus. 5. nuemlibct in ftatu cminenti^e , & in 

 officio aliquo conftitutum , vt ille turbis & diffidiis, 

 qu£ polTunt fequi mortem ipfius.obuiameat. 



R E G V L ^. 



I. ^rs moriendi eji necejfaria omnibpu , qui be/i& 

 mori cupimt. 



Quicunque aitem bene moriendi probe difcunt , illi pcv 

 Dci CTtatiam hoc confequuntur, vt bene moriantiu , lioc eft, ex 

 vitamortali& mifera difcedaiu la;ti ad vitam iramortalem & 

 beatani :ciim t: contrario , qui hancartem nondidiceruntifni- 

 le moriantur , hoceft, tiaiifcanta vita , qu.T videturfclix& 

 diuturna, ad \itam omni labore & dolorc pleniflimam , qua:- 

 quefuiem laboris & dolorisnuUum inucniet , vt indc mors 

 aEtcriia potius dicatiu & fit , quam vita. Rcftc itaque fccerunr, 

 qui artem bcne moriendi fcriptis mandaiuut : qualis mtcr alios 

 eft RohertM BeUarminiu. 



1 1. C^iufa mortii proxima efi peccatum. 



jDc«<inflioit mortem ceu pocnam , Cen.i.Rom.6. Dinboliis 

 eft caufa morcis, quateniis procoplal^is fuafit , & pcrfualit pcc- 

 catum. Idco appdlatur honiicida .a pimcipio, lohan.H. Sed ho- 

 mo cft caufa mortis pioxima . quateinis peccato fuo hanc pa:- 

 iiam (ibi accerfiuit , Rom. f . lacob.i. Hinc peccatum dicitur 

 flculeus mortis, i. Cor. i j. Hanc mortis caufam opoitct qu.im 



III. Mors infefpeElata horrendam habet ima- 



ginem- : per accidens, hornimbm piis 



oflendit faciem blandam. 



Ratio prioriseft i quia mors eft omnium terribiliam terri- 

 biliiirinum, quando deftruit vitam , quam omnes appctunt, 

 & lcparat a (e inuicem amicos coniuudillimos , animam & 

 corpus , &corpus infupcr facit efcam vcrmium. Ratio po- 

 ftenoris eft i quia mors Chnfti facit.vt noftra mors fit pre- 

 tiofa in confpcctu Dei , l'film. 1 6. & animam cx crgaftulo cor- 

 poris educat , & ad regnum ccslefte perducac Vide Ambroji] 

 libriim de hono mortM. 



-Njiuii 



DlOIti 



^. 



I V. Aculens adimitur morti vera fide & refipifcentia. ^^'^^^'^ 



•^ ' moiti«- 



Vera fides recumbit in mortem Chrifti , qui mortcm no- 

 ftram moriendo deftru.\it , & vitam rclurgendo reparauir, 

 vt Ecdcfia eleganter canit. Refipifccntia -vcra confiftit in mor- 

 tificajioiie veteris , & viuificatione noui hominis. ffiuicunque 

 igitttr bene cHpit mori , ille 1. beneuiuat. Non enim potell 

 inale mori , qur bcne vixit , vc ait Augut^inus. z. quotidie di- 

 fcat morimundo. Omncs enim qui nnindo viuunt , mortui 

 funt Deo. ^. fummam bene -viuendi pofitam ejfenouerit in tri- 

 btts virtutibui theologtcts : vti funt Hdcs, (pes , chaticas. 4. ob- 

 feruet cju,am<ditigenttjjimi tria documenfaeuangelica , vt vo- . 

 cant: de quibus Clirrftus Luc.ii. Sjnt lumbi vcftri pracin<fU, 

 &lucern:eardcntesin manibus veftris , & vos fimiles homi- 

 nibus expedantibus dominum fuum , quando reuertatur a 

 nuptiis, VI cum vencrit &puirauerit , confeftim aperiant ei. 

 ; frequenter meditetiir Ethicam illam Pauli Tit. i, Abnei^an- 

 tes impictatem & fecularia dcfideria viuamus ibbric, iuftc, 

 & pic.b Jiuiieat eyatiom , eleemofyns, , ^ ;>«<»ioqui cernariUs 

 rclpon(iet Hthica: Pauluije. Nimirum vt pietas re(picit iu 

 Dcum , luftitia in proximum , fobrietas in nos ip(os : ica 

 oratio fpedlat Dcum , eleemofyna proximum , iciunium 

 nolmetip(bs. 7. quotidie medttetur baptifmum, ^fubinde ac- 

 cedat ad S. Ca:nam.\h'\ ad animum fibi reuocet promillioncnt 

 Dei, &fuamrepromi(rronem : hic recordctur mortis Chti- 

 fti. H.poenitentiam agat in genere ^m Jpecie. Illadicitur poc- 

 nicentiavniucrfahs, ciim dolemus ob omnia pcccata a udbis 

 commiira ; hsec particularis , ctim dolemus ob hoc vel illud 

 peccauim :neque (bliim dolemus, fed etiam confitemur Do- 

 mino,neque folum iftud , fed etiam emendaraus vitam. 9. di- 

 ligenter cu/lodiat portoi quinque fenfuum ,per quas ingrediuntur 

 peccatain animum. Ica enini het , vc vicemus peccatorum in- 

 gencem multitudmem, 10. diligenter (°t> fiequenter meditetur 

 mortem. Nam hitc medicacio, tradente Bonauentura , parit fcx 

 bona Facit peccata fugcre , mundum contemnere , feipfu.n 

 contemnere , vitam pia:(encem redleregere, redie temperare 

 pr.tfeiicem kctitiam , & rcdle diuidere pra:fentem & fivcii- 

 ram vicam. 11. fipe ^ attenie cogitet extremum iudicium. 

 I i. fnpe ^ attente (ogiiet critciatHS gehenna.. 1 3 .fipe ^ atten- 

 te cegitet paradtfi gaudia. Haic ncmpe func quacuor nouif^ 

 fima, mors ,iudicium, gehenna , & vicaaeterna i quorumat- 

 cenca cogicatio cfficic , vc ad morcem nos prxparemus.i4,^7<o- 

 tiiiie fibiob oculos ponat tabulam bretiitatis ■vit£ humani. In 

 iftacabuia crcs depinguncur teftes breuitacis & fragilitatis vi- 

 ta: noltra: : videlicct Scriptura facra , qux teftatur hominem 

 elfe tocnum &gramen i Natura corpori-s nojirt , c]ax eft hali- 

 tus : & Experientia , qua; docec intances, pueros,adolcfccnccs, 

 iuuciies,viros,(enes,reges, piiucipes &c. morcuos elle,& quoci- 

 die mori. 



ra- 

 tto ad 

 niortftu 



vici'.i.'.'aW' 



UXIIIC. 



dilisiencitrinic ad animum leuocarc , 



V. Quando mortem pr& forihvu effe colligirnus vel ex Pr.vpa 

 rnorbo, vel ex dtateiam deuexa, curabtrntu ani- 

 marn & cvrpui , c^ proximt rationem 

 hahebimns. 



Anir/iam curabimtts , ponendo nobis ance oculos reconci- 

 liationcm noftri cum Dco , & profligando tentationcs. quod 

 vtrumquc (ict opera noftra , id e(i , excitatione fidei , & alio- 

 rum , id eft , paftorum , & bonorum amicorum. Corpus cura- 

 bimus , adhibendo media , qua: a pcritis medicis pi.rlcribun- 

 tur froximi rationem habebimus , condonando omnibus 

 omnes omnino ofFcnias , venia vicillim ab omnibus rogataj 

 omncfquc res noftras accuratc difponcndo : quo pertinct fadio 

 teftamenti. ' | 



V I. Bona ChrifHani hominis conftitutio in morte tri- ^°,"* '"'' 

 bus conftat partibm :fide tn Chrifiu?n, defidtrio chiiftiani 

 ztta. aternie, & depofitione animx. 



vt pcccatum inagis ma- 



gifque odio habe.imus , & fuglamus , tanquam piafentif- Pnwo enira oporcct 



vt Chriftianus quemadmodijm in fi- 



dc 



conltitil- 

 tio in 

 moite. 



