Sedio XXXI. Pnthologia. 



^9? 



viio dc propolTcis figill.itim .igenJuiii , quonim foricm non 

 tiicric nicomniodam,.ii4ucrnirioiuni morc, propofuiflc 

 Ctncujiifcentii. 



Amor. Odinm. 



Dcfiticrium. Fut;a. 



G.iudinm. Triificia. 



Irafcentis. 



Spcs. Timor. 



Aiiii.rcia- Dcfpcr.itio. 



Ira. Mnnllictiiclo. 



Mixti , vel minus fir&cipu*. 



Vcrccnndia. Impndcntia. 



./T.mul.icio. Contcmptusdignitatis. 



Milcricordia. Indignatio. 



Inuidcntia. Peruerla I;rtitia. 



Potcrant alitcr li.rc paria componi : vni enim plura contr.l- 

 ria : fcd lioc oidinc collocairc :n.igis noflro inRitnco conducit. 

 DilHn2;iuintur autcm iuxta rcri;m , circa qu.is occnpantur , di- 

 ucriitatcm, fiuc fint rcipsa phircs, fiuec.vdcm alio & alio modo 

 acccptx : tum etiam ex varictatc faciilt.itum appetentium , a 

 quibus cxcitantur.Et ica quidem le liabct ccconomia atfcduuni 

 apud Percgiiuum.Nunc in (pccie videamus fingulos. 



X I. .Amorii natnrit , vis , psfiainia , cognata, 



fpectes , catif^ , effecla , & remcdia fuut 



in his regulis. 



I. Ainor efi comfhcentia rci apfetibilis : vt Thomas defi- 

 nit. Allubefcentiam Viucs appellat , qua amatum amanti aliu- 

 befcit. Platoni amor eft deiiderium pulclui : Auguftino , iun- 

 £lura dup copuians : vndeamorem ponderi corporum compa- 

 rat,inquiens,animum fcniamore, quocunque tcrtur,vc corpus 

 fondcte. t. .'imor eft omniiim affectnum primiti. Nain amor eft 

 boni. Eri^o ficucbonam priusell: nialo : fic afFcftus bonorum 

 iunc natura & originc priores afl^cflibus malorum. Rurfum 

 resbona flatim atqueeftappeticuiobieda, excitat amorcm fui. 

 Amor itaquc eft fons afFeillionum , qux bonum fi>tftat , iuxta 

 illud Parmcniuis: 



CunHortimque deum primum qu£/iuit amorem. 



Vi infurer a[i.|Ucpoteftare iisanteccllit. Idco terum dominus, 



&ferorumcordium mollitor,& caufa conuerfionisrcrum om- 



nium in piimam piikliritudinem , & maximoram bonorum 



caufa , aliifquc honorariis ptincipatus nominibus appcllatur. 



Hinc O ^ibeuseu; demafleruithabereclaues fupcriorum & in- 



fcriorum , quod nacur;c & artisquodcunqnc opus extrudatin 



lucem. £c Dionyfius Arcopagica docet , amore fupcriora ad 



inferiorum pronidenciam allici; hic vero q. fomice igneo fuc- 



cenfi, rcfilirc, acquead fuperiora conuerci , ficiique circulum 



a bono, pcr bnuum in bonumperpcciio reuolutum. ^.^mor, 



dileciio,cultt(i,amicitia, Leneuolentia, ^fauorfunt plurimum 



cognata. Amor cft vt gcnus , & quid vnuici fum : dileflio cft 



amor cumeledione , vt noraenindicat: cultusefl: amor lufpi- 



ciens &rcuerens :amicitiacft amor mutuu';, hinc inde pcrfpe- 



<5lus, ofSciis confirraatus : beneuolentia eft amoris cfRdlus : fa- 



jjor eft qu3Etlam bcneuolentia. Supiemusautem gradusamoris 



cft?jj>>i , igniculus ille m cordibus parcntum & libcrorum ac- 



cenfus. .^.Amor fequitur naturam, vel cognilionem. Illc rcbus 



omnibus mclt , ctiam animacis : hic eft lenfitiuus , vel incelle- 



iliuus. ^..Imor eficomplacenti&,veldefidcrij: Amorcompla- 



ccnti.T: eft fimplex, quo quis bonum fuuin, vel altcrius, appro- 



bat : (eu, cum bonum fuum , vel alterius, alicui placec ac libet. 



Amor defidetij ell: adus , quo quis fibiaucalceii vulcbonum 



abfens.fucurum, &expcdacum. Quare huiufmodi amor nihil 



eft aliud quam dcfiderium i quod fi ficcum quadam fiducia 



confcqucndi, & cum rei m.ignicudine , & difficultace coniun- 



flum.eft fpes. 6.Amor e1 ajfecimut.-velejfeciiuiis.lUe s^aiHns 



appctitiiselicitus . quo quis libi vclalceri bonum vult:hiceft 



adus imperacus quoquis amacumbeneficio afficic. y.timor eft 



amicitiA "vel conciipiicentis,. Amor amicici.E eft , qui lei amaCE 



comnrodumincuccur, feu , quoquis vultalicui bonumpioptcr 



ipfum abfque vllo fuo emohimento ; & idco talis amor dicitur 



etiam beneuolcnti.T:. Amorconcupifcenti.t, fcu cupiditatis, eft, 



qui proprjumcommodumrcfpicit , feu, quo quis vultbonum 



alicui,fcd<Trati.i proprii (ui commodi.8.B(i»«m integra efi amo. 



ris caufa, (y omnium eim exiquat ambttum. Nam in vniuer- 



fum quidq;iidcft bonum,fiiiamorem in animisingcncrat-S/)?- 



ciatimvcio qux funt vtilia, co.nmoda, falutaiia, iucund.i,gra- 



ta,fuauia, placida,pulchra,honefta,nobis fimilia,nexu& viiicu- 



lo neccliitudinis nobis coniunda , & fimilia , amare folemus. 



Primo icaque bonum eft caufi amoris, iuxca illud Augtiflini 8. 



de Trinit.Noa amatur nifi bonum. Deinde pulchrum & formo- 



fum efficit vc amemus, luxta iliud ' latonis in Lyfide, quod pul 



chtuin,femper amicum.Vndc Gr.tci nomcn pulchro indidci unt 



ex eo.quod omnes alliciat. dicitur n. to Ka.>'' , 'jagji to i-^Afii, 



quod omncs ad fe vocet. Eft autein pulchritudo ex plutium 



concinnitaccoriens gratia.Giatiaifta pcrcipicur oculis tum cor- 



poris,Cumanimi. quarealiapulchiitudoanimi cft , aliacorpo- 



ris:iJla iiKeLna,h.ec exccrna ; vcraque diuiui boni fpleiidor, & ra- 



diiis h.lc illiic difpcrfus quoad illuni fjci^ conucrtnmur. Vcra- 

 quc igicurpulchiiciido c(f illcx anioris. Ali.x ctiam liinc caufi 

 amorts,qua'ccfi boni ambicu c6tincnciir,fcparatim nihilominus 

 poiuincur.qnod aliquid bonoaddaiu, & nlia atqucalia ratioiic; 

 .adamorcni coiiciliandum concurraiit.Ica (imiiitudomorum Sc 

 ingcnij parit amorcni fii mum atque conftantcm. lit qaidcm fi- 

 inilitudineintcr.uniantcsconuenit , vt cum amansdiligit , fui 

 iplius fimilitudiiicin, acprohidc fcipfum.inrc amatadiligic. Ik 

 lud tamen non fucri;n inficiatus , ob patia vit.c inftituta creati 

 ahquando inuidiain,fieriquealiqiios inimicos. Vcriim cx cucnr 

 tii idcft-Sunt ctiam insicnia intcr fcdifnmilia.quxnihilomiiuts 

 cocunt facile ad vitx locietatcm. Confuctudo quoquc, atquc 

 conuidus,amorcmgignit:redditenim homincs moiibus iifHcm 

 ailuetos.ac vnius mcntis. Parcm amoiis conciliamli vim focic;- 

 tas inhonoribus,& rcbus,tum fccundis,tum aducifis.liabct.Pot- 

 ro viqu.ulamocculr.rne^luntur animi , vcl diliungunrur. qui- 

 d.im enim primo alpciTfu amantur ab omnibus,alii contr.i con,- 

 tcmnuntur. inter aliquos ftatim conucnic : alios nulla bcncfi- 

 ciorum officiorumquc confuecudo conciliat : necvndc voluii- 

 tatum iftadifcrcpantia nafcatur, liquct. Comitate niorum,iB- 

 gcnijcIegantia,venuftatcorisctiamconciliaturamicitia.Amaii- 

 turitem homines ofliciofi.tcmpcrantes.contenti rcbus (uis.pro- 

 cul a ftrepitu pofiti , ambituque fori & aul.c;ium qui iion funt 

 faciles ad leprehcndcndum , nec Stoico priditi (unt fupercilio, 

 iiec virgulavtuntur ccnfoiia , nec litcs amantatque contcntio- 

 nes.Scd & eos.qui bona noftia laudant,pra'fertim quir veremur 

 an innobisexiftant, diligimus. UIos quoquca quibus accepi- 

 reus bencficia , vel acccpturos nos eflc fpcramus , amorc profe- 

 quimur.Vefticus quoque,cuIcus,apparatus,munditixqueomnis 

 vita: ad idem valeoc. His eos adiunge.qui non exprobiant col- 

 lata beneficia ; qui funtplacabiles , & mcmoriam abiiciunt in- 

 iuriarum ; non obleruant aliorum crrata, nec fecrcta rimantuc 

 alicna: domus. Raritas etiain eft caula ainoris,fi illabono adfit. 

 Nam qu.i; bona funt , ({ rara fint , exiftunt chariora. Augetur 

 nempeamorexdcfideiio habendi, vel metu amittendiboni, cui 

 raritas adcft. Adh.tc voluptati & deledationi locus aflignatur 

 inccr caufasamoris. Ad cxcremum philcra.deuotiones, venefi- 

 cia.poculaquearaatoria funt caufa araoris,fedhuiufmodiamo- 

 ris, qui omiii iuciinditate carct, quod vimfaciat, &corrump3;t 

 mentem ; perinde ac medicamentocaptus pifcis illico faporcm 

 amittit,flaccefcit,3tque corrumpitur. ^.Vartjfunt effeBus amo- 

 ris. Thomas certc pkirimos cnumerat : (cd inter eos odo potif^ 

 fimum. Primo , amor , fi res amata habeatur , cor & animura 

 voluptatequadam emolliti ita vt animusmollis, tcner,& fle- 

 xibilis efFedus , facile fequatur, quo ducitur, fiatque promptus 

 ad obtequia & officia. Deinde, fi rcs amata abficgignit amor in 

 amante triftitiam , qua:dicicur languor animi. Hxc aucem tn- 

 fticiarcdditanimum amantis fblicitum &anxium:gencratquo-- 

 queinfiammatum,accenfuin,&vehemensdefiderium,rem ama- 

 tain,qu3E nondum adeft,videndi & confequendi ; & hoc defide- 

 riumvocatur feruor. Tertio{\ rcs amatafit praefens.parit amco: 

 loEtitiam , & hanc pleraque alia efFe(2a comitantur. S^iarro , in 

 pr.Tfentia rei amata; cor fc dilacat,pandic, ac porrigic, quafi velit 

 & cupiat intra fc rem amatam excipere & complcLfi. €Uiinta, 

 amor voluntates& animos amantiumconiungi:& copulat , & 

 idco generat amicitias, concordiam, paceni. Ex quo cfficiti>r,v.t 

 amor fit maxime libcralis,& comiininicaciuus. Sextl), amor gi- 

 gnit aliquando ecftafim.fiue raptum mcntis,& animi exccflbnr, 

 quo animusquafi extra feabiens , totus inre amata inhxrefcit 

 ac figitur, nihil de fecogicans. Siptimo, .nmor gignitzelirm, id 

 eft,a(ffum, quoquisindignaturaut contriftatur , eo quodalius 

 potiatur bono , quod ipfe concupicrit. Oifaiio , amor facit , vc 

 amansopcecin amacum mutari, &cupiat pro amicoTnori. Et 

 hosquidcm cfFedlus ex Thoma iccitat At^orius lii'.},. Injh moi 

 ral. cap.^. iifque addit alios. Ncmpe amor facic, vtamans ar.' 

 deat, vratur , a:ftuet ; modo ferueat,modo tVigcat : nclciat loct» 

 confiftcre. Itcm, Amorpremit, cruciat,exagitat,ftiinulnt & vi''. 

 get:eftitem mollis,tener,lenis,mitis du\m. Peregrinm hocor- 

 dine coinmemorat efFcdus amoris cap.G. Primus amoris partuS 

 eft appetitio fruendi re amataiquo nihil amans habet antiquius. 

 Quapropter Anguftinusait, amoiem efTe iundfuraindiio copu- 

 lantem. CopulatnempeafFcftu.intenditcopularereipsa. Amo-. 

 re ioitur, fi non rc,falcem afFcdu duo fiunt vnum. Sicanima 

 lonathxconglutinata eft anim.r Dauidis. Hinc amorcft qu;^:- 

 dam vcluti mors : quia amans dc fenon cogitat, fed dc alio : iii 

 fe igiturnon operatur , fcd In nlio: qui in fc non opciatur,inf& 

 non cft :qui in fe noneft , in fc non viuit :amans igitur m (e 

 mortuuscft QuoJ fiamans viciffim ametur , rcuiuifcit in re 

 amata. Efficit quoque amor amantem amato finiilem. Tnm 

 etiam reuerenti.a eft inter opera araorisiquia vcrcinurturpii 

 committere apud illos, quos amamus. Sed & fui, aliorrimque 

 omnium , pra:tcrquam rci amatx , contcmptum auior pantiiT 

 amante:vt patet in exemplo lacobiRachclemamantis. Gignrc 

 quoque amor magnamvoluptatem.vbiic amata potimur. Ex 

 oppofito amorvehemcntior, fi quidafrccucioncm propofici mov 

 rctur, vel impcdiat, trifl itiam & mccrorem adfert, voluptati, de- 

 qua diximus, .Tqualcm.In eodem ordiiiecollocamustimoremv 

 ttepidationem, fuiotem,fufpiciones vchcmtntes zclumi 'E/ncit 



praEtecea 



