4i6 Encyclopedte Lib. X X X V. 



Chatitn- 



til- 



diiiem & amplitu>1inem huius matctis taiitam agnorcimus, 

 vt ChaiicntiloL;iaxquet vmuetfam Encyclopxdiam , etiam iii 

 mechanicis, &"din;iplinis compofitis. In piiuiis jutem iUulbis 

 & lucunJaeft Chancntilogiain Ditladlicis.Philologicis (nomi- 

 natim in Giammatica, K,hetorica, & Poctica i Mathematicis, 

 Hiltoiicis.Pioueibiis./Eiiigmatibus.Hietoglyphicis Paradoxis. 



His enim omuibus iiiao;na ineffe potelt;};"?^-^ ' '"^^ iepos- Vi- 

 deamusitaque hoc inquibufdam cxeinpiis. 



'!'"; ■'^- •'^ DiddHicMj>r£CtpHa. ClmrieMilogufarsin eo 

 daftica. i:onfiftir,vt prAcepior aSnbeat faUs m docendo, 



quamum ad verba,Qr compendta. 



S)ueintumad 'verba ; vt fubinde infpergatlepidas & ioco-fe- 

 rias lententias.'5lK/?n.'«/» ad compendin difcendi, vt non loium 

 quibufdam ingeaiofis liuiis,vt cubo,globo, & fimiiibus, vtatur 

 in linguis docendis.fcd ctiam in omnibus artibus & facultati- 

 bus l-jorologium didaflicumanteoculosponat,hocefl:,o(lend.it, 

 quot horanim fpado ars & facultas aiiqua podit addifci. v. gr. 

 lingua Hcbrra poted addifci 14. horarum (patio : vt patct ex 

 fcqucnci horologio, 



HOROLOGIVM HEBR>£VM, 



Sitte. 



Con(iIium,quomodo fa da linguafpatio XXIV. 



horarum , a fex collegis fafficienter 



addifci pollit. 



VIr Chui^. V'[illjelmus Schicknrdui , amicus meiis inter 

 primarios, cmifit libeiium anno isij. eo,quem pofuimus, 

 titulo. Summa iltius libelii harc eft. Hon intelliguntui 

 XXIV. non continuar, led interrupta;. quas itabipcrtiri opor- 

 tet , vtduodecim siioribus artis prxcepta , pofterioribus vfum 

 addifcaivms. Quod aci piiores attinet,funto fcx colleg.t, ita vt 

 fingulis binae ccdant horulx , quibus fingui.-c adfignentur ma- 

 terix. e. gr. lohannes in hoc coliegio crit nomen ; fetru6 , vcr- 

 bum : Martmo tribuentur anomala ; Pauh.3(fLX3:He)iri. m vo- 

 cales Vvilhelmiis acccntus fibi vendicabit. Prxccptor cum 

 quolibet (eorfim tradlabit quod fuum elt , quafi is vnus adef- 

 fet.c^teris intcri.Tn mutis adfidcntibus, & Pythagoreo more 

 tantum aufcult.intibus. Pofterioribus X 1 1. horis totidem (c- 

 Jedli textus Bibiici eiunt rcfolucndi , pnlegentc pra:ceptore, 

 & fingulis collegis ad fuum quifque penfum grammaticum 

 foiicite attendentibus , & ad interroiTata refpondcntibus : vt ii 

 dualis vel plutalis occunat, lohanncs rcfpondcbit;fi quod prac- 

 teritum vel futurum, Pctrus &c. Dum ita (inguli fuum dcpo- 

 (itum reddent , eandcmqueiem totics iu mcdium confeicnt, 

 citeri vel nefcientes & quafi per ludum , mcmori^E manda 

 buntea, qui a reliquis adfcruntur. Haud didimili ratione 

 Lexicon oportet intcr illosfex diftribuere, ita ncmpe vt primus 

 habcat Ti3 N; fecundus, ^ D n ? Yn : tcrtius J D ^7 3 : quaitus, 

 SyD:quiiitus T p V : fextus , n tt? Compendium ilfius Le- 

 jiti habec autiior in (ineopufculi. onftat lilud vocibus i 100. 

 circiter :quas 'ix probe tenuerintcandidati ,nonfaciiein hifto- 

 ricis libris caput occurrct , quod non feiecotum.x tam paucu 

 lisoriginibus intelligant. Ca:terum ingcniofus aliquis quotidie 

 biuashoras huic exercicio impcndeie poifcc.vt curfum 11 die 

 busabfoiueret; vcl tcrnas.vcoctiduofiniret Taidiori; ingenij fi 

 ^jq :is tuenc ; quotidic fingulas hoias infuniat.Scd jam paitian ur 

 ^" X I I. hoias pro exercitio Grammatico 



Hora prtma difcant Icgeie : [e-nnda , nomen : /«r//VT,p.iradi- 

 Cma al<ad ■.quartaxomngmov.ti^ pcrfccftoruiii : qntnta, vcr- 

 ba dcfcitiua Peiinn : fexta vcrba quiefcentia • fcbttma, pracfixa 

 3731 nTyO loHaua, luflixa D»lJ3n : nona vocalium cor- 

 reptiones : decima , vocalium produdioncs & reliquas pcr- 

 niutationes ; -Lndeamd , vtrumque Dagefch ; duodecima , ac- 

 cencus. 



ied h.EC ex ipfi) libello cognofcantur : illudque vel inpri- 

 misobfcructur , vtinaliis difciplinis finiiliaproponantur ho- 



rologi; 



Chjtien- 

 tiK.gia 

 niiicella. 

 pej. 



111. Chartentilonja mifcellatea , ex lohannis Fortij 

 Ringelbetgij C yi;Iopjedia, eft emjmodi. 



■1 Si enaredextro fanquiseffluxcrit, dlgicum dexcium auri- 

 cularem incurua .ncvinh^us totis preme i 'fin e fiiiilbo Ix-uum. 

 hoc enim compallu fluxus fiftitur. 1. Vcftimenta ne tmca; 

 langant , ammc.un dccoquito ad dimidium : hac vngito fun 

 dum arcx, &extiinrcuis pedcs ac angulos. 5. Fumuseful- 

 phurcinignemconicao, purpureas io(as iiiico leddit aibas. 

 4.Vino fubhmato Iinc-um fi immeilcris , concipict quidcm 

 flammam, fcd non aduictur. j. Uuobus poculis , vnum fun- 

 dciepoteris in altcium, fi vnum cincribus , alrcrum humorc 

 implcucris. tf. Siliiramos iuglandium corticcs virences, coii- 



fr.aftos, inaquam c putco hauftam miferis , eoque liquorefb' 

 lum perfundas , confcftim lumbricorum iiigens prodibit co- 

 pia. 7. Mecallis viridis colorinducicur fi hnmeclentur aceto 

 falfo. 8. Quidam pulios .i gallinis exciufos caponum cuftodi;T: 

 tr.idunt, hoc modo. Pc(Sori extraliunt piumas oinnes , & ^m- 

 cis diu pcrfricant iocum ita nudatum : poftca pullos lub co po- 

 nunt , quorum molii attritu dolor Icuatur. Poitea capus ducit 

 pulios, non a'irer atquc gallina;vcrrii terram,conuocat pulios, 

 cofquedefcnditdcdie , ac de nocte fouct eofdem. Id autcin 

 faciuntmatresfamiiias,vtgaIlinaeintereatemporis pariant oua. 

 Qua de causa nonnuiii, coruorum oua eiiciunte nidis , repo- 

 nuntquegailinarum. Indepoftcres qnatuorvc (cptimanas,pul- 

 losexclufoscommendanccapo , ciiqua diximusratione trada- 

 to.^.Sal atmoniacuni coiitu(uiTi miltumqueaqux,!iter:is albas 

 reddit , a coiorc papvii nihii diftantes ; lcd fi igni adinoueris, 

 nigras. 10 Ad cundcm modum , alumiiiis puiuere fcripta noa 

 apparenc , nifichaitaan , CLimlegerc voics, merferis in aquam. 

 I i.Hirciauc bouispingucdine liquctaita ouum vci (iliccmpin- 

 ge, atqae in acecum ad hoias fcrc feptcm pone. Poftea extrahe, 

 & cilatumdeprehendes , quidquid fauum nondefenderit. 12.. 

 Si gallo gallinacco des aiiium deglutiendum, ferocifTimus e'ua- 

 dit^^ad pugnam , & alios omnes fuperat. Ideo & viatorcs co ve- 

 fcuntur, & cquis datur. ij.Si voies fcire,vinum aqua lit adul- 

 teratum , nec ne , infunde vafi hcderaceo Si vinum aqua fic 

 dilutuin,quia aciius eft vinum, effiuct , niodo vas non (it nimis 

 denfum;aquamanebit.i4. Accipe lalis aimoniaci vnciam (cmis, 

 tantundem vitrioli Romanialbi, faiilpetr.c,vcriulque diachmas 

 tres ; qux in puluercm oanua redigancur Huic annulum com- 

 pofitumexauro & argcnto pallidillimum impone , atqucigni 

 admoue. Poft hora: vnciameximc .lecennqueabluevrina. In- 

 uenicsauri colorcm optimum. if . Si poculo omnino rcpicto li- 

 quor affundatui, eftiuet : fin nuinmi auiei , humor atcollctur. 

 J6. Si ni2?rietem aiiio vnxeris, vimaccrahendiferrum ainittct. 

 Ruifus.fiinatietisianguincpaulifper ponatur, candem recupc- 

 rabit. 17. Poculaduo vicrea plcna huiiiore fuper duas ponito 

 fellas, ad pedum quatuor aut quinquedilcanciam. Indc bacil- 

 lumfragilcm, totidcm pcdum longitudine , fuper eadsm va- 

 fcula co^liocato , ita vc vafculorum niargines vix accingac. De- 

 mum fuftealiorobullioreimpofitumpoculis baculum, viribus 

 totis mcdiumpercutito. Itafrangetiir.poculis imniotis , modo 

 lignum fit, vtdicebamus, fragiic. 18. Qijidnameftquod auge- 

 tur, (iadimas; minuitur, fi deinas ? Foraaien in vefte , auc re 

 alia. 19. Quidain contcndcbac . rae non pollcimicari trcsora- 

 tiunculas , quas prior ipfe pronunciaiec. Prima erac , Nofce 

 ccipfum : fecunda Nc quid nimis ; certia, lam tc vici. Et rcuera 

 viccrac ; quoniam ceitiam orationcm non lum imitatus. roga- 

 bamenim quareme viciflct 10. Indulciaqua ouamcrguntur 

 ad fundum , in fa^sa natant.z Firmato arcuin camino, (agitta 

 fcmpcr ia eundcm horti locum dccidet.ii.Ia amphora magna, 

 vel vitro, ftupa inccn(a, & orificio ccicritcraquis impofito . in- 

 eensiiquoiis copia furfum rcpcntc infiuet. 1;. jEnea fiftula, 

 contiaens argeiitum viuum, (upcr mcn(am (aiit , fi ante fuciic 

 igniimpofitar Idemcueniet, fi aiinuius argentoviuo rcpletus 

 imponatur fornacicalida". 14. Submcrlam aquis vclvinomu- 

 fcam , infariaaautcineribusvolue; deinde ipfam manibusex- 

 ceptam halitu tuo paulilpcrfoue, doncc rcuiuifcat. ty Hafta 

 obliquain quamuis partcm fleditur , fi priiis partem curuaui 

 leuiflamm.a aduflcris, ly. t lauum ferrcum cerx niodo qua- 

 quaucrfus ficdtes , fi caput & acicin ccnui iinceo ita circumuol- 

 u .s, vccommcde vcr.aque manu ipfa poflis comprehcndcre. tj. 

 Campana maxiaia fi puifetur , vel tcnuiflimo fiio circumdara, 

 finditur. 18. Imple pocuium aqua, & accipe particulam lanei 

 panni.iongitudinc duorumpalmovum : hanc to-tam humcda, 

 & imponcpoculo , vc alcerapais immeifa fitaqu;r, aitcracxtia 

 poculumdcpendeit. tumexteinpio liquorem omncm efflueic 

 cernes. i^.Commixtum faii vinum fublimatum, & accenfuin 

 aftantis formamcadaueri fimilem ctficir. 50 Imago hominis 

 exqujcunqueiadicefaaa. tcrr.xque infolfa, fibras cmittct , fic- 

 quc crcuiflc vidcbicur. 5 i.Oua coqucs abfque igni,fi ea imponas 

 calci viua:, & .aquam afFundas. }i. Supra candelam inlaterna 

 fufpenf.c cffigicshominuni,Ieonum,cciuorum, circuinaguntur 

 iucundofpctlacuio. ;J. Infusa aqua vafi alicui , aquo procul 

 abcs, in eius fimdo iiummum cernes , qucm ante non vidcbas. 

 Eienim fi in aquam afpexcris.piopiaquiora faciiius apparebunt; 

 fi ex aqua ; rcmotiora. j 4 Coopci c.i cadii cincribus, igaem fer- 

 uabis per horas vndcviginti. . (.Pondusmagaum affixum baculo 

 medio faciiius portatur a duobus hominibus , fi bacuius fit lon- 

 gior i 6. Mufici crgani foiuis mutatur , infixoglidiolo partibus 

 lllis, quibusannciituntur lidcs 37. Inftacopcr fiftulam vifcofo 

 humore, grandcscontmuo bull.xapparcnt , ouiquc ad inftar 

 euolant per aera. 38. Accipc loui uin & tcnuc filum : huic infe- 

 re lumbiicosmultos , vtfiium occultctur, Id conuoiutum,at- 

 quc affi.\um longx virg;E , efca crit ad capiendas anguiljas. 

 N ,m incuruidcntcspifcium , vcrmibus hauftis , filo adhorre- 

 bunt, 39 Puuibus lignis, pra-cipue falicum, tantiam lucis in- 

 eft , vc ctiam mcdia noffe rcs propinquas difccrncrc poflis. 

 40. 5i temporcnodurno , non habita ponderisiatione , ftan- 

 num & plumbum difccmere vclis, dentibus vtrunuiuc moidcas, 



lUIU 



