4i8 Encyclop^di^ Lib. XXXV 



dum,a 4uo oritur omnis calor.odor, vegetatio,accre- 

 tio.&tranfmutatio. 



Eftquecon£;elatum,relolutum,vel coagulatum. H- 

 lud eftfpirituale, iftud molle, hoc vifcofum. 



Salcftcorpusficcum,resomnesa putredincdefen- 



dens, mirabilibus diirolucndi , coagulandi, dctcigcn- 



6i,Sc euacuandi facuUatibus pollens ; a quo omnis re- 



rum foliditas, dcterminatio, fapor,& multimoda vir- 



tus oritur. 



Eftquecalcinatus, refolutus, vel reuerbcracus. Ille 



eft fixus, ifte liquidus, hic igneus. 



R E G V L it. 



Archelo- I. Archelogia fpagirica docet veram fyfli^fin 6" ana- 

 giaefpagt- hfn corporum naturalmm : ac promde cfi 



comiu": d^fcipUna phjftco-medica. 



Gsneratio & connptio niliil funt aliud , ciuam fliixu? fc-mi- 

 num.Si enim femina fluaiit.corpoia augcntui ; fi veio lefluaiic, 

 minuuntur. Ibi eftgcneiatio, iiic conuptio. Geneiacio eftfy- 

 ILifis fcu fyntlicfis;conuptio,analyns.Generatio facit,vt coipora 

 auc,eantur, conuptio , vt niinuantur : quomoi^o videmus crcf- 

 centibus numcris minni proportiones , & vicillim auiflis pio- 

 portionibus dntiinui numeros. Si quis ergo velit agerc pliilo- 

 fopliurn naturalem & mcdicum , ille modum gcnerationis & 

 cortuptionis, feu coniundionis & dilTolutionis corporum de- 

 bctadvnguem nolTe. Iftumvero modura explicat Archelogia 

 (pagirica, vt e fccjq. patcbit. 



Ttiaptln. I !• Omne corptu mi.x^iim conftat ex file , fulphnre, 



cip'a hy- (^ JHercurio , & troinde in h&c tria 



poftitica. /- 1 - a 



rejolm potcjt. 



Omnc*corpus naturale conftat ex lioc facro ternario ; coole- 

 ftiaanalogice , fubccclefha vniuoce , inprimrs mixta. De illis 

 itaque inprimis agemus. Principio audiamus Hennifigum 

 Scheunemanniitn cap.i.medicim ref«rmatd. Alia funt corpora, 

 inquit,A> elementis noftiis diuctfa , qua; femiiuim proprietates 

 imitantur , quarum imprefnones fecunda: funt , & tinduram 

 poft fe relinquunt conftantem , in quib. faporum , odorum , & 

 qualitatum omnium vitalium vclHgia nianifefte dcprelicn- 

 <iuntut. Tria funt hxc:fai,fulpbur,&: Mercurius,ca?tera corpora 

 vniucrfaconftituenti.i, in quibusfeparatiofieri poteft virtatum 

 ab inualido , puri ab impuro. Cauc autem , nearbitreris , fal 

 commune, fulphar & Mercurium vulgi intciligi ; quia cum in- 

 diuidua fint , & in fuo genere abfohita , nulium ex iis corpus 

 conrtituitur. Horum tamcn quodlibet cx iiseft compofitum. 

 icd quia filij Hermctis difFerentias trium fubftanriarum , ex 

 quibus vniucrfa componebantur , proprietates &: conditiones in 

 nullis natura: totis tpcciebus,magis explicatasanimaducrterent, 

 placuit ex iifdem appellationes mutuari. Nulla enim eft con- 

 ftans proprietasvllins corporis.quae vcl non in falis,vel fulpliu- 

 lis , vel Mercurij eiulHem corporis natura reperiatur. Nulla 

 igitur alia ratione, vi.a,vel iudagnieproprietates rerum,morbo- 

 rum origines &conUiniptiones vcnarilicet , quam hac corpo- 

 lum analyfi. In hac anatoniia cxcrcitarum oportei efTe medi- 

 cum vtintcrnos verosnioibos afenluuin iudicio longcremotos 

 cognofcat. Hrc Scheumannus ; qui accuratc diftint^ucndum 

 cflc monet inter anatoniiam localem, feu cxternam, & elTcntia- 

 !ein,fcuiiucrnam. Itnqiieoninccorpus mixtuni, quodvocant, 

 conftat hoc facro ternario,& proindc in hunc ternarium refolm 

 poteft , iu.xta rcgulam : Eadein funt pnncipia compofitionis & 

 icfolutionis. Scd illulbemus hanc genefin &analyfin quibuf- 

 dam exemplis. Cuiii ligna viridia cremantur, cxit primoaquo- 

 Tum quiddam,quodin fumum conucrtitur & inaquam refblui- 

 tui:dciiidecgrcditur quiddam olcaginofum , quod in vapores 

 refolutuin , fi cohibcatur , in oleuni abit , vocatiirquc fulphur: 

 tandcm remanct ficcum & teneftic , quodex cineribus , aqua: 

 Licncficio, extrahitur , inque humido&fiigorc foluitur , caloie 

 aJitcmconcrcftir, & falis iiomen obtinet- Ita lac contiuet fub- 

 |iant,am lalphuream butyrofam , mcrcunalcm feiofam , & fa- 

 Iinamcafcofani,vtita loquar. In ouis albumcncxhibet Mcrcu- 

 nuni , vitellus f^iilphur , pelhcukv & putamina falem. Ex lini 

 K-minecIicituroIcum.aboleofepaiaturaqua.exf.ucibusrclnffis 

 cxtiahiturfal.Sic nitium m aqnoficatcm.pinguedincm, & falcm 

 ixfoluitui. Exfale marino educitur Mercmius y >.ux.i7nx.e®- , 

 dulccschryftallifulphu,.e;cnatura:, & fil fixilTimum. l^oiro 

 tnumifforumpnncipiovuinintcgumentaliintcaputmortuum, 

 lcu tcrra damnata,vt vocant, ^- plilegma infipidnm : qu;E duo 

 in Ip.igirica «.««■«.^«^'..h , pra-tcr tiia illa principia , rcfultanr. 

 Tcira riamnata cft aienora & ficca , facilcque in vitium abit: 

 pli.cgma duntaxat Imraeaac. Nimirum coipoia niixta, oninia 



advnum , natura funt impura. Ideoneccffitashidattcm fecit, 

 quae putum ab impuro feparat. 



III. PrincipiahypoftaticaprxditafHntproprietatibM rtcptit 

 generaltbiii , & fpccialibw. cipionr 



s , -ri ■ hypofta 



froprietates generales funt , quod iftaprincipia in fenfus in- cotum. 

 currunt , intet naturani coiporis & fpiiitus ambigunt , & de 

 fc inuicem participanc. Ariftotelis tria principia, matetia, for- 

 ma, & pnuatio,aIitci fe habent. Nam illa func noecica, & ex fe 

 inuicem non fiunt. Proprietate! Jpeciales func , quod Mercu- 

 rius eft pncumofus .cremofus, tublim.atus , vel pra:cipitacusi 

 fulphur, congelacum, telolutum, vel coagulatum ; fal caicina- 

 tus,refoIutus, veheuerbcratus. Horum multifariaconiunilio. 

 ne,mixtura,& vnione.inquic Scheunemannui <i./.corpora natu- 

 raliaomnia propagationem fuam tum virtutum tum faculta- 

 tum fortiuntur ; nec vlla res naturalis lepericur , qu.T: fine iis 

 conft.',requeac , vtcunque limplicilliina fic. Omni enimrcruni 

 ellentia , qualifcuncjXie fit bona , vcl mala , alimentofa vel vene- 

 nata , his decem poteftatibus , princlpiis , & naturis corporeis 

 pcrficitur. Quodeuimali.c Mercurialesdicuntur,alia: fulphurea:, 

 ali.t falinx , idcirco fit , quod Mercuriale^ plus pneumofi , vel 

 cicmati vel fublimati, vel pnccipitati Mcrcurii ; fulphurea:,plus 

 fulphuiiscongelati,vel rcfoluri, vcl co.igulati; fahni plus lalis 

 reuerherati, vel refoluti, vel calciuati,quam aliorum.in fe con- 

 tineant. Hinc corpora principij pr.Tdoniinantis paffiones, 

 pioprietatcs , & tinfluras parricipantia , alia mollia , alia du- 

 ra.alia crafTa, alia tenuia, diaphana , grauia , leuia, afpera, len- ' : 



ta,\'ifcofa, fluxilia , fragilia , fragrabilia , fufilia , odorifera, 

 fcrtida , mobilia , durabilia , fugacia , momentanea , viuacia, 

 mortua, alba,nigra, cccrulea . &c. vifuntur. Definitiones fin- 

 gularum vide fiipr.i in Phyficis, titulo Anthropologia : vbi bre- 

 uiterex Scheunemanno indicatur , quid fit Mercurius pneu- 

 mofus , cremofus', &c. In his decem radicibus , difpofiiioni- 

 bus , potertatibus, afttis , elementis, receptaculis , fubftautiis, 

 feminibus , fpiritibus , mineris , tiniffuris , oinnium morbo- 

 rum oitus , periodi , ciicuitus , produftiones , & confumma- 

 tiones dcprehendnntur & abfoluuntur. Qua: li ad partis , loci, 

 fubiefti.uc difpofitioncra , in natura: fu.E ncccfTitarem & cxi- 

 gentiain.vnita mancant, pars corporis lanadicitur : i\ vero no- 

 lint vita mancrc , vel per mutatioiiuin giadus , vel altioiipo- 

 teftate a fe inuicem diucllantur , tunc vica periclicatur. Itaque 

 oinncs omnino morbi ad hanc dccadem ingeniosc reuocan- 

 tur , & eadem ratione curantur a Scheunemaanoin Medicina 

 refermata. 



I V. Mercufiiu eft triplex ; catholicm,fetivniMrfalis, 

 & particularu ; atque hic tternm eft princi- 

 . pitim vel prtncipiatum. 



Mercurius catholictis , feu philofophottim , eft principiui% 

 omniuro corpouim naturalium. dc quoaccipeillud poeta:: 



Eji in Merctirio, quidquid quiruntfapientes. 

 Hunc Mercurium non nccclle cft , \n(\u\t 'sendiiiogitisnx 

 lumine chymico , quwreie in re dura ; ciim vbiquereperiarur 

 mollis. Mercurim partici!laris,qv.i tfl \>;incipiHm,\-xs\dX in fin- 

 giilis corporibus naturalibus , eft eniiii verbi gracia Meicurius 

 raluia;.auii argcnri,&c. Mercurin,s qui eft principiatu-n^cPi cor- 

 pus mecallicum , puta argentum viuum, idque vel natiuum.vc! 

 fadicium. Hinc patet, niagnoperc, tocuquc.quod aiunc, coelo 

 erraie , qui aigentum viunm hahenr pro materia lapidis philo- 

 fophici. Valde igitur miiari lubit , quid fibi velic illc locus fer- 

 nelu lii.i. de abditisrerum catijis cap. i S. Lapis phiiolophicus, 

 inquit , Elixir Arabibus , gignendi propagandique auri veium 

 femen, non c fulphuie, non cx aigento viuo, nonex vllo cxte- 

 rorum , qu r multi fraudeproponunt , fe.I folo e-x auro, eoque 

 puninivo, qujcrendus veftigandulqueeft. 



tirrdea cui cordi, demum /irit hordea ; ne tit 



Nunc aliunde pares aurt primordia, in auro 



Semina junt auri, quamuts ahftrufa rscedant 



Longius , (^ multo nohts qunrenda lahore. 

 Nihil eft in vila natur.i: parte , quod iion in fe gcneris fui (e- 

 men contineat, fcd quod vix polllt arce prolici. Ex folo autem 

 auro po.teft. Maxima vis leminis in oleo quodam inharrclcit, 

 atqtic id quidein in caeteris inflammari crcmaiique igne foler, 

 in auro autein noii potefT:. qua ex causa id nullius igius ardore 

 torrcri abfumive potelt. & oinnem artis vim tolerat. 



Vni. quoniam nil deferit auro. 



Igne, "velut folum confumit nitlla ■vetuflas, 



Ac neque riibigo , aut nrugo conficit 'vlla. 



Cuncla adc^ofirmis illic compagibut h&rent. 

 Foscundum autcin id fcinen fic cruito. Auri purifTimi vncia5 

 diias . aigcnri viui niagno artisftudio pi.rpaiati decuplo pcr- 

 niilce.igncque I.mguido diHolue , diim aigenrum viuuni pior- 

 fus cxpirer , priftinumquc aiiri pondus lubhdeat in atiuiii pul- 

 ueiem redadum , qui tamen liquatus pollit in propnam na- 

 turam redirc. Ex hoc dcin pulucrc , igne vapoiarii acccirinjo, 

 aquamcontinenter eiicies, duni pulius totusin cinerem can- 



didifrnnum. 



Mercnri' 

 anatomii 



* 



