SedioXXXVI.Archelogid Spagirica. 419 



iidi(Iimum,& in calcem deucrg.it. Cnlccm fcptics aqua refper- 

 Ce.qu.r & tocics cxpiratione iiide piolcila (it : omiiiquc artc cla- 

 bota, vt h.tc impullione& iiicutdonc crcbf.l lclccxtcuucnt , & 

 at> omni lor.lc f.cccquc puiillnna rcddanc, vitcs funimas confc- 

 cuta.H.rcduo funi totius artis opciifquc conficicncii primordia, 

 in qu.bus niundi quatuor cicmcnta dcuincniiuur.Nam in aqu.i 

 aiJr etiam incfl , in calcc tcria atquc is;ni<; : ritque cniod in fma- 

 r.agdiuaHcrmctistaliula,tanquam inlculpcum mylteiium lcgi- 

 mus: Afccndita terr.ain ccclum.itcnimqiicdeftcndit in tcrram, 

 sicquc vim rccipit lupeuorum & infcriorum. Qjui a:nij>matc 

 hiccontcxcrunt.hancaquamappcliant art;cntum viuum.cal- 

 cem veto fulphur, quorum pcimiltione iapis fit, pcrindc atquc 

 ex aqua fatinaquc panis.AIij aquam fpiiitum viucntcm,tcrram 

 fermcntum : alii illam marcm, hanc fixminam dixcrunt, quo- 

 rum complcxu &coitionc procrearur infans. Opus autcm po- 

 lltcmum vr complcas , calccm puram, obturato valc , recondc 

 fimo cquino calcntcdicbus quadraninta. dum in luimorcm al- 

 bum &: ctairum liqucfcat. In hunc , inflis dicrum intcruallis, 

 aquam fcnlim infundc ; ca quidcin via & rationc , quam artis 

 pcriti ad vn<;ucm cxplicarunt , vt calx omncm fuam aquam 

 ienfim combrbens.qualiillinc cniitiira, in lapidem vcium con- 

 crefcat-QjJam variam colorum mutationcm hoc tcmporis cur- 

 riculodcbcat lapis fubirc, &:qux indiciailliusconfummati pci- 

 fefllquc exiftant , cxprcllum ctiam ab illis patcfadiimquc cfl'. 

 Hic therautu"; immenfushoc verumchxirjioc frugiferumauri 

 femcn , cuius draclima fi in ducentas & quinquai;inta liquati 

 plumbi aut fbanni drachmas infundatur , id vniucifum in au- 

 rum puriflimum conuertct. Cafion Dnlco alium tradit modum 

 de ratione pio<jisTncndi lapidis philofophici , ex coniuniflione 

 auri& arccnci viui : quam in quodam mfquidam ita brcuitcr 



corrumpitur. His rrj^ulis vniucifalibus ndurdciiint & inuJj 

 quod omncs vcri philolophi vii.mimirci fitcntur: ncinjx- nia- 

 teriamfui clixiris, auc ni.i<;n.t illius nicdicini clle ai.iinalcrn, 

 vcgctaleni , & mincralciii, abicc^a- naiur.c vililqucpreti) , qii.-E 

 vbiqucrcpciiatur , cciani in fimccis , & luincntorum flabulis, 

 adcoquc in ipfo liominc , & qui n.Tfciiiir in mcdio mari , qux 

 iiqucfit & induratur facillimc. Sanc vcro, cui potius rci totius 

 vniucrfi hasqualitatcs proprictatclquc tribuam onincs,quam 

 fiIi,primo illi niotoii.atqucballanio natur.c vriii cifali,non vi- 

 dco.Er/iij«/o/it)//:Salcalcfacit,impini»uat,imo aniniat.fortificat, 

 roborat , augct , & vircutcm vcgctantcm in fiinjula fcmiHa dif- 

 pcnfit. Nam quid aliud cfl tcrra: impinguatio , qu.T cflicit, vc 

 gianum vnicuni producat ceiitum , qu.mi IK-icoiatio qua-dam 

 & cxpanfio fiiTii,:itque vrinnruni, .i bclliis piodcuiituim ? Qiiiil 

 aliud priino veie , pollquani fol cx;i!tatus dt .-.d fi:nium Aric- 

 tis,tctram vegctat,i.V apcrir.<]rr,irii clciiationcs fiiblim.itioncfque 

 fpirituum prxdicli lalis,& baKaiiii natiirx ? Hrc ell, qui viuifv- 

 cat , qui calorem impertit , qui crclccre, qiiii.rata i: campos 

 ridcrc facit , dcnique (]ui amplinimum viiiiKifaliflrniiinKiuc 

 illum vigorem pioducit. Scd quis iion hoc iir ipfo ciiani aero 

 vrdct, pcr fublimatioiics Ipirituum ciufLlcm filis natur.c , <]Ui 

 eodeni anni tcmpore in atircm fublcuati , roris iii fpcciem , de- 

 cidunt fupra frumcnca atquc ftirpcsomncs ? Et mox : A vc- 

 risphilofophisex tore clicicurdifloluens , coiallos atque pcr- 

 las , haud (ccus , quam cx falc communi , cx f.ilc pctr.T, nitro, 

 auialiislalibus idem paratur in cundcm firicm. ( ap.x. demon- 

 flrat Qijcrcctanus , iii fale , c teria clicito, tria rerum omniuin 

 ptincipia contincn. Sumnia ha:c clt. Sal participarc dc natu- 

 ta animali , vegctali , & m.incrali , patet in cxcmplo vulgati , & 

 prorfus communi , quod tamcn exaiflc acque tliligentet per- 



proponit : Solutio phylica & genuina eft , cum vcl]) per uefligacumatque confideiatuma vero philofopho , inligneeft 



2 crudum vulgi inaquam Mercurialem , id cft, pcimamipfb- myflcrium. quod etfi crutum cx terra , poflic taincn clcuiire 



rum matcriam conucrtuntur. Nam p loiuit corpora , non oculos noftros in calum.Deiii:io,inquam,lcu fale pctnc quod 



aliter atque aqua calida glacicm. Coquitc itaque atgcntum vocant , hic milii fucimised: lcrmo. Mictonunc dcccftanduin 



viuum ciim fuo corpore. Dorn/ms aliter piocedit. Metallum, atquepcrniciofillimumvfum eius, inuentumad interiium ho- 



iaqnit rcducncur in calcem Meicurio vulgi ; & addatur aquali minum : quamuis , vt ingenue fatcar,fumni3m admitationem 



portioni Mercurij viui in fubliniatorio. tamdiu ibi mancant meicacut , qu(id tancos , & tam inciedibiles piodncac cfl^eiffus, 



fimuljdonec in maflam abcant. Dciiide fublimctur inde Mei- duin nobis in inferioribus his , liaud fccus, ac in fiiblimi archc- 



curius,atquetcratui , idque toties iccrando,donec maflajleniter rc,repr.xfciitnc fulgura, fulmina.acquc tonitrua.Sed fi confidcre- 



admotaluminicandclz , fluctc incipiat ficut cera. quo perce- mus quid fit , & quale in fiia nacuia & compolitionc , quam 



ptoponatur indigeftorium (uotempote ; & totapetniutabituv diuerfs facultatcs ,qualicatcs, acqueefFcdusfim: inretam vilij 



in Mercurium vruum , qui dicitur Macurius mctallorura & tamque trita, proculdubioimmcnfomirandorumciunilo ob- 



philofophorum,haftenusamultisqua:fitus, a pauciffimisvero ruemur. Fit &componicurnitruin ex terra maticlua , quje id 



f T-, ■ •«.•/.-■,■; f,...:,.. : J;- ^^,...-.,-;..o j : :.-.-: -.,..;;- o, - — :..n--t-.-i„ 



inuentus. Denique Mtchael Pclier ita procedit. Mercutius 

 vuloi probe purgetur, &fimiliter aurum. Deindcaurum lami- 

 netur , ciimque Mercurio purgato coniungatur. Ha:c duo ica 

 coniunftavicies fublimcntut , vel etiam farpius. Poflca Mcicu 

 rium coniungc cum alio atquc alio adro,& lublimationes fin- 

 aulas repetetot vicibus, quoi modo diximus. lcaenim fici.vc 

 Mercurius minimum auri extrahat. Atque hoccft artificium 

 Poticrianum , quod niihiconftitit io6. Imperialibus chaleris. 

 Sed totum fophifticum , nihilque aliud quam exquifitilTima 

 Meicurij purgatio. Q_uodipfum eriam pronuncio de fupeiio- 

 ribus procellibus. Docent enim philofophi , Mcrcurium , qui 

 foluit aurum, vbique locorum icperili, & cfl^ ptincipium me- 

 tallorum ,non vcro metallum. 



Anatomla V. Sulphur eft vfiiuerfale, vel particulare ; & hoc eft 

 fulphiiiis. nrinc%piu?n , vel principiatum. 



Sulthiir vniuerfaleS^^'^ philofophorum, cft comp.ir Mcrcu- 

 rii cathoIici,ex quo conftant oinnia corporanaturalia. Snlfhitr 

 particulare quod eft princifitim, variat in fingulis (ubie(2is. Eft 

 enim aliud (ulphur rorilmarini , aliud ai'genti, aliud ferti. Sid 



producit:noininatim exc-Emcnteriis, & terrisftabuloruni, quae 

 vrinisanimalium inebriantui , vcl alias fub tcdo latcnc ,quam 

 eteira macilenta , exfucca , vel pluuiis ali.ive fimili causa hu- 

 moreilloradicaii exuta. Extcira ctiani columbariorum , co- 

 lumbartimqite fimo omnium copiodllime cxtrahitur,& tale ni- 

 trum cxieris omnibus pricftat. knque natura Uibiiiiniftrac aitj 

 maceriam , ex qua componicur (al pctraE ( velpotms (al tcrrar) 

 quam ars per fe faccre ncquit ; non magis certe quam uatura 

 (al petr.i; purum , feparatumque ab omni teiicltritate reddcrc 

 poceft. Porro nitrarij terrain cligunt conuenicnccm , & aqua 

 calida communi,icccaiis vicibus, filcrant atquc tianfcolant , vti 

 fiunt lixiuia. Ita fic vt cum aqua mifceacur (alfugo. De hoc li- 

 xiuio fidiia-cercia: autcitcitcc ad igneni cxhalcnc , &teliquum 

 refrigefcat, fil condenlatur m glaciem, cx qua arcitex nicrarius 

 opus fuum perficic, purificationc faclii , iteratis diifolutioni- 

 bus & coagulationibus , vt omncni exuat pinguedinem. Hoc 

 opuscommuneadmodum,&:velvulgo notumivcrcqucmecha- 

 nicum , fi piobc confidereturac perpcndatur , admirationis eft 

 plenum. Nam ca ipsa prapatatione tna ptincipia eli:iuntur csc 

 terra , qu.x a fc inuiccra poflunt fcparari, & nihilominus omnia 

 tria confiftunt in vnaeadcmquc eircntiaisiincquc tantiim pro- 

 phur partictiliircqHodefi principiattim,\i^.\\iit^ \-\3'.\\i\.\m,(\\\oA prictatibus ac viribus diftiniila. in quo faltem aliquo modo. 



Salis ana- 

 toinia. 



1t 



dicitur viuum , aliud fa(flitium. De lulphurc catbolico vi 

 traiftatum Sendiuogij. 



V I. Sal eft catholicitm, feii vniiterfalc,vel particitlare. 

 Et hoc eft principium , vel principiatum. 



Sal eathilicum , fiue natur.-E , eft fubic(5lum Mercarii_& ful- 

 phuriscatholici. Hinc Alchymia nihil cft aliud,quain falisfu- 

 lilis prarparatio. vnde quibufdam vidctur diiSa C[. halchymia, 

 id cft.falis fufio. Sal particulare, quod eji principium.vAtht in 

 fingulis coiporibus. vndcaliud eft fal ruia-,aliud auri, &c. ial 

 tarticulare, quod ejl primipiatum, aiiud cft natiuum^feu fofli- 

 lcaliud fa(?litium Audiamus hoc loco 6)uercetanum Hb. de 

 rnater:a,priparationi6modo,(fy prsHantia medicins. balfasnicA 

 frifcorum philofophcrnm. Sic itaqucaic c;?p.i. Velle pr.xferuari, 

 inquit Raimundm LuUiM,^e^ rem putridam & coirupcibilcm, 

 & lefoimari pcr rem fccdam, & dcformirati fubiciftam , & vcl- 

 lefacere incorrupcibrlc per rcm corruptibilem , & infirmum 

 cuiare per rem infiiiiiam , cft phantafticum & inane. Vnde 

 RogeritnBachoinlibro fuo de retardatione feneilntts , mace- 



riam , exquafuam pra-paiabat inedicinam, colore, durabilica- . , . 



tc , conferuacione . & incorruptionc defcribit. Nam illud con- contrario falpetrx conglaciatur in fruftula. Atc]uc ita fic fepa- 

 feruac, ait quod diu conferuacur, & illud corrumpic.quod cita ratio vifibilis duoium faliuiri. Quippc aqua ( iii qua diximu^ 



lili 



vcftigiaSS.Trinicacisapparcnc. Voluic cnim uimmusille crea- 

 tor majiifcltaii vnitiinus , fcu triunus , non tancum in fale illo, 

 quod icpeiitui in cena , fcd in omnibus etiam totius cic.atio- 

 nisoperibus. Siquidcm coniparatio ida falis triunius eft ge- 

 neralis , & vbiquc rcpericurin omnrbus corpoiibus. Inomni 

 cniin fale videre licet ties diftin^Tcas naturas , qux in vnaca- 

 dcmquc fublilKintcflentia. Nam prima naturacft (al commu- 

 ne fixum & conftans ; altcrafal volacilc, quod duogcnera falis, 

 volncilis concincc ; alccrum (ulphureum , facillrme concipiens 

 flammam , alcerim Mercuriale , id cft , aq^ueum & acidum. 

 Qijapropccr in communiflima illa temelFcntia, fubvnaca- 

 dimque uacura , ha-c tria diftin(Sa falia reperiuntur , dc qui- 

 bus quotquot ("unt mineralin , vegetabilia , & animalia paitici- 

 panc. Atque in his tiibus fundamentis collocarc oportct cria 

 prrncipia hypoftatica philofophii adcpt.r , quara vecant. Scd 

 paulo drftincQius ob oculos ponamusttcs illas diftiniSasfa- 

 iis visTi-ai^Hs vnica eflentia comptchenfas. Nitiarius itaque, 

 vt fal (uum petra: efficacius , volatile , & ad concipicndurij 

 flammam rcddat aptius , detrahir ei pinguedincm , hoc cft, 

 tollit& feparateius fal, quod idcm prorfus cftcum fnle ma- 

 rino , vel communi , quod dilloluitur in aqua comrauni. '^* 



