Sedio XXXVIIStratagematographia. 42 



I 



uulcntlaDei.Quare cutn confilij huius authcr fucrit Dcu"i;& 

 fiiiis I.icobo non fuerit piopolitus.vt ii-ni .ilicn.im intevcipe- 

 rcr,U-J v: t.intuni pcrcipcicniu.iiumn (ija bciieiiitUont D.us 

 cdcc lai:;ituvus : j^otrociini nicdi.i .Villjihit.^. non Jiiucillntur 

 !iatur.x', (cd lint cx natui.i ; nccjuc eti.nu adiicilcntuv contia- 

 ftui boii.r fidei intev l.ab.inci\i tfc l.icobiim , ijuia I.icob boiia 

 tiiicl.abanidxit.rcab iplo non pctcic ijuijijuani, lcd .iDo- 

 «lino expcLlaicqui (ua dilpen(atione (it ctlcilutub, vt iplius 

 Juditiaatt^flctiiv ipfiiium , inquam , lu'c omnia ita (c ba- 

 bcant , lacob a dolo malo cxculatur. Non cnim id^o ftrata- 

 Jcmatc intcvucrtit rci alicn.v commoda , eaquc in rcni (uam 

 vcrti:;fcd cotam ai.^ioncm i'ubicc't voluntati Dci. Dcus.nu- 

 rcm voluntate fua, adtuflc dirpciifandani mcrccdcnilacobo, 

 ir.cdia inipcvauit , qu.v lacob bona iidc fccundiim Dcuni clt 

 exccutus. Huius loci cft rec;ula: Oj^m rton eft maluin.quod ex 

 tonjiliajine,^' inciiih honh eonftat. Stratagerna imthcmatieiim 

 eflmultiplcx, puta arithmcticum, gcomccvicum, aftronomi- 

 cuni,opticuni,gcogvaphicum&:c.v.g.cx liratagematisgeonie- 

 friciseft, quod diix pavuam multitudinem oftcnfutus ho/li, 

 militcs fuos vcdigit in circuium , qu.r cfl (igura minima : e 

 conii.Tio niagnam muliitudinem ollcnfurus, cofdcm vcdigit 

 111 acicm quajiatam, vcl oblongam, vcl fimilcm.Stvatagcnia- 

 T3 optica mulca llint : vt quia lux ignea noc^u maior apparcc, 

 f ote(t dux multas fallacias hoiti obiicere cx iioc Optico. Sic 

 Hannibalis boucs,favmentis ad cornua acccnfis.primis tcne- 

 bris \ igilias labii tcrruerunt. Nam haud (ccusquam fyluis 

 niontibuiquc acccnlis omnia circum virgulta ardere vidcban- 

 tur,capitumque inquietatioexcitaus llammam,liominum paf- 

 iim dilirurrentium ("pecicm pra;bebat. Liu.^.deead.l.-L. Huius 

 gencris Opticum (tratagenia cll, quod fcribit Hcftor ^Boc- 

 thus:rcgcm quendam Scotia; ccrtos homines fubovnallc.qui 

 fquamis pifcium fulgcntibus induti & putridis lignis pro ba- 

 culis armati,piiiicipibus& nobilibus ipliusnoftuapparuerint, 

 & ad fortiier pugnandiini contra hoftcs , eos adhorcati fint, 

 eifque vidoriiin promitcrint : illi verocxiftimantes fcange- 

 los vidiirc, rciii fprtiter gcrentes vidotia potiti funt. Latta- 

 terus de fpeclri<i. Porr6,quia vifibile (implcx videtur gcminum 

 variato vclociccr iitu , fallacia militavis ad hiiria fyluarura 

 cgrefiu iubito rcgvciTuque e paucis railitibus multos ibi re- 

 pra;(entac. Dcniqiic fpcculotum bcncficio multa polTunc fcli- 

 cirer gcri in bcllo. Nam (pccula parabolica in pr.i^lio nauali 

 inccndunc naucs. Quomo.io Archimcdcs cxuflichoftium tri- 

 rcaies ; (juod idem Pvoclus Conflancinopoli pri"fticit..A.dmi- 

 niculo fpeculovum cviam tcrveri , &: velut excoecari polfunt 

 intcgi.v phalanges. Similiter adhibito fpeculo cogno'ci pof- 

 funt ca, quxgcruiituv in caftris hoftiiim non n niis diflitis. 

 Siratngema mcihanicum eft & ipfum muhiplcx. Sic Rebccca 

 Qen.-Lj. ■v.ii. (^ [eqcj. manus lacobi Hlij lui veftit pellibus 

 hosdovum , vt imponat Kaaco niarito , qui cum crecus cflct, 

 manufque lacobi coniicetaret , exil^imabac efle liirlucum 

 KfaiiuPJ. Boc l^racagcraa eft mechanicum , ratione modi, 

 fed ethicum racione fiuis. 



/ f^, Stratiigema cthictm tn,cjtio res ita gerhnr,vt 

 ciitn mrtHte ethica , vel ettam vera, fide cencurrat 

 vitiuffi. 



Nobile huiu.s ftratagematis exeraplum eft co,quem citaui- 

 mas,\oco,\\dc[.Gen.i7 ■''J.if .Cr feqq-vhi Rebecca & fideagit, 

 quod pofthabito conlllio maViti operam dat , vt dominatus 

 lacobo diuinitus promiflus,in illura conferacuv.Sed in eo pcc- 

 cacquod huc adhibci n".endacium.SimiIiter lacoh ex fide fa- 

 cit, quod pofthabita ofFenfione patris & fratvis,operam dat, 

 vt bencJictionera priniogcnito debitam confequatur, atque 

 ita dorainus fratris ex Dei promiffo confticuacur. Sed peccac 

 in eo,qu6d &: ipfe mencicur.S: Dei nomine abucicur,ijfr/iz. 

 Cur vero Deus voluic confilium fuuin exequi pcr huiofmo- 

 dl ftratagcma, quod non caruic pe?cato ? Refp. Deus, qui fi- 

 ncm conftiti;crat , idcin quoque moduai multipliti iufticia 

 coniuniftum habebat ad manum, vt finem confilij fui reucla- 

 tionilque confcquevecur.Sed placuit ipfi.peccatum Ifaaci ca- 

 ■ftigarc peccato Rcbcccas & lacobi. Nain Ifaacns in eopec- 

 cauit,qu6J, pofthabita voluntate Dei , ex affcftu huraano 

 aliquld voluntati diuina: contrarium molitus eft. Sciebac 

 enim, diuino oraculo edoftus, minorem fuum filium maiori 

 {.'vxiatum clfe ; & nihilominus tamen dominatura atcribucie 

 volcbac maioti. Hanc infivmicaceni Ifaaci Deus fine peccaco 

 caftigaciic peccato , id eft , dolo & raendacio tum Rebecci, 

 tum lacobi. Povio huius ftratagematis exemplum eft Gcnef. 

 19. xi.ij. vbi Laban lacobotradit Leam pvo Rahele,quam 

 tamen ipfi promilerac.Ita Gibeonita: /of.^.xi.^. lo.ii.) j.falfa 

 iiarratione obtincnc a Iofua,vc in fcedus recipiantUi.Eiufdenv 

 nacursc eft ftracagema labcficarum i.Sam. ii. lo. Menciti 

 enim funt,cura affitmarunt, quod vellent fe Ammonicis de- 

 ^ere.quod caracn in animo non habuerunc. Idem cft iudi- 

 cium de ftratageraatc ludich.^.qaod ipfiim quoque fuit con- 

 I Tom. I V. 



iunClum mcnj.acio, ludith. lo.v.ii, (^/«^^. itcmquc rtole- 

 m.vi, Macciih.iC.i j. 



f. Str.Uiigcma aronofnicnm ant facit ad compcfi- 

 Aitiin rcifamiliar/Sjant ud liberorim i.iflitutipricrn. 



Quod accinet ad pvimain fpccicm iuiius ftratagcmatls, 

 op( Tict vt vacct vitio.fcuJi.do inalo,cuiulmodi diximusfuif- 

 !e Ihatagema lacobi , re^uL^. Sic Thalcs , ci\m ipli cxpro- 

 brarctur paupcrtas.pro iuafagacitate pr.cuidit futuiam oica- 

 ium ftcrilitatcin. igitur niultft adluic liycnie , vili prctio ab 

 «A '^03tJa«/j in Milcco & cliio, omnc ulcum cocmit,&: paulo 

 poft , cum magna olci caritas incidilfct ,ip(e olci monopo- 

 lium traiflus. multura pecunix (ibi comparauii,nianil"eftum- 

 que fccic, f.icile philofophos, (i vclint,dicefcerc polle.Altet^ 

 fpccics ftvatagematis a-conomici cft in co pofita,vt paicntcs 

 in educatione liberorum adhibcant prudcntiafn obliquam, & 

 liberosdecipiant, fi non profit pvudcutia dircdla. 



FI. Stratagcmtt tcclcfiaflicuni & fcholafiicam fa- 

 cit atiditorurn & difcipulerum preft^um occulte 

 proiiebendim ■ 



Ve ftratagenme ecclcjiaftico infignis eft locus apud Cafaii- 

 bonnm exercit. i .nd npfnrmum Baroriij. VoA^ccmo^tnquit, iUud 

 quoquc mc vehcmenccr moucciquod vidcam primis EccIeCx 

 ccmporibiis qu.im pluriraos excicifle, qui facinus palraarium 

 iudicabanc , cosleftera veritatem figmentis fuis ire adiutum ; 

 qu6 facilius vidcliccc noua dodrina a Gentium fapicncibus 

 adraicccrecur. Ofticiofa vocabant h.trc raendacia , bono fine 

 excogicaia. Qno cx fonce proculdubio func orci libri fexccn- 

 ti, quos illa xcas & pt<»xima videiunt, ab hominibus rainime 

 malisfnam dc h.T:reticorum libris non loquimurjfubnominc 

 ctiam Domini lefu, & apoftolorum , aliorumquc famflovuin 

 publicatos. Er mox ; Qu,emadmodum autem iftorum fadum 

 non poflumus non grauillirae reprchcndcrc : ica iudicia il- 

 lovum Patrum fatis mirari non poffumus , qui eiuimodi fcri- 

 pta tanca facilitate rcccperunc, & ad fulcicndam coeleftis ve- 

 ritacis auchoricatcm teftimoniaex illis proferic non dubita- 

 lunr. Quis ignorat hiftinum , Clementem Alexandvinum, 

 TertuUianum, &alios Patres, libvos fxpe laudare, quos iam 

 ncmo vcl mediocritcr ftudiis thcologicis imbutus , dubitac 

 apocryphos fuirte : &; quidem nocx aliquando non optirax, 

 ac pvoinde iure optiino a Papa Geialis & Concilio Roraano 

 poltea efTe damnatos. Sed cerapore opus cracvc fraus dece- 

 gerecar. Referq jn hunc ccnfum oracula Sibyllina. Lt iterum: 

 Neque nos fane negamus,raulca diuinicus dici pocuiflc a pa- 

 ganorura vatibus , non miniis quam ab alina Balaam. Illa 

 tantum reiiciraus, qux arcana religiouis nofttx apevtiiis es- 

 plicant, quam faAum fit vnquam a Dei prophctis. Itaquc 

 Cafaubonus exirtimat,carmina Sibyllarum de Chrifto,& aliis 

 myftcriis rcligionis , ic^mque librura integrum , qui fiib no- 

 mine Mercurij Trifracgifti circumfertur, & fimilia efle ■4/ey- 

 h-mjgxp.»., hoc eit, falso infcripca: vcpoce qua; finc Chriftia- 

 norum , vel pocius Semiclitiftianojura figraenta. Ita quoquc 

 fentic Aufriiftinus de ciuitate Dei lib. 1 8. cap.^%. Q_uxcunque, 

 />>^«j>,aliorura pvophecia: de Dei per Chriftura lefuin gracia 

 proferuntur, poffunc pucari a Chtiftianis eflfe confidx.Acquc 

 hxc cft pia fraus, vt vocanc ,veterura Chriftianorura. Porru 

 adftracagemacaecclefiaftica percinec,quando concionacores, 

 inore oratorum fufoendunt, vei alio ducunt animos audito- 

 rum. Quod attinet ad ftratagemata fcholaftica , illis peropus 

 eft in liberali inftitucionc. Dici cniro non poteft, quam feli- 

 cicer inftillecur erudicio.fi decipiantur difcipwli , h.e. fi, qu» 

 funt ditficiliora , fic proponuucur. vt difficultas UU tegatu: 

 variis cotiipcndiis- 



VI I. Stratagema peliticum efi,ejuo hofik decipitttr. 



De huiufmodi ftratageraatis accipe quod Horaerus totics 

 dicit i ha\u , « ^/iiipj , feu dolo , fen vi. Et eleganter fcribic 

 Aiigitftinus quift. I o.fuper lofuam : Cum iu ftum bc Uum fufci- 

 pitur , vtviim apevtc quis pugnct.an ex infidiis,nihil ad iufti- 

 tiam inteveft. Talc fuit ftratageraa , quod Deus raan.daui: 

 populo Exod i4.z.&Iofux in expugnacionc Aij, /o/.8.Glbeo- 

 nitis, /«/iic. y.T;. ly.ej» feqq. Talia quoque funt ftratagemata 

 Ifraelicarum in expugnanda Gibea, lud.LO. Ehudi in obcrun- 

 cando rege Eglon , /W.j. 'v.i6. (^ feqq. & ludx Maccabxi, 

 z.Miiccab.^i.v.i iQ- cap.M,.-.,'). Vbi ftracagema Nicanoris elu- 

 dicur ftracagemace ludx Maccabxi : deuique facerdotuin Na- 

 nxxaducrfus Antiochum, i.MiHci-.^^.i.ij.Scd pluribus perfe- 

 quamuv hanc ftracagcraatographiara policicara. Tres funt 

 clafTes ftvacagemacum policicovum.Aiia pr.xliuinaniccedunt: 

 alia prxlium comitantur , quo pertinct obfidio : alia deniquc 

 prxlium fequuntur. Ad primum, tempus pcrtinent rationes, 

 quibus duccs lioftcm fua confilia celant : quib. contra 

 indagantur . & prxcipiuntur confulca hoftium:qaibus per 

 loca hoftibus infefta ducuntiw: copis : quib. cauentur difpo- 



Nn iit;t: 



StmtaKcma 

 ivtoiionti- 



cuin. 



Sirat.Tftcni» 

 ccLlidafti- 

 fum & 

 rclioIa(\i> 

 ciim. 



Stratagem» 

 ta politic:u 



