EncyclopsEdi^E. 



4'? 



cdam , quid (ibi vclit Si quomodo ficti opoi teat , paucis hic 

 Ilagojc nioiifbo, caquctiiiita, ipljs, Deo volciitc , cxctcitatio- 

 nes , Momo fupctciliofo coniedcndas & riclcndas ptopinabo. 

 Qui cito , qui fun<bmcntaliter , qui pcrfpicui^ doccrc & di- 

 fccre quid volc: , poirc autein omues dcfidcrant , ille pauia- 

 timdcfiurredifc.it , lcu , quod idcm c(l , Mctaphyficam exer- 

 ceat , &de rcliquaquacunquc ctiam ne moucatur Methodo. 

 Ita hanc Jorite mcthodum , ctiam retcntisaiiis,cicrccrclicet: 

 tanturaquc abeft , vt ea quidquam mutct in aliis , vt casetiam 

 perficiat. Ad rimandum poiro & cognofccndum quippiam 

 pcnitius , mihi commentarius cx antccedentc dcfinitionecon- 

 fcquentem , ex conlcqucntc aliam antcccdentcm monftrans, 

 vnde ;>oritx enafcantur aphotilllci fcu dcfinitiui , mctaphyfi- 

 ci & «<.t-^i><pti, c puris, vidclicet, SvHogiimis infinitis compoliti 

 vnica eft illa difcendi doccndiquc Mctriodus. Ita cnim quiddi- 

 tatesquidditatibus ,dum nulla ampiius rcliquafit,vr£;endo ,& 

 ad prnna dcfiuiti incunabula & x.^v,-j* afcenditur : veritas 

 acu attingitur : falfitas & contraiij dcfinitio vltro deprcheudi- 

 tur & manifeda eft : confc(3aria patcnt:amplificationum fc- 

 gcs efflorefcit : rcgularum luxurics cuitatur : memoiia intelle- 

 <ftui , praxis theorix , thcoriapraxi combinarur :examinandi, 

 plura inucniendi , addifccndi , edocendi , definicndi&diftin- 

 gucndi datur facultas : finguLx pondctantur didiones : nec vlli- 

 bi.quantum ficripotcft, non definita ( quodegovel maximc 

 ad perfpicuitatem & difcendi facultatem nccelfarium dcprc- 

 hcndi ) aut ignota,proponitur : proinde nec temerii non defini- 

 la fubftituitur : petitioqueprincipij & •rat^o^o^/acoramodifli- 

 mc euitatur:Scripta veterum in precio habentur:authorumque 

 mensexploratur : difcotdandi anfaprxripitur : iudiciumacui- 

 tur : mellis ftudiorum vberrima , litiinma , fcitifllma in orani 

 dodtrinarum generc ni.agis magifque acquiritur. Denique ni- 

 hil tam magnificede tali commentandigeneredici poteft : viiv 

 tus quin cius exfupcret. Aufim deierare , nullam in hunc diem 

 haberi veram dcfinitionem , prxter duas illas vulgatas : Homo 

 eltanitnalrationale & Flammaeft fumus accenlijs. Quod fi 

 id vbiquc a me przftitum non fuille , non difliteoi : ab aliis ta- 

 Jlien.quamfacilime, quodcunquedceft,falua Mcthodi incolu- 

 mitatCjfuppleri poflt;nemo,vbi viderit,iueritinficias. Qijampri- 

 mumenim , ( vtoboculos ponam hancnon tam fyftematice, 

 cara enim abunde proponent & fatis perfpicue noftra Dialedi- 

 ca,quamobiterexaminandi Mathematicam, vctedico, Metho- 

 dum ) verbi giatia definiero , Fomam aBumfiniium : ftatim, 

 nec immcrito, quificris, quid ./4iS«CT vocem, quidque Fini- 

 /«W. Vbi AHum ejfenriam perfeffami Finitum alipfuid fui ex- 

 tremo dixeioipoiw fortaffis inquires,quid tffentia fit,quid-que 

 Ferfeilum , imo etiara quid j4/«j«t;i,quid Extremum , inceiea 

 hunc Soriten formans : 



Siforma ejl aBitsfinitui: 

 ^ aHut efi effentia perfeHa: 

 Forma igitur efl effentiaperfeiiafinita. 

 Explicato genere proximo , licet , fi velis , & fi opus efie 

 animaducrteris, remotioris quoque explicare genus , videli- 

 cet EffentiA & Perfedi, Sc ex horum dcfinitionibus Forma, da- 

 tam definitionemexplicarc. Si, verbi,gratia,Eflentiaeft aliquid 

 per (emetipfum : concludes , Vormam efle aliquid per femetip- 

 fumperfcftum fiuitum Vnde talis fiet Sorites: 

 Siforma efl aHtn finitu,!: 

 Et ABui efl ejfentia perfcSa: 

 Ejfentia aliquid perfemetipfum: 



Forma igitur ejl aliquid per femetipfum perfeciiifinitum. 



Et, fi petfeiflum el^, totum , cui nihil dceft : concludas licet; 



rormam cfle aliquid , per fcmetipfum , totum , cui nihil decft 



finitum : fiueformameflc cfl<;ntiam totam cui nihil dceftfini- 



tam, hoc modo : 



Siforma eflaltut finitm : 

 Et a/lui eft effentia perficia: '^ 



PerfeBum eft totum cui nikildeeft: 

 Igitur forma elf eflentia tota , cui nihil decft , finita , & per 

 conlequensformaeft aliquidperfemetipfum totum , cui ni- 

 hil dceft ,finitum. Deinde & difFerentiam poterit hoc modo 

 cxplicarcfpecificam , eademquevia, fiitafierioportet , difrc- 

 rentias fubalternas , atque ita porro , quanrum expedit. Si cr- 

 go Finitum eft aliquid fub extremotYoim:^ eft adus fub cxtre- 

 mo :fiue fe dcfinitioncailus) eitclfcntia perfedla fubextrc- 

 mo , hoc eft , ( ex Eflentix &perfedli,Exttemi, fi ita voles.viu- 

 tis finitionibus ('cftaliquid per femetipfum totum , cui nihil 

 deeft, fub eo,extra quod nihil eft. Q^x quatuor vltimx voca- 

 Ixfunt £;i;/reOTidefinitio. Sic defiiiitio explicata obiter incui- 

 canda, &, vt ita dicam , 1'eripatetica , contradx, ordine difpo- 

 fic2 &RameaE, Syftematica;que dcfinitionis eft commenta- 

 rius. Nec enim tccutc^ic^x ifta afcribenda prxceptis fyftcma- 

 tis , fed obiter inculcanda funt , id quod & fupra monui. Nec 

 velpaululum inhis exercitato tam apertos , tamque prolixos 

 Soritasformareopuscft , quin vltro ( quod vel in pucris ob- 

 fcruaremememini j &fpontefua fcfe ptodant fatis & mani- 

 feftentconfcifiana Ncque nieas definitiones commendo :fcd 

 definiendi rationem Soriticam. M £ M o R i .« infcruit con- 

 ttadadefinitio :Intell£Ctvi explicata. llliusfinis or- 

 Tom. l V. 



DO ET DisposiTIo: huius Ver 1 tas&Certi- 

 T V D o : Illa docen i »pz\oi-,h.rc difcenri : Ilia thefaurus cftab- 

 /conditus, h;tc nionftratus : llla dcnique f»^«»y opus, hjc ««- 

 dirij : lila fit pcr tticlogiai, h,rc pcr lonfe^aria, in quibus puc- 

 rum cxerceii ("atiuscft, quam .xtioiogicam naturam c/fiecre, 

 vt fcitc Mclanthon dicere folituscft. Mirum quam difccnti 

 profint talia , qu.c nonnull.i inihi conftant cxpciicntia. Puci- 

 tcncns dcfinitionem parlicipij ,' efle verbale adieHiuum fignifi- 

 cans tempuf , intcrrogatus quid fit vertale , quid adieffiuum, 

 quul tempui conclufcrit facilc participium cflc Uerittatiutim 

 txvirbo appelUtiuum ( nomcn igitur inteliigit cfle ) M/j/w- 

 lini.Fceminini ^ Ncutrifimul capax (qui (cptem vocuia' ad- 

 ieiituuum finiunt )f!gnificansfinem f^erfona.prxfentn, pr*teriti 

 futuri notam ( quibus (eptem vitimis innuitur tempiM Gram- 

 maticum jQualc igitlirdicam adicdiuuni?& cuiusgcncris? & 

 quottcrminationum ? aquo verbo !cuius tempoiis? cafus? dc- 

 clinationis ? Itaciim difcontinua/ionem moihidam , morbum 

 continuationisdidici, & aifiejjum rcdundantiampurulcntam, 

 tanto bicuior &expcditiorpoteft tradi Vlceris t.ki\i)itioiDifeon- 

 tinuatioab abfcefjit Ita , vt nihii opus fit diccre vlcus ef\i:mor- 

 bum Isfi confinuationis ab abfceJfu.Adeuitmdatn videlicctpro- 

 lixitatcm verbofam,cxpeditifllmum eft definitis& notis dcfini- 

 tionis vocabulisprincipaic dcfinircdcfinitum , idquodoccafio- 

 nein prxbuitinueniendiMctaphyficain.Impcditaaiias& ob(cu- 

 ra futuradcfinitio,nifiquid illaip(a,perqua; definio, noucro,fi-- 

 gnificet Quam enim prolixus, fi epulotieum i\\exo:defiinatum 

 adu rfumftigma a coalitu mtmbrana,difeoMinuati. fuperfles, 

 inducens. Nonne ^\ remedium cicatricem induces dixeto,muIt6 

 ero breuilljmus. Et tamen illa ipfa definitio prolixioris illius eft 

 inucntum. Idem in lutidicis & Theologicis monftiarcpotcrunt 

 cxercitationcs aiiquando editi. Hic igitur eft modus etiam iii 

 praxi.inque vitacommuni,exercendiSotiteft Aphorifticum. 



A P V T 



IV. 



jin Sorites Aphorifticnifit tranjittu degencre ingem» 



& qmmodo per pofterjora qmque , declaran-' 



da txpUcari oporteat priora. 



DVo mihi obiicies, fat fcio: Abfutditatem & obfcuritatem- 

 .ibfurditatem dices , Lullianifmum & j«iT«?iim» tis uX- 

 Aoi^'®-. Et certc tranfit de genere in genus Sorices Aphoii- 

 fticus. De proximiori videl. in remotius.de rcmociori in proxi- 

 mius Quid enim Soritae proficentur aiiud? Nonne de gcnereiu 

 gcnus afcendunt & dcfccndunt.' Non aucemde oppofito in op- 

 pofitum tianfiliunt.Quod fi hanc argumentandi formam reiicis 

 propterea:BARBARA reiiciendum eri: itideinSyllogifticum,cu- 

 ius :amen multiplicatio continua eft Sorites.Vitiofi igitur Syl- 

 iogifmi infiniti ,quotum continuata catena eft Sorites Aphoti. 

 fticus. Nimirum & propofitiones reciprocz collendicrunt hoc 

 niodo.Et rcgreflus ille adeodecantatus vitiofuserit.Etdenique 

 ex vallefi (vtarenm exemplopopulaii,vtipopularem hancMe- 

 thodii quiuis expopuloexindepercipiatj quatuor didrachmos, 

 ex didrachmo drachmam geniinam, ex drachmacruciatos iio- 

 uem.excruciatoduplumaiTarium ; & vice versa ex duplo alTa- 

 rio cruciatum,ii nouem cruciatis drachmam,ex dtachma gcmi- 

 na didrachmum , ex quatuor didrachmis Vnci.-ileni (cu vallen- 

 fem colligcreerit prohibi:um.Ver:e omnes tetein facies,Momc: 

 naturam rcrum nunquam euertes. De obfcuritate fiuiiii que- 

 reris, quod pofterioribus dedarata non prxroifla fint obfcurio- 

 ribus.cum notiusidcoque&priusoporteat efledeclaransdecla- 

 rando.Deexplicatione obitcr acccdente verum quidcm qus-ta-' 

 menipfanunquam adeo accurata elTc potcft , quin ^JbTi^tKf 

 (pfovSjic <rot,ati^cn fint, & crcbra praEccptorum ruminatio pKis 

 illuftret, diefquediemerudiat,atque aliquidapportct noui , ali- 

 quid raoneat , vt illaqux te fcireciedas, nc fcias , & quac tibi 

 putaris prima,inexperiendo rcpudies:De fyftematc nuiiatenus, 

 vt fequenti capite manifeftum fiet , nifi genus dcfinitionis dcfi- 

 nito (uo fempcr prxpofueris , quod tamen fieri non pofle , vcl 

 fummigcncns definiiio deroonftrat. 



A P V T 



V. 



J?e Difponendi curiojiort ftudio-.deqne S^i^nr^ 

 fxim ■veiTinm penmia. 



IN difpofitione ergo fyftematica , Rameas velJe & perpetuas 

 &conftantcs, ncfcio cuius homogencia; & mcthodfleoes 

 prxfctibcre , quantum ego quidem vidi haftenus , iaboreft 

 inanis , &, penc dixerira , ridiculus, dum fupcrftitiofius obfer- 

 uando homogenea qiiampluiima etiam nece(Taiia practeijre, 

 aut legem iilam xab' auio volentes nolentes violare coadli 

 funt. Certe appendices &digreflionesquafdam alicubi ferant 

 difciplinac oportet : ncque hac in parte do(3rinx pror(us ab- 

 foiutificripoflunt. Afliduapr.rceptorum inculcatio, frcqucns 

 eorundem repctitio , crcbra exercitatio , explicatifliina , maxi- 

 meque perfpicua eft fyftematis difpofitio. Eigo , dicant quid- 



Nn 3 quid 



