Encyclopardi^. 



429 



>.^ ^icaologia vc:6,«quitatisftadiani,efl Mittf"i»-ttic* &. lu- 

 ridicM. Mathcm.uica xijuitatcm adiiiiritur Gcometrtci ^ A- 

 ritkmttic^i. Illa GAQdetuA cii ( m MJi;nitudiiic ) Sc apticA 111 

 Figuris^ occup!ita,<,]uxpartiuic(i Architc!ionica,^inim c»to- 

 ftric* , cuius portio c(l Cofrnogr^phi» .Ifirologicit ('rcpudijta 

 AlliopIiob:a I & Geo^raphica. , vbi ciiculoiiamcoelcrtiuiii vc- 

 ritas&: Domoiuuicdli fabulaoltcaditur. H.fc , Artihtnetica, 

 inquam.pirtimcft Thcorica)Ai: Sitmeratione,Ac NiimeroipCo. 

 froportione. froporiionalitaie, hondere , Min/urd\oc\di tcm- 

 poris ) partim cll PraHic», in .ilgoriihmo vulgo didarum fpc- 

 cicrum & L(>^</?»V/J,cuiii K.cgulxtriuni , V f r t ( vbi dc fra 

 ciica}taliia & F A L s l) iua\ progrejf.onn Arithmetici (vbi dc 

 Chronolopa] Har7nonici(\hi At^^&xip.uficu) & Geometrict, 

 ( vbi dc .ilgeira Sc indc icdiltantc tam Cabala, quim Sexage- 

 nariii ) cuiii appendicc Computi (^ercilionii Thematu coclejfu: 

 tui vtcxercitio Scxagcnarix pcrniultum tnbuo; vtfupctlhtu)- 

 fb augurio , nihil. Atquc ita bicuitcr dilpolita cllo Matliclis: 

 fcquituraltcia /j».».»' !>>(.« pais luvidica in tii.ii^oix , ( dcipfo 

 iurc ) 3yA<)0l>tJ ( dc po'lalationc/ir'y/4;^& obligati) & it-{<ffL:i 

 { dc ipfo procellii forcnfi ) tota. Adionum cnim dodrinam 

 (eiungcrc ab his , elt citra ncccllitatem TmftnXiiyix* admit- 

 tere. 1'oircllorummatcrii, ctiani vt aliquid iucunditatis ha- 

 bcret , vaiiorum vtenlilium i.\' rcccptaculorum dcfinitioncs 

 addit.x funt. Inprimis vcio poiri.llum cll res luru putltci S: 

 fecitlium : c|uod c(\ Jominicum Scprofeclitium. Doiiiinicum 

 cft acceptum & vfucaptum. Acccptu m cft, apprehenfum Siac- 

 cejforium. Apprcbenlum cft occupatum & traditiim. Profc 

 (Sitiura efl cunfolidatum , enerofum & gratuitum : videlicet 

 donatum, &ipatrimonium. Donatum ed haitorarium,inJinua- 

 tum,nuptiale,legatum : Nupt!alcelly;«r 0- cum paiio Jnccejfo- 

 rio. Illud proxenium { tam Spin',ale , c|uam Sponjaliiium J & 

 Metaxenium. hloc dotale Sc dotarium. Patrimonium elt he- 

 reditarium ( tejiamentum (y legitimiim ) Si bonum pojfejfum. 

 Scruiensporro , quod itidcm clt pcculium , cft prts [ qiio Sc 

 res vniuerftatts [^emnct ( Scprtdium. Illud ,vtendum fruen 

 dum & vfufruendum ( vbi de taraphernalibiu : ) hoc ides Sc 

 fundin cft. Obttgatum autem conlideiatur cjuo zd Jlatum 

 ferfona ( vbi de variaruin pcrfonarum dilferentiis ) & Jpon- 

 Jionem, qui eft conuentio fatisfaiSioiii, delicium ptenx fe obli- 

 gans. ConaaM\o i:(\imt»&ccontracia. Inita eft impcrfeiSior: 

 foUicitatiopadio.condiiHo Contra(^a cxprefla eft traditionn & 

 xerbalu obiigittranis. Illa cft debiti S<, commercium ; hxcjitpu- 

 latio (jy Chirographaria. Debitum piirro eft vtendum & ncn 

 'vtendum. IUud : mutuatum , & Accommodatum ,c\i\\.\% fpccies 

 eft Feudalum. Hoc : depojitum & oppofitum , hypotheca vide- 

 hcctSc pignici. Commercia fuiit : jE/limatio, Societas , De- 

 tnandatto. Vt auKm Contraftiiseft »»«'/«« & exprejfus : ns. 

 M\€l.\x\n obnoxium Sc S«»J.Soiitia funt : Furta, Rapina.Male- 

 fcia,iniuriese fada. Profr/jTodeniquc cftgencraIior;«r« 0- iu- 

 dic:^ ,ptmx,kcandxvc ins?antit.,Sc Cft.c\al\oi vrdinaria Scjum- 

 maria vel extraordinaria. 



C A P V T XII. 



De Phyftcts confiitutione. 



PHy(ic3e pattcsfunt trcs : Phyjiologia , Tathologia , Therapia. 

 Phyliologia, (igna mirabilia Crcaroris dcmonftiat , qux 

 funt corptts & corpcris circumjiantii. Eft autcm corpus JEthe- 

 reum & Sublunare , quod eft Materia Sc Materiatum. Mate- 

 nacft, PriTO4 , cuius indiuiduumeft E/eCT^«fK7» Scfecttnda, 

 cyax c(k. imperfeBe Sc perfeSli mixta. Materiatum ell Ccrpuf 

 integrum ^y pars corporis , vidclicct 'ik-ny.'^ corporea,frag7nen- 

 tum,maffa,excrementum,ftulitu,organiim. Atomi porrofunt: 

 fctntilla, halitus,gutta gtanum. In dortrina de organis pallim 

 eft inferta tkyfiognomia , vna cum Chiromantid. Corporis 

 circumftantii funt : Continuitas : foftiis Elementaris in rari- 

 tatef^ denfitate : Affeiiiu torpotts , hoc cft,fcn(ile : Temperies: 

 Emanans^ecies, cum in apparitionc perfpicui ( clari, obfcuri- 

 vc, vbi dc vmbra ) opaci,vbi de caliginc : rum apparcntia ( vbi 

 «iam de Meteotis&Soraniis :) Libratio,in griinitate ^ teiii- 

 taie : Mottts : Generatio, vbi de gencrantc Sc gcnito : Natura: 



Zocttf : Sc Temfits. 



f Ardor. 

 ^EIcmen- | Spiritiialitas. 

 1 taris. <( Fluor. 

 rlHtmvileiai LConfiftentia. 



i fVitalis. 



I ^Vegetatiua-^ 



LFunftrix-^ LNatuialis. 



' Animalis. 



f Mcrcurialis. 



f1vit7iie4»-{ Sulphurea. 



ie.a-^ ISalfa. 



; CVitiioIata. 



L'A»7!r«C</<»^ Arfcnicalis. 



I Salfugi- c Fuliginofa. 

 L nofa. t Tattarca. 



Cxterum / 



Natura -^ 



eft, I 



I 



In quibuf iJiopathiis vfum Hcnncti^oram principiorum, in- 

 duftri) illius & iiii;cnio(i/ltmi Q^crccrani fccutus vcflii^ia.non- 

 iiullum coiHmonftraic conatus ('uin In P/i;/'o/i'_f/<i'nioibos 

 Hippocrat; pcculiarcs pcrplures addidi, omniiimquenioibo- 

 rum fpeciespcr vulgatacorum gciicia ( addit.l ramcn nialigni- 

 tate ) Aidinxl Thciapixpaitcsliiiit : litita , ?harmacia,Lhi- 

 rurgia :ipcc'\es,Empirica,MethodfCa,Dogmatica yhi Methodm 

 medendi ih Arte curatiua (cuius, quod (ciam , ncino Nco- 

 tcricorum mcmiinr ) difcrcta cft. In Piiarmacia Mcdicarnciv 

 torum tain liinplicium , quain coinpoftorum , tam topico- 

 nim , quam iiitcrnoriim , cuiufciinquccriam moibicicmpla 

 aliaMcrliodo proponercnon conltiltuai duxi, jii(i quoad vircs 

 alhidionis, emollirionis, attradionis,&:c. conlidcrara. Q^ui la- 

 bot , quantopcrc tyroniptofututus lit , qu!<icomtnemotatc at-i 

 tinet ? 



C A P V T. XIII. 



Condsijio Ifagogcs. 



QVam breuirtimc Artium Syftcmata , tantifper prxtcrita 

 icliqiia diuilionum & diftindionum Syluula , hac Ifa- 

 gogc delinearc conatus (um , quantum piimuin intucrti (circ 

 opus cfle putaui. Reftat vt vt ipfummct cogiiofcatur voiumen 

 Aphorifticum. Inrerim li.xc clto totius Encydop.rdix , cuius 

 Mcthodum diuinx grati t largita eft bcnlgnitas , 7k;«i j<«<?)i«: 

 quam (1 , beneuolc Ledor , tibi non difpiicetc animaducttero, 

 vt ip(b dcfinitionum Somate quainpiimuin fruaiis , idoiici 

 prx(ertim typographi & liberalisalicuius McEccnaiis non dc- 

 ftitutus opcia, operam nauabo. Ccrtus fum noii iep,.-iiu polle 

 noincn aliquod, (\\ic-ny,fi>\cy.ii^i (iuc <tTij.>o> , cnanifi baiha- 

 rum ,quod vcl non definituni fit in Excrcitationbui Aphori- 

 fticis, vel non facile da<fiu earnndcm dchniri pollit Itjquc dc- 

 finitioncs caufales & accidcntales , qualcs pler.cqiie (unt Me- 

 lanthonianx , qui deinonftrationcs (unt , non vcrx<S>: cllen- 

 tialesdefinitioncs , vt Subrtantix Acciilcns, Toti Pars , Fonti 

 Kiuulus merird poftponuntur , vt vtLndou. Viuesalitcr iudi- 

 cct. Equidem ijirsJ^KXTvjtiii Mcthoduscft Mclanthonis , quarr, 

 Keckcrrnannns inprimis imitati voluiirc vifus eft : sfiiwjtTixjj 

 Rami , quam plcriquc hodie : o£<s-<x>i hic , qua de fcrmo eft; 

 quam tamen non ita iiouam velim , vtRameam negein , auc 

 quodRamo nunquam in mentem venerit : (cA quod fi diu- 

 tius illi Herculi viuere contigiflet, pioculdubio hanc ip(am 

 profeffus fuiffet i idquodcx Geometiici! eiufdcm fatis patct 

 confedlariis; quorum ctiam propterea Syllogifticam Mcthc, 

 dum a reliqua palTim cxcipir» vt fcripta cius legenti inanifc- 

 rtum eft. Proinde nihil mirum, fi viri Eruditi inftantcr contcn^ 

 dunti neaccelerandoeditionetp , Artium& facultatum nimis 

 facilem,niinifque dilucidam pro tyronibus, pro tyronibus, in- 

 quam , thcoriam proftituaru: ne vilcfcant dcniqu? apud vul- 

 gus trita adco fa<5ia omnibus Sc propalata perfpicua Vcruro 

 ( boiiacorum diflumveniaquon (it) nectam dirnm fihiExci- 

 citationes noftri arrogant : nec mihi eadcm cuin lis cft (cnren- 

 tia , vt facilitas ifta delpeftum fui af&rat ; vt muho maojs ad^ 

 huc hadenus dclitcfcentia, difficiiltatis forinidine , inaccclla & 

 negleda , doccndaqui reftant , quamplurima , Sorita- Apho- 

 riftici bencficio , dcxterius in lucem erui polle, poftcritari gra- 

 ti minimc ingratumelFe debcat. Scopum ergo Exercitatio- 

 nuin edend.uurn fpedes vclim : & ad Encyclop.rdi.m coni-- 

 plcndam ( qui enim comjpletam vd miki vel alius f bi quis ij 

 arroget? ) viam primonftrade (ufficiat. Scio non paiica fore 

 in iis , qui «xs^/Stytgji mallcm, cum aliis Sc cgo. QJaid verbis 

 opus ? 



Suntiona, funt quidam mediocria,funt mata flurti, 

 &iii leleges. Aliternonjit, /^mice, Liicr, 



Tt fcftiuus ille& lepidusaicbat Epigrammaratias. Sed & il- 



luJ mecum cogito , vix bcnc conucnire &i \n vna fcdc mora- 



li rox^tit^f y^riiy.g/fiii y & altcrntro carcndum dcniquc. Nc- 



quc tam pvomrum clle adhuc video inuenirc , quam rcpre- 



hendcre : ncquetara facile .immoratradcre , quam coriigcr?-. 



Qu.r de medico : & inuentis addere & detrahcre , etiam non 



monitus, cogito. Vfque aded amabilis cft etiam cUm tidio 



extorta Veritas. 'Vcrum ne immodica cuta contabefcant :ncve 



eaqui Domini largita eft benignitds , pcreant fiagmcuta, qiiac 



principiopro me, mufifque mcis fcripfcrani , ncque vnquam in 



iuftuni volumen , ciufdcmque lediones quinque cxcreturas 



fperaucram : vcniant fane in lucem poftmodd, dcfidcrata 



tantopere. Earumque datori bcnigniffimo , 



S o 1 1 fapientiffimo, atque omnilcio, fic 



laus & honor in 



ficv.la. 



E P I L O 



