J. PURKYNÉ: 



10 vero Pathologia ex Physiologiá fundamenta sua depromat, facilis in 

 nostrum usům eorum quae de illa praedicantur, fiet accommodatio. Pro- 

 totypus nempe vitae universalis in quávis organismorum sphaerá aut latiori 

 aut angustiori, in quovis systemate organico immo in singulis organis pecu- 

 liarem formám induit, adeoque in singulis etiam individuis organicis 

 leges vitae generaies ita modificantur, ut neque plura individua, nec 

 idem diverso tempore, si aut externa aut interna spectes, penitus invicem 

 aequari possint. Hujus veritatem jam veteres perspectam habebant, dum 

 de idiosyncrasiis, de sympathiis et antipatliiis singulorum liominum ad- 

 notarent. 



Ast non suíficit, hac in materie ea tantum cognovisse, quae oculos 

 percellunt, et inter casus insolitos relata šunt, sed eruenda erit cujusvis 

 individui, cujusvis organi idiosyncrasia et nátura et forma specialis, ut 

 inde Physiologiá individualis enascatur. 



Hoc in opere examen individuorum physiologicum omnem sibi lo- 

 cum occupat. 



Hinc observandae erunt formae peculiares, quae in organismo suapte 

 ofteruntur, aut indagandae actiones, quae vitali processu manifestantur, 

 vel rerum externarum naturali aut artificioso influxu moventur. 



Inde, ubi observatio non sufficiet, experimento opus erit, quod 

 quum in corpore vili non instituatur, maxima praecautio requiretur, aut 

 summa devotio, ubi nosmet ipsos periculo subjicimus. 



11 Nunc, si materiem de examine physiologico penitius eruere susce- 

 pissem, disserendum mihi esset de ejus in therapiá, in politiá medicá et 

 medicína forensi, in arte obstetriciá; in educatione, in vitá communi ad 

 opificiorum et munerum vitae normas statuendas, in artibus denique 

 plasticis usu atque applicatione; assignandae forent methodi, quibus in 

 indagatione organismi individualis aut notae empiricae ordine anatomico 

 inquiruntur, aut physiologicae notiones, concreto času modificatae, in- 

 vestigantur, ubi a simplicissimis phaenomenis ad complicata more pae- 

 dagogorum fit progressio, aut a manifestis ad abstrusiora penetratio; 

 adnotandum esset de experimentis in vivo rite cauteque instituendis; 

 singula demum physiologica momenta, ad quae attentio dirigenda est, 

 character nempe humanus, stirpis nationalis, familiaris et individualis, 

 character sexus et aetatis, constitutio, temperamentum, idiosyncrasia etc. 

 enumeranda forent. 



Praeter haec diathesis morbosa aut hereditaria aut acquisita, sa- 

 nitas relativa, et peculiaris in morbis vis, medicatricis naturae manife- 

 stationes non negligenda essent nec minus consuetudinis, diaetae, vitae 

 conditionis in organismům effectus. Imprimis vero functiones vitae gene- 

 raies, reproductio, irritabilitas et sensibilitas in quovis organismo con- 

 cesso spectanda forent, quarum quaevis peculiares characteres aut in 



170 



