J. PURKYNÉ: 



a quovis, nisi praeoccupatae opiniones obstent, aut timor officiat, sine 

 omni discrimine oculi, intuitioni internae praesentari possunt. 



e) Scintillas, et circulum igneum quae repentiná oculi in latus ex- 

 ternum conversione tempore praesertim matutino in obscuro cernuntur, 

 vis quisquam erit qui non, etiamsi obiter aut času fortuito, observaverit. 



f) Subtiliorem jam attentionis aciem et praegressi exercitii vires 

 requirit observatio figurae vasculosae quae mea quidem opinione véna 

 centralis retinae est et quae tunc visioni optime sistitur, dum lumen 

 candelae in circumferentia sphaerae visoriae lento motu circumferimus. 



g) Etiam visionis directae et obliquae in diversis individuis facui- 

 tatem attentioni subjicere oportet, quum ex ea arctior aut laxior psyches 

 cum organo sensorio nexus patefiat. 



34 28. Haec atque hujusmodi phaenomena quae omnia enumerare lon- 

 gum esset et quae alium justius locum occupant, in examine physiolo- 

 gico non šunt negligenda. Ast relatio oculi principalis obversatur cum 

 centrali cerebri vi seu animá. Oculus non interruptá illá cum cerebro 

 relatione praecipuum phantasiae organon videtur. 



Quo majoři cum energiá oculus ab anima penetratur, quo intimiori 

 mentis attentione illustratur et conscientiae luminae imbuitur, eo celerius 

 atque clarius diversitas intuitionum oculo oblata in unitatem perceptionis 

 colligetur, eo magis sensus isthic ad organon quasi cogitandi extolletur. 

 Sublimior iste et ad spiritus dignitatem accedens oculi character jam 

 ultro observatoribus offertur, dum obtutum oculi, liberam ejus et con- 

 sultam mobilitatem, justam et suos scopos penetrantem directionem, 

 attentione nostra colligimus, unde facili opera visionem aerem firmám 

 et bene consciam, a hebeti vaga et obscura distinquere licet. Ouam 

 mirus concentus inter visionis motům, et alias corporis autocraticas mo- 

 tiones intercedat, non raro in artificibus musicis, scenicis aut plasticis 

 non sine admiratione cernimus, nec non despicienda est par habilitas 

 in gymnasticis, venatoribus, aut variae sortis opificibus, ubi diversissima 

 oculos inter manusque associatio peritiae facilitatisque in opere arduo 

 fons uberrima habetur. Qui majoři in re medica experientiae pěnu in- 

 structi šunt, facile physiologicis semiologiae momentis pathologica quo- 



35 que adjungent, ut cum una nátura sit unde phaenomena vitae saně mor- 

 bosaeque procedunt, una etiam de ejus essentiá sit inquisitio, et quem- 

 admodum in spectandis objectis lucidas partes umbrosarum vicinio cla- 

 rius distinquimus, ita pathologica physiologicis et vicissim illustrata laetam 

 in animo et speciosam immaginem sui effingant. 



182 



