J. PURKYNÉ: 



leniter incidas, membránám crassiusculam albicantem ab ea detrahere 

 licet, cujusmodi nova iterum formatur quoties aquam, aut spiritum vini 

 affundas. 



20 §. 17. 



DE ALBUMINE FLUIDO. 



n ovo, dum adhuc in oviductu versatur, albumen primům 

 seu fluidum non comparet. At neque in ovo uteri, quamvis 

 jam těsta obducto, distinguitur. Albumen tunc secundum 

 membranae testae adhaeret neque ligamentum albuminis 

 in parte acutiori discernitur. In ovo mox exciuso albumen 

 hoc, dum ovum sub aqua aperitur, non diffiuit, sed ovi forma, paullu- 

 lum pellucidius, albumen secundum circumdat, quamvis jam tunc multo 

 fluidius. Videtur in formatione hujus albuminis aěris atmosphaerici 

 actio, uti dum crassamentum sanguinis formatur, plurimi esse momenti; 

 fors etiam pressio aěris fluidiorem partem ex interstitiis lamellarum albu- 

 minis secundi peripheriam versus elicit. Certum est, albumen secundum, 

 dum fluidius illud ex eo nondum separatum est, multo facilius ab aqua 

 recenti, cui immittitur, penetrari et lamellosam suam structuram prodere. 

 Albumen hoc fluidum eximia plasticitate donatum est, uti comparet, dum 

 ovum sub aqua recenti aperias, ubi diffluxum brevi in membranas fibras- 

 que tenerrimas condensatur. 



Quodsi ludum amoenum tibi parare velis, aperias in patella ovum 

 quin aquam adhibeas; tunc facile distinguetur albumen fluidum, quod in 

 fundo vasis diffusum est, a spissiore, quod vitellum circumdat; partem 

 hujus deinde tubulo exili insugas et aquae recenti, aut gallarum solutioni 

 aqua dilutae instilles, aut tractim subsidendove effundas: formantur tunc 

 elegantissimi sacculi, vasa, membranae, cellulae, fibraeque, ut vix a ve- 

 ris organicis productis distinguere valeas, proditurque adeo processus, 

 quo nátura plasmata sua struere videtur. 



§. 18. 

 DE CHALAZARUM GENESI ATQUE USU MECHANICO. 



itellus dum albumine in oviductu induitur, pauUatim ulterius 

 promovetur, donec ad isthmum perveniat. In progressu suo 

 non ecquidem eodem módo movetur, quo intestinorum 

 musculosis parietibus contenta propelluntur. Motům hune 

 potissimum fibrae musculares mesometriorum perficiunt, 

 dum oviductum huc et illuc trahendo sinuant torquent atque constrin- 

 gunt. Pars tunc membranae ejus mucosae, quae vitellum ambit, albu- 



214 



