J. PURKYNÉ: 



14. Characteristicam quoque formám praestare videntur grana sub- 

 compressa, margine crenulata Polygalarum et Polemonii. Etiam in Ru- 

 biaceis incisurae plures periphericae typům familiarem offerunt. 



14. Adhuc nonnullae rariores ac peculiares formae mihi occurre- 

 bant, quae fors indagationibus de polline ulterius productis notas ali- 

 quando aut genericas aut familiares suppeditabunt. Huc refero, grana 

 caudulata Scirpi, cujusmodi formae non tantum singula, quod fors explo- 

 sioni aut tensioni laterali dandum fuisset, sed omnia in antherae loculo 

 reperi; idem válet de granis rostraíis Trapae, de myocephalis Pini, de 

 triangularibas Tropaeoli, de meridionatis Saxifragae, de zonaíis Salviae, de 

 trioperculatis Passifiorae, de tessellatis Thunbergiae, de reticulatis Armeriae, 

 de tabulatis Piilomis, Rueliiae ac Solidaginis, de porosis Mirabilis, de re- 

 ticulatis Pancratii. 



15. Qrana pollinis conglobata Ericis praesertim familiaria šunt. In 

 Epacride trigloba videntur, nisi fors hiii adeo in globos expansi fuerint. 

 In Bignonia sicut in Ericis quatuor granis ad partem interiorem contactu 

 mutuo triedris constituantur. In Acacia granula sex, septem, octo, immo 

 sexdecim in orbiculos conglobata reperi. Notandum, ut jam prius adduxi, 

 formám hanc pollinis junctam esse defectui fibrarum antherae endothecii. 

 Solanum tamen, quamvis cellulas fibris destitutas gerat, granis pollinari- 

 bus triangulatis separatis instructum est. 



16. De fovilla ejusque ex antherae vesicula protrusione pauca tan- 

 tum, quae occasione data observavi adnotabo, quum de his singulares 

 inquisitiones non instituerim, nisi quae oblectamento quandoquidem pro- 

 sequebar. Non dubito granula fovillaria plurium plantarum sub aqua mo- 

 tus curvilineos valde varios manifestare, quae tamen principio vitali in- 

 dividuali tribuenda esse non censerem, potius processui cuidam physi- 

 cah aut chemico, quum invenissem ejusmodi granula succorum gummi- 

 resinosorum uti Euphorbiae, Qummiguttae Asae foetidae praecipue activa 

 apparere. Qui ejusmodi experimenta instituere cupit, seminum potius sub- 

 stantiam praesertim acrium, Piperis Tetradynamearum, immo etiam Ca- 

 ryophyllacearum indagationi subjiciat; grana cerealia et alia, ubi amyli 

 copia, minus valere videntur; neque etiam pollinis fovilla successum 

 semper faustum tribuit. Observavi in Calla Aethiopica, in MirabiH Ja- 

 lappa, in Campanula nitida, et in complurimis aliis. In plurimis granis 

 fovillaribus, praesertim in triangulatis et trihilis, fovillaris substantia ex- 

 plosione ad angulos aut hilos ejaculatur, ubi saepe granulum reactione 

 fluidi ambientis mirum in modům circumagitur; alias vero exosmosi in- 



30 conspicua, quod praesertim in pellucidis, sphaericis et oblongis accidit, 

 aquae communicari videtur; in Passiflora operculum unum aut alterum 

 valvulae instar patefit; in Malvaceis per setulas filis radiatis substantia 

 fovillaris protenditur, in Onagraeis telae instar subtilissimae per hila an- 



250 



