J. PURKYNÉ: 



»an einem dunkeln Orte gegen ein brennend Licht und besah sie alsdann, 

 »so sah ich, wie sie sich in der Feuchtigkeit der innern, amnium ge- 

 »nannten Haut geschwind und sehr zierlich herumdrehten.« — Micro- 

 scopica vero adcuratiori indagatione neglecía, caussam motus neque per- 

 cepit, neque motům ipsum in branchiis anodontae (1. c. p. 82.) in cute 

 limacis externa (1. c. p. 50.) in larvarum ranae branchiis ex corpore 

 protensis (1. c. p. 322.) agnovit. 



§8. 



1695, 



Antonius a Leeuwenlioeck. 



Eximio huic Micrographo, anodontarum embryones motu rotatorio 

 circa axin volvi, fuisse notum (cf. Arcana naturae ed. tert.*) 1722. 4. in 

 litt. XIV. Calend. Octob. 1695. missis p. 26.) E. H. Weber (Meck. Arch. 

 1828. p. 419—432) jam ante septem hos annos retulerat. Neque vero 

 sóla res ea est, quam notám Leeuwenhoekio debemus; quae in ano- 

 dontis motu vibratorio effecta černi observarique possint, ea omnia fere 

 jam refert. Sic de altero motus vibratorii in anodontarum adultarum et 

 juniorům branchiis genere haec ait (Experimenta et Contemplationes. 

 Deiphis 1695. 4. p. 463.) »Cum barbam conchae intuerer, non solum eam 

 »formatione repperi mirabilem, sed et motus minutissimarum particula- 

 »rum, ex quibus illa barba ex parte constat, tam incredibiliter erat ma- 

 »gnus, ut eum ad satietatem videre non possem nec facile percipi pos- 

 »sunt omneš motus, quos in spatio, arenula non major(i) videram, ut 

 »ante aiiquot annos etiam narravi.« — Neque eum nota illa tritaque fu- 

 gerat experientia, quod motu hoc vibratorio verus excitetur progressus 

 et locomotio. Nam »Ouarto,« inquit (Experiment, et Contempl. in 

 litt. XVIII. Kal. Sept. 1695 missis. p. 565.) »Augusti die aiiquot ex illis 

 »ostreis aperui et ex uno exemi incredibilem copiam exiguorum ostreo- 

 »rum, quae omnia viventia vidi, quaeque agitatione variorum minutis- 

 »simorum organorum (quae aliquantulum extra testes proferebant quae- 

 »que eas esse censebam partes, quas ostreorum barbas vocamus) jam 

 »tantum in aqua excitabant motům, ut jam aliquo módo celeriter in aqua 

 »natando progredi possint. « — Ex loco illo, ab E. H. Weber. (1. c. 

 p. 420) jam allato videtur elucere, fieri potuisse, ut auctor ille particulas 

 ovarii libere se moventes vidisset, nec minus clare atque egregie poly- 

 porum adultorum motům vibratorium describit et infusoria minora eo 

 ipso in os ingredi vel impelli demonstrat. (Epistolae physiologicae super 

 compluribus naturae arcanis. Deiphis. 1719. 4. p. 66.) Qiún libere mo- 



*) Primae enim editioni haec epištola deest, quum novissimae, quae insint litte- 

 rae XVIII. Kal. Sept. sint datae. 



290 



