J. PURKYNĚ: 



§ 59. 

 Aquae fluxibus excitatis motus vibratorius ab observatoře, quamvis 

 minus cauto atque exercitato, primům dignoscitur. Nam secundum super- 

 ficiem particulae vibrantis fluidum celeriíate majoři minorive delabitur; 

 ó7 quem cursum, quum margo plerumque partis oculis subjiciatur, huic 

 margini tribuere dubitabit nemo. Haec dum fiunt, caussam phaenomeni 

 tam singularis tamque eximii in ea, quam margo per se agit partem, 

 esse positam existimare, quid est contrarium? quidque repugnat? Undu- 

 latione fieri superficiei, hic elevatae, illic impressae, permulti censuerunt; 

 permulti experimentis suis nisi explicuerunt. Neque vero cum nátura ipsa 

 convenire ea, quae dicunt, nostris observationibus adeo evincitur, ut 

 luce sit clarius ac dilucidius. Itaque principem nostram sententiam ut 

 principio demonstremus, primům id probandum nobis esse videtur, quod 

 omnis omnium animalium vibratorius motus ciliis efficiatur; cui adno- 

 tationes nostras de ciliorum nátura, de superficiei et membranae, in qua 

 illa insunt, liistiologia deque aquae fluxibus adjungere juvabit. 



§ 60. 

 Motům vibratorium ciliis efřici, non tam quum viget, quam quum 

 sistit, probari facile potest. Cernitur enim in superficie, imprimis in mar- 

 gine membranae plicatae (vid. Cap. 3.), tamquam margo ceteris pellu- 

 cidior, tenuis, ab omni alia membrána certissime discretus, quem vitro- 

 rum trecenties augentium opera iilico ciliorum minimorum agmen agnos- 

 cas. Quae si Tibi jam nota šunt, si quiescant, facillime mota ejusdem 

 naturae esse videbis. Neque vero certum hac de re omnique in času 

 facile est judicium. Marginem enim esse opticum, qui facillime a scru- 

 tatore incauto cum ciliorum margine confundatur, supra jam monuimus. 

 Sed cum in omni rerum naturalium investigatione, tum in his inquisi- 

 tionibus, instrumentorum auxilinm observatorisque dexteritas et usus 

 sóla šunt, quae dubia solvant et vera a faísis atque fallacibus discernant. 

 Ab exercitato autem scrutatore non solum haec in margine posita cilia 

 facile cernuntur, sed ea etiam observantur, quae in superficie insunt, 

 quippe quae minima discreta puncta adpareant. 



§.61. 



Animalia, quorum cilia vibrantia saepe nos ipsi observavimus, haec 

 .šunt: 



1. Mammalia, aves et amphibia adulta. Quot inquisivimus, 

 tot ciliis uti reperimus. Qiún eorum singulorum animalium, quae, quum 

 diu jam fuissent necata, motu carebant, cilia exacte observavimus, quae 

 tamen, id quod infra monebimus, majoři post mortem temporis spatio 

 elapso, non cernuntur, cum obminutiem et tenuitatem ea elabi vel col- 

 labi sit verosimile. 



33e 



