.1 FURKYNÉ: 



§ 66. 



Ouibus praemissis, moíus nátura ipsa explicanda nobis est. Aut 

 enim viribus physicis, aut organicis, aut utriusque generis viribus con- 

 ficitur. Cilia stricta ibi esse videntur, ubi, motu quiescente, stricta rec- 

 taque adparent, ut in branchiis Anadontarum et Unionům, eorum organo 

 pulmonario aut urinario et s. pl.; elastica vero, quum undulatim et serpen- 

 tino módo moveantur; ubi ipsa sua elasticitate moveri ea facile credi- 

 deris; quod vero sine principe illo motus genere non fieri supra jam 

 ostendimus. Motus ille circa axin circularis, quem principem posuimus, 

 aut eo efficitur, quod irritabilis quaedam vel muscularis substantia in 

 bulbillo contineatur aut in fibris illis sit posita, cujus nunc §. insequenti 

 mentionem facimus. 



§ 67. 



De membranarum enim, quae in superficie motu vibratorio gaudent, 

 histiologia si quaerimus, rem reperimus valde admirandam, quae, quo 

 saepius observatur, eo plus dignitatis et momenti vindicare sibi videtur. 

 Molluscorum enim, amphibiorum, avium et mammalium membranae, quae 

 vibrat, praesertim compressorio microtomico leniter pressae adcuratius- 

 que inspectae, superficiem fibris componi rectis, parallelis, strictis, tenui 

 quadam cellulosa substantia inter se junctis, facile videbis. Quae in bovis 

 trachea in aqua tepida per horae dimidium posita, a membranae partibus 

 inferioribus disjunguntur, ut singulae descissae in aqua illa maxima in 

 copia innatent. Quas fibras irritabiles esse motusque ciliorum vibratoríi 

 caussas efficientes, quid est verosimilius? Tamen simile quoddam repe- 

 riri fibrarum stratům in membranis certissime non vibrantibus v. c. in 

 membrána mucosa intestini jejuni Cheloniarum al., ingenue nobis est 

 fatendum. Alia vero res est in membranis, quarum non amplius vibrat 

 superficies; in qua primům loco ciliorum processus globulosi adparent 

 rotundi, pellucidi, quibus per aliquot tempus persistentibus omne mem- 

 branae epithelium dissolvitur, ut inde ne minimum quidem superficiei 

 vibrantis vestigium adesse videatur. 



§ 68. 



Aquae fluxus motu nostro vibratorio cieri, primo jam vidimus. Oriun- 

 tur enim progressus rapidi particularum, quae in aqua continentur; quin 

 majores etiam partes promoveri posse, in branchiis Unionům est obser- 

 62 vandum, quarum mucosae secretionis conglomerationes majores satis 

 čito progrediuntur. Plura de his v. infra, ubi de directione et usu motus 

 vibratorii loquemur. Plerumque aqua sóla čito in superficie membranae 

 vibrantis decurrit. Tamen motu vehementiori veras oriri corporum in 

 aqua contentorum undas ac vortices, in branchiis unioriuni saepius su- 

 mus experti. 



340 



