26 



is vör við hlutina, sjá pá, heyra o. s. frv. , en vita 

 ekki hvað pað er, pví pau vanta skynjanina, sem að- 

 grt'inir raanninn raest frá dýrunum. Með skynseminni 

 getur maðurinn gjört sér Ijósa hugmynd ura ástand 

 og eðli þess, er hann verður var við raeð skynjanar- 

 færunura . og fundið af hvaða ástæðum að hlutirnir 

 eru paunig, en ekki öðruvísi. |jað geta dýrin ekki. 



1. H r u n d i ð. 



Hörundið (skinnið) pekur utan allan likamann, og 

 verndar hann f^-rir meiðslum og ýmsum ytri áhrifum. 

 Endar tiliinningartauganna dreifast um allt höiundið \ 

 og pvi er pað kalhið aðsetur tilfinningarinn- 

 a r. Yér verðum pess varir, ef eitthvað snertir likama 

 vorn ; pað kullum vér t i 1 f i n n i n g u. En mjög er 

 tiltinningin raisjafnlega næra í ýrasum pörtura Hkam- 

 ans, raeiri t. a. m. í íingurgómunum en á handarbök- 

 unura; er sú orsökin, að í gúmunura enda marg- 

 falt íieiri tilíinningartaugar en í handarbökunum. 



IJörundið er byggt úr tveiraur lögum, yfirhúð 

 utar, og leðurhúð innar. 



Yfirhúðin er hornkennd, og likist sraáu hreistri. 

 Ut í hana ná engar tilfinningartaugar; er hún pví 

 alveg tiifinningarhius. Yér getum skorið hana sundur, 

 og nælt nál í gegnuiu hana, án nokkurs sársauka. A 

 ytirhúnmi eru ótal sraá gut, sem svitinn keraur út um 

 (svitaholur) , ug út í gegnum hana ganga hárin. 

 Neglur og hár eru einungis ummynduð yfirhúð, og er 

 pað hvorttveggja tilfinningarlaust eius og hún. Innsta 

 hig ytirhúðarinnar er kalLað ó 1 i ra 1 a g, og er rajög 

 punníi. í lag petta setjast opt ýms litarefni, er gefa 



