139 



um. — K í s i 1 1 veldur hörku margra jurta ; en pær^ 

 sem eru ríkar af kísil, meltast seint og eru pvi ekki 

 . gott fóður (elting, eski, stör), — Brennisteinn ásamt 

 fosfór erí eggjahvítuefnum jurtanna ; brennisteinn er 

 og í mörgum jurtaolíum, er gjöra ýmsar jurtir einkenni- 

 legar að lykt og bragði (mustarður, laukur). — Járn 

 er nauðsynlegt við myndun blaðgríenunnar. 



Fr|ófguii jur|;aiiiia. 



Blómjurtirnar auka kyn sitt með f r æ j u m, en 

 hinar blómlausu með s p o r u m. Margar jurtir auka 

 og kyn sitt raeð skiptingu. 



J>egar blómið er fullproskað opnast duptberarnir 

 og blómduptið fellur á arið og festist par. flvert 

 duptkorn er pakið utan tveimur himnum ; hin innri 

 er punh og penjanleg en hin pykk og með smágötum. 

 J>egar duptkornið er sezt á arið, bólgnar pað upp að 

 innan, innri himnan brýzt út um pá ytri og myndar 

 hola præði, sem vaxa niður stýHun, unz peir ná eggj- 

 unum í ávaxtahúsinu. Næringu sína íá duptpipurnar 

 frá hvolfavef peim, sem fyilir stýhnn og vökvum peim, 

 sem hann gefur frá sér. Eggið er stundum eitt, en 

 pó eru optar fleiri i hverju ávaxtahúsi. J>au hafa 

 vanalega tvær himnur eins og duptkornin, og á peim 

 er op, sem kallast k í m m u n n u r. Inn í hann vaxa 

 duptpípurnar og gefa pá frá sér lifkvoðuna, sem fylhr 

 duptkornið. Yerður ■ pá mikil breyting á egginu að 

 innan, og par myndast k í m i ð, en kimið er jurtin á 

 fyrsta vaxtarstigi og næriugarefni hennar. I sumum 

 eggjum myndast pá og fræhvíta fyrir utan kímið ; 

 er hún einungis ætluð til næringar liinni ungu jurt. 



