140 



pegar eggin eru frjófguð, kallast pau fræ og himn. 

 urnar utan um pau fræhimnur og ávaxtahúsið 

 f r æ h ú s. Hin proskuðu fræ eru optast föst og pur, 

 og geta pYí geymzt um langan tíma. En pegar pau 

 fá næga v æ t u, h i t a og 1 o p t, hin nauðsynlegu skil- 

 yrði fyrir lífi jurtanna, pá opnast pau, spíra og verða 

 að fullkominni jurt. 



|>að virðist í fljótu bragði næsta ótrúlegt, að frjófg- 

 un jurtanna skuli vera jafn viss og áreiðanleg eins og 

 hún er, einkum pegar pess er gætt, að karlkyn og 

 kvennkyn jurta er opt sitt í hvoru blómi, og meira 

 að segja, opt sitt á hvorri jurt. Margar jurtir, pótt 

 tvikynjaðar sé, geta heldur ekki frjófgazt af sínu eigin 

 dupti, heldur verða að fá pað frá öðrum jurtum. En 

 náttúran léttir á ýmsan hátt frjófgun jurtanna. A 

 einbýlisjurtum sitja duptberarnir ofar á stönglinura en 

 duptvegirnir t. a. m. á maís; á pvi blómduptið hægt 

 með að falla niður á arið. Blómdupt sumra jurta er 

 svo létt, að pað berst fyrir minnsta vindblæ. En auð- 

 Titað er pað pá af tilviljun ef pað hittir ar á annari 

 jurt. Sum duptkorn eru límfelld, eða með broddum 

 og körtura, og festast pví hæglega við skorkvikindi, 

 sem skríða um blómin ; én pau flytja pau síðan á 

 aðrar jurtir. Hefir petta mjög mikla pýðingu fyrir 

 frjófgun jurtanna, einkura í hinum heitu löndura, sem 

 eru aðalheimkynni skorkvikindanna. 



Vegna pess að blómlausu jurtinar vantar blóm, 

 geta pær ekki framleitt fræ, heldur tingast með spor- 

 u m. Sporarnir eru að eins eitt eður örfá hvolf og 

 hafa ekkert kím eins og fræin. Hin unga jurt er 

 pegar mynduð í fræi blómjurtanna ('kímið), eins og 



