165 



maðra {Oalium) og vaxa hér 4—5 tegundir af henni. 

 J>ær hafa næstum ferstrendan stöngul, mjó, kranssett 

 blöð ; bikarinn er lítill, krónan fjórskipt og duptber- 

 arnir 4. Ávöxturinn er sprunguávoxtur með tveimur 

 smáhnotum. — Krapplantan (Rubia tinctorum) er 

 útlend jurt. Úr henni fæst rautt litarefni ; er hún pví 

 ræktuð i Austurlöndum og Vestur-Európu. 



Skyld pessari ætt eru ýms tré, með mótsettum 

 blöðum, sem .vaxa í hitabeltinu, Kín atréð (Ci?i- 

 eJiona) vex í austanverðum Andesfjöllum í Suður- 

 Araeriku. Úr berkinum fæst læknislyf (Cliinin), sem 

 mjög er orðið viðfrægt. — Kaffitréð (Coffea ara- 

 hica) er lítið tré en fagurt, með gljándi blöðum og 

 mörgum hvítum blómura í blaðhornunum. Ávöxturinn 

 er tvíhólfaður steinávöxtur með 2 frœjum (kaffibaun- 

 ir). í peim eru ápekk efni og i teblöðum. Kaffi er 

 œttað frá löndunum við Bauðahafið, Ura miðja 15. V 

 öld var pað fyrst alraennt notað nm vesturhluta Ara- 

 bíu. Hundrað árum síðar kom pað til Tyrklands og 

 nálægt miðri 17. öld til annara landa í Európu. Til 

 Islands kom pað fyrst 1772, Nú er kaffi mjög viða 

 ræktað i hitabeltinu. Mest af pvi flyzt frá Brasilíu- 

 St. Domingó, Java, Ceylon og Arabiu. í . 



K.örful»ióni {Symnthereœ). Blómstaðan er 

 karfa með körfupaki , sem mjög opt líkist bikar. 

 Bikar hinna einstöku blóma er tíðast hármyndaður og 

 krónan annaðhvort tungumynduð og pá óregluleg eða 

 reglulega pípumynduð. Duptberarnir eru 5 með sam- 

 vöxnura hnöppura utan ura stýlinn. Avöxturinn er 

 hnot með áföstu hýi; er pað hinn upprunalegi bikar. 

 A mörgma körfublómum eru öU blórain tvíkynjuð; 



