171 



um og ávextir af ekta-kastaníu, sem vex sunnarlega 

 Európu, eru etnir af mönnum. 



3. Eiiifræl)laðaðar jurtir. 



Liljuættiii (Liljaceœ). Blómin eru regluleg 

 með sexskiptu eða sexblöðuðu blómpaki lituðu. — 

 Margar tegundir eru mjög fagrar garðplöntur og viða 

 ræktaðar erlendis, svo sem keisarakróna, túlí- 

 pani og lilja. Laukplöntur {AUíum) eru mjög 

 ræktaðar sökum lauksins. Hann hefir bitra lykt og 

 einkennilegt bragð, er orsakast af olíum, sem í hon- 

 um eru. Suraar tegundir bera hinn svo nefnda kim- 

 lauk, sem losnar frá jurtinni pegar hún e;- þroskuð 

 og framleiðir nýja jurt. 



Náskyld pessari ætt er ein islenzk jurt, fjögra- 

 laufa-smári {Paris qiiadrifolia), er ves; helzt í 

 hraungjótum og þó óvíða. Blómið er fjórskipt og 

 grænleitt; 4 kranssett bogariíjuð blöð; berávöxtur 

 íjórrúmaður. 



Brönugrasaæ^tln (Qrchideœ). Blöðin eru 

 umfaðmandi ; blómstaðan ax, en blómin óregluleg. 

 Blómpaksblöðin eru 6, en eitt þeirra er stærst ólíkt 

 hinum að útliti og kallast pað vör, Duptberinu er 

 samvaxinn við arið, en pað er sitjandi. Blómduptið 

 í dupthnöppunum er vaxið saman í tvo líkami, og er 

 mjög limfelt. Festist pað pví auðveldlega við skor- 

 kvikindi, seai skríða um blómið. Avöxturinn er hylki. 

 Bæturnar opt hnúðmyndaðar. — J>essar jurtir vaxa 

 mest á votu skóglendi í hitabeltinu og eru mjög fjöl- 

 breyttar og margar undurfagrar. Hér vaxa ásamt 

 mörgum fleiri tegundum; brönugrös {prchis 'imc\{-' 



