186 



myndaða steina og óreglulega, fíinir fyr nefndu eru 

 byggðir eptir ákveðnum lögum og kallast kristallar, 

 en hinir eru ekki byggðir eptir neinu vissu lögmáli, 

 og hafa pví enga ákvarðaða mynd. 



EristaU er sá steinn kallaður, sem takmarkast af 

 vissum flötum, en ummál kristallanna fer eptir töhi flat- 

 anna^ lögun peirra og afstöðu. Kantur er par kall- 

 aður, sem tveir fletir mætast, en horn par, sem prír 

 eða fleiri fletir koma saman. Sá kristall, sem hefir 

 alla fleti eins, er nefndur einfaldur, en sé peir mis- 

 munandi, er kristalhnn kallaður samsettur. Eng- 

 inn kristall getur haít færri en 4 fleti, pvi færri fletir 

 geta ekki innilokað rúm. 



Kristalmynd steina er marghreylt, en pó er hún 

 mjög bundin við annað eðli peirra. Með pví að bera 

 kristalla saman og hugsa sér eina myndina leidda af 

 annari, hafa menn getað skipt öllum kristöllum i 6 

 deildir eða kerfi. Undir pau*má heimfæra alla krist- 

 alla, hversu óhkir sem peir virðast að vera. I hverju 

 kerfi er ein kristalmynd, sem kallast frummynd; af 

 henni má leiða alla kristalla , sem pví kerfi tilheyra. 

 En til pess að geta hugsað sér eina myndina leidda 

 af annari, ímynda menn sér dregnar línur gegn um 

 kristallana frá horni, kanti eða flatarmiðju, til mót- 

 stæðs horns, kantar eða flatar. Línur þessar eru nefnd- 

 ar ásar. Asarnir hafa jafnan sömu stöðu innbyrðis í 

 öllum kristöllum i sama kerfi eins og peir haía í frum- 

 myndinni, en lengdarhlutíöU peirra eru óákveðin i 

 sumum kerfunum. Einn ásinn er jafnan nefndur höf- 

 uðás en hinir aukaásar. Sá ás, sem er ólíkur hinum 

 að kngd og eðli^ er jafnan uefndor hufuðás, en se peir 



