187 



allir eins , má nefna hyern þeirra sem viU höfuðás 

 kristalsins. 



Fjarri fer pvi að allir kristallar sé reglulega mynd- 

 aðir, pví opt hindrar ýmislegt hinn rétta vöxt peirra, 

 og eru peir pvi opt óreglulegir eða hálfgjörðir. Opt 

 sitja kristallar fastir á öðrum steinum, stundum marg- 

 ir i hóp, og einungis annar endinn er fuUkomlega 

 myndaður , en hinn hálfgjörður, af pví að undirlagið 

 hefir hindrað vöxt hans. Steinar peir, sem samstanda 

 af hálfgjörðum kristöllum , eru kallaðir k r i s t a 1 - 

 kenndir. En lögun hinna hálfgjörðu kristalla verð- 

 ur eptir hindrunum peim og prýstingu, sem peir mæta 

 við myndunina. Verða pví steinarnir eptir pví áýmsa 

 vegu : kornóttir, práðkenndir, blaðkennd- 

 ir 0. s. frv. 



J>ó að sum steinefni finnist sjaldan i kristöllum, 

 pá er pað pó ávalt eðli peirra að dragast saman í 

 kristalla, eí engin ytri atvik hindra. J>að myndast pví 

 sí og æ nýir kristallar í náttúrunni, t. a. m. i glufum 

 og holum steina og kletta , með pví að vatn sígur í 

 gegnum steinana, og flytur með sér uppleyst steinefni, 

 pau setjast í holurnar, og dragast saman i kristalla. 



|>að má gjöra kristalla með íprótt á ýmsan 

 hátt, t. d. með pví , að uppleysa salt í einhverjum 

 vökva, og láta hann síðan gufa burtu. Dregst pá salt- 

 ið saman í kristalla, er sitja eptir. Með pví að bræða 

 sum efni, og láta pau síðan storkna má og gjöra krist- 

 alla, og eins með pvi að hita t. d. joð eða brennistein 

 unz hann gufar upp og láta síðan gufuna kólna; verð- 

 ur hún pá að kristöllum. 



Gott dæmi upp á fullgjörða og hálfgjörðu krist- 



