188 



alla, sem af mönnum eru gjörSir, er steinsikur og hvítt- 

 sikur. Hið fyrnefnda er vanalega í stórum kristöllum, 

 en hvíttsikur er jafnan kristalkennt. 



Harka steinanna er næsta misjöfn, og opt er hún 

 mjög glöggt einkenni. Eptir eðli hörkunnar eru peir 

 kallaðir stökkir, linir, beygjanlegir, penjan- 

 legir 0. s. frv. En til pess að geta ákveðið hörkuna 

 nákvæmlega, myndaði pýzkur steinafræðingur, Mohs að 

 nafni, hinn svo nefnda hörkustiga, sem hörkuallra 

 steina má miða við, og er hann pannig: 



1. Talk, pað má rispa með nöglinni. 



2. Oips, pað er hér um bil jafnhart nöglinni. 



3. SiJfiorherg, pað er harðara en flestir hreinir málmar. 



4. Fliisspat, pað má rispa hæglega með hverjum hníf. 



5. Apatit, pað er illt að rispa með hníf. 



6. Feldspat, pað er hér um bil jafnhart vanalegum 



hníf, en kveikir naumast eld við stál. 



7. Kvarz, pað kveikir eld við stál og rispar gler. 



8. Topas, par heíst harka gimsteina ; pá bita engin 



járn. 



9. Kórúnd, hann vinnur alla gimsteina nema demant. 

 10. Demant, hann er einungis hægt að vinna með sínu 



eigin dusti. 



Hér er talk talið að hafa hörkuna 1, gips hörk- 

 una 2 0. s. frv. Harka peirra steina, sem eru jafn- 

 harðir og pessir, er pví táknuð með sömu tölu. En 

 opt liggur hún á milli tveggja steina i hörkustiganum, 

 og er hún pá skrifuð með tugabrotum. Járn t. d. 

 hefir hörku mitt á milli flusspat og apatit; er hún 

 pví 4,5. 



Margir steinar eru kleyfir, og klofna eptir viss- 



