189 



um ákvörðuðum stefnura, en pær eru bundnar við krist- 

 almyndun peirra ; má pví opt pekkja pá af pvi i hverja 

 stefnu peir klofna og hvernig klofnunarfletirnir 

 eru. Steina má og brjóta án pess að peir verulega 

 klofni. Opt má pekkja pá af br otfletinum, pví 

 hann verður eptir eðli peirra og innri byggingu. J>egar 

 sárið er ójafnt með hvössura hrufum, er pað nefnt 

 hakasár; pannig brotna margir málmar. A sumum 

 brotfiötum eru gárótt för t. a. m. á hrafntinnu ; pað 

 kalla menn skeljasár. Flísasár er með mörgura 

 smám flísum o. s. frv. 



Eðlisþyngd steina er bundin við efnasamsetningu 

 peirra. Menn, sem eru orðnir æfðir, geta hér um bil 

 ákveðið pyngd peirra í hendi sér ; en til pess að vita 

 punga peirra nákvæmlega, eru peir vegnir 1 vatni, og 

 pungi peirra miðaður víð pyngd pess pannig, að vatn- 

 ið er tekið sem eining, eða kallað að pyngd pess se 

 1. Sé nú t. d. einhver steinn f j ó r u m sinnumpyngri 

 en vatn, sem parf jafnmikið rúm og hann, pá er pyngd 

 hans 4. Vanalega steinpyngd má telja 2 — 3 sinnum 

 meiri en vatnsins, en sumir stéinar, t. d. ýmsir málm- 

 ar og málmbræður, eru miklu pyngri. 



Qeislábrot steinanna er á tvo vegu, annaðhvort 

 einfalt eða tvöfalt. Einfalt geislabrot er pannig, að 

 allir geislarnir brotna í sömu stefnu. En pegar pað 

 er tvöfalt, skiptast Ijósgeislarnir 1 tvær greinar, er 

 brotna sín á hvorn hátt ; sýnist pví allt tvöfalt, sera 

 horft er á gegnum slíka steiua. En jafnan er peim 

 pó pannig varið að eptir vissum línum (Ijósásura) er 

 geislabrotið einfalt. Silfurberg hefir tvöfalt geislabrot. 



Litur er ávalt hinu sami, t. a. m. cir er allt a£ 



