191 



armnar, en hrinda hinum frá sér. Sökum iþess vísar 

 segulnálin stundum skakkt til átta, þar sem grjót og 

 klettar eru mjög járnblandaðir. J>að er pvi ekki ætíð 

 gott að reiða sig áhana nálægthraunumhérálandi. — 

 Rafmagn steina má vekja á ýmsan hátt, með pví 

 að núa pá, rispa, kljúfa, hita o. s. frv. Draga 

 peir pá til sín létta hluti, svo sem bréfsnepla, og 

 hrinda peim síðan aptur frá sér, alveg eins og gler 

 pegar pað er núið. 



Fnmvefni er pað efni kallað, sem ekki er hægt að 

 skipta sundur 1 fleiri efni. Minnsti hluti frumefnis er 

 kallaður frumögn. Mörg aí frumefnunum pekkjumvér 

 úr daglega HfinU; svo sem gull, silfur, járn, tin, blý og 

 eir, i einu orði sagt eru allir málmar frumefni. En 

 aptur eru málmblendingar ekki frumefni, pví peim má 

 aptur skipta sundur 1 pau efni, sem peir eru samsett- 

 ir úr, Auk málmanna eru ýms frumefni sem kallast 

 málmleysingjar, par undir telst brennisteinn, fos- 

 for, kolefni, súrefni, vatusefni og mörg fleiri. Alls eru 

 frnmefnin 63 og úr peim eru allir hlutar heimsins 

 gjörðii'. 



Meginhluti frumefnanna er fastur i vanalegum 

 hita og loptprýstingi. Kvikasilfur og bróm eru pó 

 fljótandi, en súrefni, köfnunarefni, vatnsefni og chlór 

 eru loptkennd. Flest hin föstu frumeíni er hægt að 

 bræða og breyta í gufu, hin fljótandi geta frosið og 

 lika breytzt í gufu og hin loptkenndu geta undir sér- 

 stökum óvanalegum kringumstæðum orðið að vökva og 

 jafnvel föst. 



Mjög fá frumefni finnast hrein i náttúrunni, held- 



