193 



aptur nema á kemiskan hátt ; en svo er og um öU 

 önnnur kemisk efnasambönd. 



Sameining efnanna verður fyrir sérstakt að- 

 dráttarafl frumagnanna (kemiskt afrinitet); en hver 

 frumögn getur einungis dregið til sín vissa þyngd eða 

 frumagna fjölda annara efna. Mjög er pað misjafnt 

 hve efuin eru áköf að sameinast, en vanalega samein- 

 ast pau bezt, sem ólikust eru. Mörg efni geta ekki 

 sameinast , nema aðrir kraptar eu þeirra eigið að- 

 dráttarfl eða samdráttur, svo sem Ijós, hiti eða raf- 

 magn, hjálpi til sameiningu peirra. 



Aí pví eðlispyngd efnanna er mjög misjöfn, pá 

 hlýtur og pyngd frumagnanna að vera eius, pegar 

 menn ganga út frá pví, að allar frumagnir hafi sama 

 rúmtak. Eptir pessu hafa menn ákveðið pyngd frum- 

 agna hvers efnis. Vatnsefnið er léttast og er pví 

 pyngd pess kölluð 1; súrefnið er sextán sinnum pyngra, 

 pyngd pess er pví 16. Í vatninu eru tvær frumagn- 

 ir af vatnsefni á móti einni af súrefni, eða með öðrum 

 orðum af 18 • pyngdarhlutum vatns eru 2 pyngdar- 

 hlutar vatnsefni en 16 súrefni, og pessir tveir pyngd- 

 arhluti vatnsefuisins hafa hálfu meira rúmtak en 16 

 pyngdarhlutar súrefnisins. 



Til pess að pekkja steina nákvæmlega , purfa 

 menn opt að rannsaka efni peirra; án pess er ómögu- 

 legt að pekkja pá suma til hlítar, pví fáir steinar eru 

 eitt frumefni, heldur vanalega samband tveggja eða 

 fleiri efna. I silfurbergi til dæmis eru prjú frumefni 

 fcalcium, kolefni, súrefni), i matarsalti tvö (chlor, nat- 

 rium), i zinnober tvö (brennisteinn, kvikasilfur) o. s. 

 frv. En til pess að rannsaka steina efnafræðislega 



13 



