198 



ist seint upp i ratni^ Hann er hafðar til lækninga,. 

 söltunar, jarðræktar o. íl. , og úr honum er gjörð salt- 

 pétursýra (skeiðvatn) og píiður*, — Chili-saltpetur (Na 

 X Og) finnst í stórum lugum á landamærum Chili og 

 Peru í Suður-Ameríku. Hann er hafður til áburðar. 

 og úr honum er unuinn kalisaltpétur og saltsýra en 

 ekki púður, pví hann dregur til sin raka úr loptinu; 

 bann leysist mjög fljótt 1 vatni. 



Borax eða hiiris (Na^ Bg O5, lOH^ O) er hvítur 

 á lit og sætur á bragðið. Hann finnst víða uppleyst- 

 ur í vatui t. a. m. í Thibet, á Austur-Indlandi, Ceylon 

 og víða í Európu. Buris er mjög notaður við ýmsan 

 iðnað, svo sem málmbræðslu og kveikingar, og lika til 

 lækninga. 



2. Steinar. 



a. Almennir steinar. 



Féldspat er optast rautt, hvítt eða gráleitt á lit 

 og stundum gult eða grænleitt, og klofnar með beinum 

 fiötum og réttum köntum, Feldspat er rajög stór 

 steinaflokkur með margs konar eiginlegleikum, og er 

 aðalefuí margra bergteguuda. |>ar til teljast t. d. 

 orthoklas, sanidin, oUgoklas, anoithit, og leucit. — 

 Feldspat er haft við postulíns- og glergjörð 0. fl. 



Glmmer hefir ýmsa hti eptir efninu, (kalí- magne- 

 síu- og kalk-ghmmer) og er mjög algeug steinteguud, 

 en er pó ekki hér. GUmmir má kljúfa í mjög punn- 



•") í púðrinu ^eru viðarkol og brennisteinn auk saltpét- 

 ursins. í 100 kvintum púðurs er nálægt 75 kv. 

 saltpéturs, l-^Vi ^v. af koli og I2V2 af brennisteini', 

 l)ó er sú blönduu ekki á.vaUt OÍa§. 



