202 



pegar kvarz hefir setzt í smá glufur og sprungur. 

 Kvarz er haft í gler og margar tegundir til skrauts. 



Frurabyggjar heimsins höfðu tinnu i vopn og önn- 

 ur verkfæri, og enn hafa sumar villipjóðir hana til 

 hins sama. flún kveikir vel ekl við stál, og var pví 

 fyrst höfð á byssum (pönnubyssur) til þess að kveikja 

 i púðrinu. 



Ópal (Si Og' Hj 0) er myndlaus opt með mjólk- 

 urlit-, pegar hann er vellitur má fægja hann og hafa 

 til skrauts. fl v e r a h r ú ð u r , seni sezt i kringum 

 hveri, pegar vatnið er kísilblandað (Geysir), telst með 

 ópulum. 



e, Saltkenndir steinar 

 líkjast töluvert söltunum að úthti. I peim eru opt 

 ýmsar sýrur, svo sem kolsýra, fosforsýra eða brenui- 

 steinssýia. 



Kalkspat (Ca C O3 ) er mjög margs konar, og hefir 

 mikla pýðingu á ýmsan hátt. það getur verið með 

 ýmsuni Htum eptir efnum, sem í pað hafa blandazt 

 auk aðalefnanna. I flallbjaruarstaðakambi cr járn- 

 blandað kalkspat guUeitt; pað kalla Tjörnesiugar 

 sikurberg. Alveg gagnsært kalkspat í skáteningura 

 er kallað silfurberg. f>eir hafa tvöfalt geislabrot; 

 sökum pess eðhs hefir silfurberg mikla pýðingu fyrir 

 Ijósfræðina. Kalkspat hetír surastaðar safnazt i holur 

 og glufur kletta og myndað pettau kalkstein t. d. i 

 Esjunni. — M a r m a r i [er eins kouar kristalkennt kalk- 

 spat. flann er mjallhvítur pegar hann er beztur, en 

 stundum er hann svartur eða mislitur. flinn hvíti 

 marmari, sem myndir eru höggnar úr, fæst nú einkum 

 frá Carrara (bær á ítaliu), en i fyrri daga frá eyjunni 



