206 



(l'auðablástur) var ])ó hér áður. Er pess getið í Egils- 

 sögu Skallasjrímssonar og víðar. 



Brennisteinslús (Fe Sg) er gult og gljáaíidi, og 

 hefir pví opt Verið álitið gull eða annar dýr málmur 

 af peim, sem ekki pekktu. " Brennisteinskís er hér 

 víða við brennisteinsnámur og í bergtegundum. Ur 

 pvi má vinna brennistein og brennisteinssýru. 



KoparJás (Cu Fe, S^) og mislitt koimrhís, með 

 likri samsetningu. finnst á J>ýzkalandi og víðar. Úr 

 peim er unnið mjög mikið af eir. 



Zinnober (Hg S) er fagurrautt á lit. Ur pví er 

 unnið mest allt kvikasilfur, pví má ná á. pann hátt, 

 og fleiri vegu, að hita saman Zinnober og járn. Sara- 

 einast pá járnið og brennisteiuninn (brennisteinskís), 

 en kvikasilfrið verður laust. 



4. H r e i n i r m á I m a r. 



Gull, silfur og platína eru nefndir „egta" málm- 

 ar, pvi peir sýrast ekki eða ryðga í loptinu. 



GiiU er gult á lit, pyngdin 15---19,9, og er linast 

 allra málma að undanskildu blýi ; úr pví má gjöra ó" 

 trúlega punnar flögur (gullblöð) og mjóa præði. Ekki 

 verður guU uppleyst i öðru en saltsýru og saltpéturs- 

 sýrublöndu, sem kallast kongavatn vegna pess, 

 að gullið er kallað „konungur málmanna". Gull 

 er opt blandað öðrum efnum t. a. m. brennisteinskís, 

 en opt finnst pað lika hreint í smákornum eða flögum, 

 annaðhvort fast í steinum eða kleltum, helzt með kvarzi, 

 eða laust í aur og sandi, sem ár og lækir hafa muHð 

 úr íjöllunum og skolað niður á jafnsléttu. Stærsta 

 guUstykki, sem fundizt hefir, vóg 248 pd. Einna mest 



