211 



í>að er steinrunnin trjákvoða (harpeis) úr eins konaí 

 barrtrjám, sem uxu áður, en eru nú útdauð. Raffinnst 

 einkum við Eystrasalt ; er pað notað i munnstykki á 

 pipur og ýmsa smá skrautgripi. 



Nafta, steinolía og hergtjara, sem einu nafni kall- 

 ast hitumen , eru eldíimir vökvar, léttari en vatn, 

 og samsettir að mestu eður öllu leyti af kolefni og vatns- 

 efni. Nafta er alveg vatnstær og mjög punn. Stein- 

 olía er gulleit og líka mjög punn, en bergtjara móleit 

 og pykk. Vukvar þessir koma upp úr jörðinni á stöku 

 stað, t. a. m, bjá Baku við Kaspihafið eru naftalind- 

 ar, og logar stöðugt á peim suraum („binn heilagi 

 eldur"j" SteinoHa fæst á nokkrum stöðum í Európu, 

 en pó langtum meira í ííorður-Araeriku, einkum Penn- 

 silvauíu síðan árið 1860*. Er bún mjög algeugur ]jós- 

 matur í flestum löndura. 



Asfalt er eins konar bergtjara, en mikið péttari 

 en hin eiginlega bergtjara. Mjög er pað baft í stað 

 tjöru á húspök og líka í brýr og brautir, blandað 

 kalki og sandi. 



Grafít eða hlýant er svartur eða stálgrár á lit. 

 Hann brennur ekki í vanalegum eldi, en er taiinn með 

 eldfimum efnura sökum efnisins, en pað er bér um bil 

 hreint kolefni eins og í demant. Grafít gjörir svart 

 stryk á tré og pappír og er pví hafður i blýanta, lika 

 í deiglur, áburð á verkvélar o. fl. 



sér létta bluti og hratt peira síðan apt,ur frá sér. 

 í>etta var ein hin f^rsta pekking, sem menn höfðu 

 af rafmagninu. 

 *) Arið 1875 gaf Norður-Ameríka af sér hér um bil 

 1,400 miliíónir potta af steinoliu. . 



li* 



