213 



myndunina. Bergtegundirnar geta pví verið korn- 

 óttar, þráðkenndar, blaðkenndar o. s. frv. 

 rullkoranastir og stærstir verða kristallarnir vanalega, 

 pegar bergtegundirnar hafa verið lengi að storkna. 

 |>egar smáhlutarnir eru svo lith'r, að ekki er hægt að 

 greina pá með berum augum , eru bergtegundirnar 

 péttar (hrafntinna). Margar eldmyndaðar bergteg- 

 undir eru fullar af holum og blöðrum, er hafa mynd- 

 azt af gufum, sem brotizt hafa í gegnum pær, á með- 

 an pær voru bráðnar. Opt eru svo holurnar fullar af 

 ýmiss konar steintegundum, sem ekki tilheyra hinni 

 eiginlegu bergtegund, heldur haía safnazt i holurnar 

 eptir pað að hún myndaðist. 



1. Eínfaídar bergtegundír. 



Merkastar af peim eru kalksteinn og kol. 



Kalksteinn myndar víða stór jarðlög, og er með 

 ýmsu eðli, eins og áður er um getið. Marmari er harð- 

 astur peirra allra. — Sökum pess að vatn á heldur hægt 

 með að uppleysa suman kalkstein, pá myndast opt 

 stórir hellar og holur í kalksteinslögum, par sem vattt 

 sigur í gegnum. Opt berst svo kalkið i vatninu inn 

 í sprungur og holur og fyllir pær. J>ar sem vatn með 

 uppleystu kalki drýpur niður úr hellisloptum, myndast 

 margvíslega lagaðir drönglar og súlur neðan 1 loptinu 

 og á gólíinu, líkt og ísdrönglar myndast, par sem vatn 

 drýpur niður úr húsþekjum 1 frosti. Slíkir hellar eru 

 opt undur fagrir og einkennilegir. 



Kol eru mynduð af jurtaleifum, sem eitt sinn hafa 

 orðið undir öðrum jarðlögum, og geymzt pannig um 

 margar aldir, og breytzt á ýmsan hátt fyrir rotnun eður 



