224 



Af pessu, sem nú er sagt, sést, að eldur og vatn 

 hafa allra mest unnið að pví, að mynda yfirborð jarð- 

 arinnar, og gjöra pað eins og pað nú er. En pessir 

 kraptar eru sívinnandi og hvílast aldrei algjörlega, pó 

 að áhrif peirra sé auðsærri á einum stað og tíma en 

 öðrum. Eldurinn vinnur sí og æ að pví, að hefja lönd 

 og landshluta, eða hann brýzt út um jarðskorpuna, 

 og kastar hrauni, ösku og vikri upp á yfirborðið. Af 

 pvi myndast hæðir og fjöll og ný jarðlög, sem hylja 

 hin eldri. Askan berst opt burt í loptinu yfir fjöU 

 og firmindi, og stundum til fjarlægra landa, og dreifist 

 yfir jarðveginn. Eldkraptarnir hrista yfirborð jarðar- 

 innar, og rífa pað sundur ; jarðlögin brotna og skekkj- 

 ast og heilar landspildur sökkva stundum eður umhverf- 

 ast. Yatnið aptur á móti leysir sundur yfirborð jarð- 

 arinnar og jafnar mishæðirnar; i íám orðum sagt: 

 eldurinn gjörir mishæðir, en vatnið sléttar. 

 J)ó gjörir vatnið líka ójöfnur allvíða, með pví að grafa 

 sundur fjöll og jarðlög, og mynda dali, gil og skörð. 



Vatnið, 

 sem gufar upp af sjó og vötnum, breytist í poku og 

 ský i loptinu, og fellur síðan aptur niður á jörðina, 

 ýmist fijótandi eða frosið (regn og snjór). En hvort 

 heldur að er, má svo að orði kveða, að hver vatnsdropi 

 og hvert snækorn, sem úr loptinu fellur, vinni nokkuð 

 að pvi að breyta yfirborði jarðarinnar. Margir vatns- 

 dropar mynda læki og ár, pær leita til sjávar, mylja 

 bergtegundir og steina, og flytja urð, aur og sand frá 

 hærri stöðum niður á hina lægri. |>að leysir sundur 



og útlendum mönnum. — Seinasti geirfugl sásl árið 

 1848 i Austur-Einnmörk. 



