225 



efnasambond jarðvegsins^ og gjörir klettana raeyra, 

 Stundum frýs pað í sprungum og glufum, og sprengir 

 sundur björg og kletta, pví rúmtak pess eykst tals- 

 vert er pað frýs. Á penna hátt kloína opt sundur 

 stórir steinar smátt og smátt í punnar hellur og ílög- 

 ur. A vorin, pegar snjór piðnar á fjöllum, og eins 

 pegar mikið rignir, fossar vatnið niður hliðarnar, los- 

 ar um steina og kletta, og veltir peira með sér niður í 

 dahna. Surastaðar grefur pað undan landspildura, er 

 síðan síga niður. Skriður og jarðföU hrapa úr fjöllun- 

 um, umhverfa jarðveginum, og ílytja allt lauslegt, sem 

 fyrir verður, niður á jafnsléttu. Arnar niður í dölun- 

 um brjóta niður bakka sina, en skilja eptir malar- og 

 sandlög á öðrum stöðum. Sjórinn gjörir og nokkuð 

 að, með pví að brjóta niður strendur sínar, einkum 

 pegar brim er mikið; kastast pá grjótið fram og apt- 

 ur, nýr og mylur hvað annað. Sjórinn etur sig smátt og 

 smátt inn 1 klettana, og myndar skúta og hella. Frost og 

 vatn sprengir aptur úr peim að ofan. |>ar sem klett- 

 arnjr eru hnir, svo sjórinn á hægt með að vinna pá, 

 myndast víkur, en tangar par, sem harðari klettar 

 eru íyrir. 



Surat af regnvatni og hlákuvatni sigur niður í jörð- 

 ina, og kemur upp aptur á öðrura stöðum, fjærri eða 

 nærri. Sumt sezt pó að par, sem pað hittir fyrir 

 skálmynduð, vatnspétt jarðlög, sem ekki hafa af- 

 rennsh. f>ar sera landslag er pannig, má gjöra gos- 

 brunna (artesiskir brunnar), með pví að bora niður 

 nægilega djúpa holu; sprettur pá vatnið upp um hana. 

 Á leið sinni gegnum jörðina vinnur vatnið stöðugt eitt- 

 hvað, einkum ef pað hittir lin og uppleysanlegjarðlög, 



15 



