228 



undan jarðvegi, pTÍ lopt og vatn nýr fljótt af peím 

 rispurnar. Yanalega liggja hrúgur og garðar afgrjóti 

 fram uudan skriðjöklunum. J>að kalla menn mórenur 

 eða jukulöldur. 



Jöklaruir hljða sömu lögum og vatnið að pví 

 leyti, að peir leita í lægðiinar og falla eptir peim, 

 kljúfa sig er peir f-mæta hæðum, og fara hraðast í 

 miklum bratta. J)ó er hraði peirra eiunig bundinn 

 við hita og kulda o. fl. |>eir fara harðara í hita cn 

 kulda, og pvi hægra á nóttunni en daginn. Minnstur 

 er hraði jöklanna út til raudauna, en mestur um 

 miðjuna. |>ar eru peir líka vanalega pykkastir, og mót- 

 staðan minnst að tiltölu. Um miðjuna núa peir pví 

 undirlagið mest, og hola pað út meira og meira. Sumir 

 skriðjöklar fara langt niður fyrir snælínu vegna pess, 

 að minna piðnar neðan af peim, en niður berst að 

 ofan. J)egar meira piðnar neðan af peim en ofan 

 fellur, sýnast jöklarnir færast til baka. Jökulhlaup 

 verða við og við á sumum stöðum. Orsakast pað opt af 

 pvi. að vatn, sem ekki nær framrás, safnast smátt og 

 smátt í jöklana, unz pað sprengir pá fram. Optverða 

 og ógurleg jökulhlaup, pegar eldur kemur upp i jökul- 

 fjöllum. Jökulhlaup hafa stuudum gjört hér mikinn 

 usla á Suðurlandi : bæir, engi og tún hafa eyðilagzt, 

 menn og skepnur hafa farizt, og sandar hafa raynd- 

 azt í sæ út, par sem áður var margra faðma dýpi. 



Undan jöklunum falla jafnan ár og lækir, er flytja 

 með sér aur og sand. Allar jökulár eru skolahtar, 

 en skolaliturinn orsakast af smágjörvu steindusti, er 

 blandast vatninu. Sumar jökuk\r bera ótrúlega mikið 

 fram^ Jökulsá á Fjöllum t. d. ber svo mikið fram af 



