i229 



leir á sumardegi. að öll skip, sem til íslands koma á 

 einu ári, gætu ekki borið hann. Árnar skilja eðjuna 

 eptir í dölunum, eða bera hana til sjávar. |>ar sem 

 jökulár falla til sjávar, eru pví leirur stórar, sandrif 

 og grynningar, og firðir og víkur fyllast, svo að par 

 verður með tímanum purt land, sem áður var djúpur 

 sjór. 



Jöklarnir hafa ekki látið lítið eptir sig liggja hér 

 á landi að fornu og nýju. Eptir nýjustu rannsóknum 

 hafa peir myndað flesta firði og dali ; pannig eru peir 

 að mestu til orðnir hér á íslandi á timabili pví, sem 

 isöld er kölluð. 



Meginhluti íslands er myndaður af eldi í fyrstu, 

 sumt niður i sjó, og hefir siðan hafizt, en sumt ofan- 

 sjávar. En miklu er pað yngra én mörg önnur lönd, 

 og pví finnast hér ekki elztu bergtegundir, t. d. gneis 

 og granit, og ekki heldur leifar elztu dýra og jurta. 

 En pó landið sé ekki mjög gamalt, pá var pó eitt 

 ■sinn svo heitt hér, að hér uxu viðartegundir, sem nú 

 gróa í Ameríku, par sem hitinn er nálægt 20^' C. 

 árið um kring. Leifar af pessum plöntum hafa fund- 

 izt hér, en pó óvíða. Seinna breyttist petta, og varð 

 pá eins kalt hér og áður var heitt. f>á gekklsöldin 

 jfir, og ís og jökull lagðist yfir allt Island og öll hin 

 norðlægu lönd, allt suður á mitt J>ýzkaland. Orsökina 

 til pessa mikla kulda vita menn ekki, og eru ýmsar 

 getgátur um hana. Ein er sú, að Golfstraumurinn, 

 sem kemur sunnan úr heituhöfunum, og hitar lopt og 

 sæ hinna norðlægu landa, hafi pá haft aðra stefnu-, 

 ea engm vissa er fyrir pessu. En hvað sem pví líður., 



