230 



hafa verkanir íss og jökuls orðið næsta miklar á pessu 

 timabili hér og annarsstaðar. 



Ef vér hugsum oss, að búið væri að fylla hér alla 

 dali og firði, svo slétt væri við fjöllin i kring, pá væri 

 landið mest allt bunguvaxið hálendi, með einstökum 

 hæðum, hryggjum og fjöllum. En nokkuð svipað pví 

 hefir Island verið áður en ísöldin kom; en pá tókjök- 

 ull og ís til starfa, og skar sundur brúnirnar á pessu 

 hálendi. J^ar sem sprungur eða lægðir voru fyrir, 

 leitaði jökullinn framrásar; kraptur hans varð par 

 mestur, pví par var hann pykkastur, og par mynduð- 

 ust firðir og dalir með tímanum. Eðjan og grjótið, 

 sem losnaði, íiuttist til sjávar, meðan jökulHnn náði 

 svo langt, og settist par að. Sumstaðar her á landi, 

 t. d. á Vestfjörðum, eru pví firðir grynnri út við mynn- 

 in, en innar, pvi pangað hefir jökullinu ekið urðinni 

 ofan úr dölunum. En pegar jökullinn aptur fór að 

 minnka, hefir íramburðurinn sezt að innar í fjörðunum 

 og ofar í dölunum. J>cá mynduðust víða leir- og mal- 

 arlög, undirlag gróðrarmoldarinnar í dölunum. Smiðju- 

 mór eða deigulmór er frá pessum tíma. Sumstaðar 

 hafa setzt að stórir haugar af sandi og huuUungum. 

 Eru pað nú kallaðir melar, haugar eða hólar. Sum- 

 staðar ganga peir yfir pvera dali (Haugahólar 1 Skrið- 

 dal, Yatnsdalshólarj. Opt eru pá vötn fyrir ofan pá, 

 en stundum hafa pau skorið sig fram og hlaupið burtu. 

 J>ar sem flatir klettar standa út úr fjallahlíðum og 

 upp úr moldarkiginu niður 1 dölunum, eru peir víða 

 fágaðir og rispaðir, með mörgum dældum og hryggjum 

 á víxl, er allir liggja í sömu stefnu og dalurinn, pvl 

 pannig hefir jökullinn runnið. Oviða sest petta Ijósar 



