TRACTATUS DE REFRACT. ET TELESC. LIBER I. 1653. I39 



diftinélè, atque ea ipfa erit longitude femidiametri fphaerae fecundum quam ab 

 utraque parte lentem vitream excavare oportet. Vel fi ab altéra tantum parte cava, 

 ab altéra plana defideretur oportet ejus cavitatis femidiameter fit prions fubdupla. 

 Qiiaevis enim harum lentium oculo admota efficiet ut radij incidentes paralleli 

 (taies enim cenfentur a longinquis punftis venientes) infleétantur tanquam 

 venirent a punéto difperfus, cujus difl:antia ab oculo erit eadem , quae illi diftinéle 

 videndi menfura erat, ut apertum eft ex propof. [XV et XVÏI] *). 



Propositio [XXVIII]. 



Lentem vitream invenire qua fub aquis pofiti diftincte 



vide an t. 



Certum eft nec pifces ex aqua extradlos, nec animalia caetera fub aquam 

 demerfa, diftinélè quidquam cernere pofTe ^). In horum namque oculis,quo- 

 niam humor aqueus, qui cornese tunicse fubjacet , /^r*? ^) eandem aquae refraftio- 

 nem habet, ficut experientia compertum eft, necefl^e eft fub aquam merfis nullam 

 in primo oculi introitu fieri radiorum extrinfecus incidentium refraétionem. nec 

 refert quidem an cornese ipfius refraétio diverfa fit, quia cum duabus fuperficiebus 

 conftet parallelis, atque utrimque sequalis refraélionis diaphano tangatur, radios 

 omnes quafi reélos tranfmittet. Radij itaque qui, oculo extra aquam pofito,ad 

 corneae fuperficiem refraéti, inde jam convergentes tendebant ad humorem 

 cryftallinum, ij nunc in eum paralleli deferentur; neque fufficiet humoris crystal- 

 lini refraélio ad cogendos eos in fundo oculi, ficut folet, fed ulterius fitum erit 

 eorum concurfus punftum , unde videndi confufio. Pifcibus autem , extra aquam, 

 magna continget in exteriore oculo refraélio, quœ fub aquis vel nulla erat , vel 

 certe multo minor. Atque ita in eorum oculis concurfus radiorum fiet antequam 

 ad fundum pervenerint, unde nihil nifi confufe confpicere eos pofi^e confequitur. 

 Caeterum hominis vifus fub aqua ut emendetur, ejufmodi lens invenie'nda eft,quse 

 oculo admota radios aeque convergentes ad humorem cryftallinum tranfmittat, 

 atque a fuperficie oculi exteriore venire folent extra aquam agentibus. Quod 

 quidem facile '») ejî^cum refra&îonh vitri fub aqua fciamus eam ejje proportionem 



'*) Huygens, à nne époque postérieure, a ajouté ici en marge: Videndum de amphibys, 

 crocodilo, Hippopotamo, ranis." De plus il a marqué sur une petite pièce séparée : 

 „Urinatores sub aqua vident quidem, sed distincte videre nequeunt; at eo ferc 

 modo quo fenex cum lentem valde cavam oculo apponit". 



3) La copie de Niquet et la rédaction primitive donnent: ,,pene". 



4) Au lieu du passage , en italique au côtélatin,qui va suivre, la copie de Niquet et la rédaction 

 primitive donnent: „erit cum refractionem vitri sub aqua jam cognoverimus,cujus 

 proportio erat quae 9 ad 8 [voir le dernier alinéa delà Prop. XXV, à la p. 129 du Tome 



