DE ABERRATIONE UADIORUM A FOCO. 1666. 



301 



Ponamus porro radium extremum HC , axi paral- 

 lelum, poil refraétionem primam in fuperficie IBC, 

 ita ferri fecundum Cx, ut, rétro produélus, conveniat 

 cum axe in P. Akera vero refraélione, in fuperficie 

 <MK, flefti eum fecundum xL, quae rétro produfta 

 conveniat cum axe in D. Aberratio itaque radij extremi 

 HC eft DE, quam paulo alia ratione hic inveniri 

 oftendemus quam in lente utrinque convexa '). Sed 

 prius animadvertendum eft, licet fuperficies /MKad 

 K produéla intelligatur, atque ita paulo amplius pateat 

 quam fuperficies IBC, craffitudinem tamen lentis eam 

 hic ftatui Gy qux eft aequalis CK parti nimirum reélse 

 HC inter fuperficiem utramque interceptae. ficut et 

 apertura lentis dupla CG cenfenda eft, non vero 

 diftantia dupla ab axe punéli k. 



Sit jam NZ parallela CP; atque ei occurrat pro- 

 duéta kD in Z. ducatur deinde kV perpendicularis ad 

 NZ , et NF ad Px produftam. 



Primum itaque ex datis AB, CG, inveniuntur AP , 

 PC, ut modo in lente planoconcava. Ex datis autem 

 AP, AR datur PR, qua ablata ab RN quae data eft, 

 relinquitur PN. Porro ficut PC ad CG quae datae funt 

 ita PN ad NF, cujusquadrato fubtrafto a quadr. Nx, 

 reliquum erit quadratum >cF. Sicut autem PC ad PG , 

 (quae data eft , propter datas AP , AG) ita PN ad PF, 

 à qua fi auferatur inventa xF, fupererit Px. Confi- 

 deratâ jam rurfus NZ tanquam axe fuperficiei cavae 

 kYi , quae radium Ck ita fleétit , ut produéla xL ad Z , 

 fit NZ ad Zk ut 3 ad 2 , invenietur ex data femidia- 

 metro NY et Vx,quae aequalis eft inventas NF, diftantia 

 NZ,eodem modo atque fupra in lente planoconvexa ac 

 pofitione ejus prima ''). Propter triangula autem fimilia 

 DPx, DNZ , erit ut NZ ad Px ita ND ad DP , et com- 

 ponendo ut utraque fimul NZ , Px ad Px ita NP ad PD. qua addita ad datam PR , 

 et ablata ab utrifque RE, fupererit ED quae requirebatur. Ethaec quidem calculi 

 ratio exaéla. 



Verum eadem ED , régula prorfus fimili atque in lente utrinque convexa , 

 invenitur abfque illo calculi labore. Nam pofita ut illic AB oo ^;NIVI oo «, 

 et cralfitudine lentis quae hic eft CK five Gy, co q, fit femper ED oo 



5) Comparez la p. 291. 



