DE ABERRATIONE RADIORUM A FOCO. l666. REJECTA. 319 



Propos [iTio IX]. 



Ex lentibus fphaericis cavis et convexis telescopiacompo- 

 nere hactenus cognitis ejus generis meliora, perfectionem- 

 que eorum quae ellipticis hyperbolicisve lentibus confiant 

 ae m u 1 a n t i a ^). 



Ciim in telefcopijs, ex convexa et concava lente compofitis, requiratur ut 

 radij paralleli, hoc eft, à punftolonginquo rei vif» venientes, atque opéra con- 

 vexae lentis verfiis punélum unum contra6li,lentis cavse refraftionerurfus paral- 

 leli fiant, atque ita ad oculuni perveniant; cumque nec lens fphaerica convexa 

 exaéte ad punélum iinum radios parallelos fleétere poflît; neque cava utjamad 

 punftiim unum tendant, exaftè deniio parallelos efficere, creditum eft haélenus 

 utraque de caufa fieri ut fphaericae fuperficies minus aptae eflent his ufibus, 

 nemine fufpicante vitium convexarum lentium lentibus cavis tolli polTe. Hoc 

 autem fieri licere, eoque telefcopia hujus generis praeftantiora quam folita fint 

 confi:rui , hic ollendere pergemus. 



Quod fi perinde convexa lente oculo admota aberratio lentis exterioris corrigi 

 pofTet (ad fidera cnim fpeétanda ex convexis lentibus telefcopia componi necefîe 

 eft: quo amplius fpatium intercipiant),nihil in hac arte foret optabiliiis ^). Sedcer- 

 tum efl: in convexis inter se compofitis emendationem illam mutuam non reperiri. 

 Imo contra, vitium exterioris lentis a lente oculari augetur femper nonnihil 3) 

 neque id ulla ratione impediri potefl:. 



In compofitione autem convexae lentis cum cava haec erit methodus. 



*) Voici de cette phrase une leçon plus primitive, qui fut biffée et remplacée par celle du texte 

 avant que la copie de Niquet fut prise (en 1667 probablement): „Quod fi convexa lente 

 oculo admota aberratio lentis exterioris fimiliter corrigi pofl^et, nihil in hac 

 arte foret optabilius. Ad fidera enim fpedlanda ex convexis lentibus telefcopia 

 componi neceflTe eft quum lonp;a efl^e debeant multaequc mukiplicationis; nani 

 in his fi cava lens a parte oculi adhibeatur, tam exiguum fpatium vifu com- 

 prehenditur ut difficile fit ftellas invenire, et invent» fubito ob coeli motum 

 diffugiant." 



3) Comparez la p. 341 qui suit. 



