450 Werner. 



Nicht minder erscheine bei Augustinus die Intellection des Engels 

 als etwas vom Engelwesen und vom Ohjecte seiner Intellection 

 essentiell Verschiedenes.' Eine sachliche Unterschiedenheit der 

 Potenzen von der Essenz der Seele wird nach Gregors Ueber- 

 zeugung von Augustinus nicht zugegeben; Gregor führt zum 

 Belege dessen verschiedene Stellen aus echten ^ und unterschobenen 

 Schriften 3 Augustinus an. ]\[an berufe sich zum Erweise des 



ipsam animam non simplicem sed multiplicem esse. Item libro VIII (c. 2) 

 ait, quod animi essentia non est ipsius essentia virtuti.s sicut est trinitas 

 deus unus magnus verus verax veritas. Item libro XV (c. 13) dicit, quod 

 nostra scientia ami.ssibilis est et receptibilis, quia non hoc est nobis esse 

 quod scire vel sapere, quoniam esse possumus, etsi nesciamus neque 

 sapiamus. Item Civ. Dei IT (c. 10) ait, quod anima nostra non est 

 sapientia, et statim ex hoc infert, quod mutari potest et desipere ; et 

 postea dicit, quod sicut aer illuminatur luce, quae non est ipse, ita animus 

 fit sapiens sapientia, quae non est ip.sa. Omnia haec falsa essent, si 

 intellectus esset intellectio rerum. Ibid. 



' Angelus cognoscit creaturam in Verbo per notitiam in illo creatam, sicut 

 patet ex auctoritate Augustini super Gen. ad lit., Hb. U (c. 13): Quemad- 

 modum ratio, qua creatura conditur, prior est in verbo Dei, quam creatura 

 ip.sa, quae conditur, .sie etiam ejusdem rationis cognitio prius fnit in 

 creatura spirituali, quaa'peccato tenebrata non est etc. Ratio autem illa 

 nihil aliud est quam ipsum Verbum. Si autem ejus cognitio fit in crea- 

 tura illa spirituali, igitur est essentialiter distincta tam a Verbo quam a 

 creatura; igitur ipsum Verbum intelligit angelus per intellectionem u 

 Verbo et a se essentialiter di.stinctam. 2 di.st. 7, qu. 2, art. 2. 



2 Augustinus Trin. X, c. 11 dicit, quod haec tria: memoria, intelligentia 

 et voluntas non sunt tres ritae sed una vita, nee tres mentes .sed una 

 mens-, con.sequenter nee tres substantiae, .sed una subtantia. Et in fino 

 capltuli ait: Haec tria unum, una men.s, una e.ssentia. Item Trin. XII, 

 c. 3 : Intellectum, inquit, nostruni et actionem vel consilium et execu- 

 tionein vel rationem et appetitum rationalem, vel .si quo alio modo .signi- 

 ficantius dici posnnt, una mentis natura complectitur. Et statim (c. 4) 

 spquitnr: Cum igitur dissentimus de natura mentis Inunanae, de una 

 quadam re dissentimus, nee eain in haec duo quae commemoravi, nisi 

 per officia geminaraus. Ex his^ patet, quod ratio et appetitus non sunt 

 duae partes mentis, neque duae res, sed una tantum secundum diversa 

 officia distincte signata. 2 dist. 17, qu. 7, art. 2. 



^ Ista est intentio Augu.stini in sernione de imagine, ubi ait: Anima est in- 

 tellectus, aninia est memoria, anima est vuluntas. — Dicit auctor de 

 spiritu et anima (c. 8); Tota animae e.s.sentia in suis potentiis consistit, 

 nee per partes dividitur, cum sit sini]>lex et individua; et si aliquando 

 habere jjarteH dieitiir, rationo potius siniilitudinis <[uam veritate compo- 

 sitionis intelligendum e.st. Simplex .sub.stautia est aninia, nee aliud nee 





