742 Horawitz. 



perdueerem non quo classicum ad nequiciam canerem. Turpe 

 putabam non videre in animorum aegritudine adiraenda eum, 

 qui meutibus remedium adferre uellet, quod in corporum morbis 

 tülleudis carnis viderent medici. Qui saepe numero amaritudi- 

 nem medicamentorum suorum admixtis dulcibus mitigant, ne 

 gustu offensi aduersa ualetudine laborantes curationem huius- 

 modi respuant. Cum perpenderem mecum in animo, quo pacto 

 a natura facti atque formati homines essent, vidi duas esse 

 vias in rebus mortalium, quibus quod vellet quis assequeretur, 

 multo inter se diuersissimas. Priorem, qua vi atque armis 

 coacti homines metu imperata tacerent ac dicto audientes essent, 

 posteriorem qua ciuilitate ac beneuolentia inuitati inducerentur, 

 ut sponte sua parere rationi et meliora suadentibus morem 

 gerere vellent. Hamm prior cum infida est et fallax minimeque 

 diuturnum obsequium praestans, tum aliena ab hominis natura -■ 

 et a recta ratione tota deeempeda discrepans. Posterior insita 

 omnium mentibus a natura consentanea rationi pei-petuam gi-a- 

 tiam ac stabilem charitatem concihat, tanto magis colenda 

 superiore, quanto constans ac verus amor fucosa et ad tempus 

 duratura amicicia praestantior. Tanto potentior ad efficiendum 

 in animis hominum quod vehs, quanto facilius procedunt atque 

 absokiuntur, quae naturae ratione instituuntur, quam quae prae 

 postere et ordine perturbato frustra inconcihati homines nituntur 

 efficere. Quorum temeritatem quia a me abesse vokii, in suspi- 

 cionem veni, quasi consenserim cum eo, quem commonefacere ^ 

 volui meHorum pro ea, quam illi ut proximo debebam, charitate. 

 Sed iam tempus est ad singula quoque articulatim respondere, 

 quando in genere de rei summa satis diximus et eius consilii 

 societatisque, quae ex familiaritate in speciem nimis blanda cum 

 homine illo falso mihi esse videtur, rationem reddidimus. 



/Nihil quoque subesse doli, sed ex syncero pectore profi- 

 cisci quod ad te scribo' et cet. Hie mihi colHgunt arctissimam 

 prorsus esse cnm homine nedessitudinem et occultiora quaedam 

 in his ' latere contendunt, quae literis commissa non sint, sed 

 relicta cogitationi eius, ad quem scripsi. O quam uerum est 

 quod ait Comicüs:^ ,Nihil tam rectum esse ac bonum, quod non 



' hijs. 



2 Ter. Phorm. IV. 4, 15 f. (696 f.) 



