der ungrischen Geschichte des 17. und 18. Jahrhunderts. 195 



ciae faetao sunt, etiam nos Majestatis Vestrae fideles simus cum domlno 

 Esterhasio , et fideles Majestatis Veslrae non deceret tot iiijuriis et incom- 

 modis affici. Hoc spatio temporis adeo omnia bona nica tlepopulabuiitur , et 

 desolabunt, ut postea nihil ex iliis iitilitatis eapere possim, nee Majcstati 

 Vestrae, prout feci antecessoribus Majestatis Vestrae, servire possim. Quam 

 ob rem si Majeslas Vestra ad tenipus cum Bethleuio aliquas induci;is fccit 

 dignetur illi intimare, ut a noslris injuriis temperet; quia si praesidiarii 

 tam longas inducias inteilexerint, quas ego partim texi ab iliis, partim non 

 credidi , timendum erit , ne inter tot tentationes munitiones iliis tradant 

 Profecto Sacra Majestas hae longe induciae, quantum ego conjicere possum, 

 et Majestati Vestrae et Majestatis Vestrae fidelibus, qui nagna damna passi 

 sunt, detrimento est (sie): quia etsiTurcae sua studia offerant in negotio pacis, 

 tarnen illi semper utiiitati suae intenti sunt, et quando viderint e re sua 

 futurum, pacta et conventa rescindent: et frequenter hucusque sub prae- 

 textu pacis potius, quam armis, multa Christianorum loca occuparunt. Cum 

 pacem iniverit Turcarum Imperator cum Persis, nee in Asia negotium habeat, 

 alio excrcitus suos non vertet, quam in Europam; maxime cum etiam cum 

 Polonis pacem confirmavit, et Betbienius Tartaros praehcnset, de quorum 

 quiete nihil pollicetur Imperator Turcarum. Bethlenius in schola Turcica 

 eruditus est , totusque Turca est in moribus et practicis. Quod si Turcae 

 Varadinum, vel similem aliquam munitionem promittat, eo illum flectet et 

 trabet, quo volet. Utinam hae longae induciae non ofViciant Majcstati Vestrae! 

 Melius erat tunc illum comprimere, cum ad finem vix tria millia habuerit, 

 iliaque paratiora ad fugam , quam ad pugnam; in superiorique Hungaria 

 protligati sint quos habuit alicujus momenti. Superioris Hungariae nobiles 

 post tantani cladem acceptam ita exacerbati fuerunt , quod si exercitum 

 Majestatis Vestrae vidissent, aut prope adesse audivissent, ipsimet contra illum 

 insurexissent. Modo etiam hoc fieri posset, si hinc ex Polonia aliquot millia 

 ad rationcm Majestatis Vestrae in supcriorem Hungariam erumperent, quando- 

 quidem robur exercitus Bethlenii ad sua rediit. P. (Transylvania) etiam 

 exitum duntaxat rerum illius expcctavit, sicut (Turcae) qui eftecissent, ne 

 in patriam reverti potuisset. Imo et Scender Passa aliquam practicam apud 

 illos moliebatur, cui conquercndo scripsit Bethlenius, quarum literarum 

 interceptarum copiam antea misi Majestati Vestrae. Sed hae commoditates 

 jam dilapsae sunt. Quod de bis rebus copiose ausus fuerim Majestati Vestrae 

 scribere, humiliter veniam peto, cum nee occasiones habeam , saepius de 

 iliis scribendi, submisseque supplico, ut mihi dignetur significare in quibus 

 terminis sint res Majestatis Vestrae cum Bethlennio, quia nos hie nihil 

 certi scimus, et multa adversa narrantur, quibus tam diu fidem tribuere non 

 audeo, doaec ex aula Majestatis Vestrae intelligam. 



Dum concludere vellem has literas , intellexi generalem hujus regni 

 Poloniae capitaneum D. Solkewski ad omnes partes scripsisse. Tartaros in 

 Poloniam velle praedatum irrumpere, ut sibi omnes prospiciant; et totum 

 militem, qui circa Cracoviam modo erat, in Podoliam revocare. Nemo novit, 

 quo speetent, sed ego suspicor a Bethlenio illos vocari, nam cum Chamo 



13* 



