Stąd pozorny wpływ doboru na te rasy. Wyodrębnienie zaś rasy wie- 

 lopostaciowej ubogiej z populacji, będącej mieszaniną jej z rasą nor- 

 malną, nie daje efektu tak wyraźne;^o, gdyż rasa uboga nieznacznie 

 naogół odchyla się od tej populacji. 



Co się zaś tyczy drugiego czynnika, któremu de V r i e s przy- 

 pisuje znaczenie, mianowicie odżywiania, to gdyby ono istotnie wywie- 

 rało wpływ na zmienność ras wielopostaciowycłi, bylibyśmy na 

 drodze do ucliwycenia przyczyn tej z m i e n n o ś c i. Jed- 

 nakże studja moje nad rasami wielopostaciowemi Petunii przekonały 

 mnie, że zmienność tycłi ras jest zjawiskiem, niepodlegającem 

 zupełnie działaniu warunków zewnętrznycłi. Nie sposób 

 bowiem wyobrazić sobie warunków zewnętrznycłi, mogących działać 

 np. w kwiecie sektorjalnym na '/j korony kwiatowej, nie zaś na jej 

 całość, lub na całą roślinę z pominięciem jednej gałązki tam, gdzie 

 występuje t. zw. zmienność pączków. 



Opisana powyżej wielopostaciowość należy do zjawisk, które nie 

 często obserwować się dają. Mamy tu do czynienia z rodzajem 

 zmienności, który nie daje się podciągnąć pod żad- 

 ną z kategorji przyjętej klasyfikacji. 



Najogólniej możemy rozróżnić dwa typy zmienności: dziedziczną, 

 a zatem dotyczącą genotypu, oraz niedziedziczną, dotyczącą tylko fe- 

 notypu. Zmiany w genotypie zachodzić mogą naskutek krzyżowania 

 (t. zw. zmienność krzyżownicza), lub niekiedy z nieznanych nam przy- 

 czyn (mutacje). Natomiast zmiany niedziedziczne fenotypu — modyfi- 

 kacje (Nageli, Baur, Lang (5) czyli fluktacje (de Vries) wywołane 

 są działaniem warunków zewnętrznych na rozwijający się 

 organizm. Zmienność, którą obserwujemy w rasach wielopostaciowych, 

 nie dotyczy, jak zaznaczyUśmy wyżej, genotypu, gdyż dziedzicznie 

 określone są tu tylko granice, obejmujące szereg różniących się od 

 siebie osobników. Jest to zatem zmienność fenotypu niewątpliwie, ale, 

 w przeciwstawieniu do modyfikacji, zmienność ras 

 wielopostaciowych nie j e s t u w a r u n k o w a n a wpły wami 

 zewnętrznemi. Jakie są istotne głębsze przyczyny wielopostacio- 

 wości — nie wiemy, w każdym jednak razie przypuszczać należy, że 

 są one natury wewnętrznej, że nie dają się sprowa- 

 dzić do działania środowiska, jak się rzecz ma przy 

 modyfikacjach. 



Wielopostaciowość przedstawia typ zmien- 

 ności zupełnie odrębny — jest to skokowa zmienność 

 niedziedziczną, której przyczyny nie są wyjaśnione. 



27 



